Cursus kindergeneeskunde

1. THE CHILD IN SOCIETY
Does society matter?

- Invloed ontwikkelingsstatus van land: malnutritie, infecties (HIV, malaria)
- Invloed van gezinssituatie: sociaal precaire familie vs aanwezige familie
o Algemene ontwikkeling + mentale gezondheid + somatische gezondheid

Voorbeeld: jongetje met commotio na trauma capitis – naar huis sturen of in ziekenhuis houden?

Belang van anamnese: aandacht voor transport van en naar ziekenhuis (bv lange busrit), toegankelijkheid
van gezondheidszorg, middelen in de thuisomgeving



DE WERELD VAN HET KIND

- Onmiddellijke omgeving: ouders hebben enorme impact op hoe je later door het leven zal gaan. Ook
siblings hebben grote invloed.
o Twee biologische ouders parenting styles
o Eén ouder gezinnen
o Nieuw samengestelde gezinnen
o Broers en zussen + uitgebreide familie (grootouders …)

- Bredere omgeving: crèche, school
o Kind is frequent ziek (iedere 2wk)  belangrijk om omgeving na te vragen in
anamnese
 Crèche: intercurrente infecties
 School: intercurrente infecties
 Al van tevoren: immuundeficiëntie
- Dichte familie:
o Vroeger: uitzondering om gescheiden ouders te hebben
o Nu: bijna uitzonder om ouders te hebben die nog steeds samen zijn
o Aantal siblings: nu minder grote gezinnen
 ¼ 1kind - ½ 2 kind - Rest meerdere kinderen
 Economisch beter want minder kinderen
 2.1 kinderen nodig voor normale stabiele
populatie




1

,PUBLIEKE GEZONDHEIDSZORG VOOR KINDEREN IN VLAANDEREN

PREVENTIE

- Opvolging: (systematische opvolging op vaste tijdstippen is relatief uniek in België)
o Kind en gezin: regelmatige verwijzingen (diagnose, maar geen behandeling ~ screening)
 Volgen kind op van geboorte tot ze naar school gaan
o CLB = centrum voor leerlingenbegeleiding (oa schoolarts)
 Volgen kind op vanaf ze naar school gaan
o Taken:
 Opvolgen van groei/gewicht (voorbeeld: macrocefalie snel gedetecteerd)
 Vaccinaties
 Opmerken van verwaarlozing
 Opmerken van mishandeling


BESCHERMING


VERTROUWENSCENTRA

- Vertrouwenscentrum is altijd anoniem (doorverwijzer wordt niet genoemd)
o Dé expertisecentra voor kindermishandeling, -verwaarlozing en seksueel misbruik
o Multidisciplinair team: vrijwillige, aanklampende, niet-justitiële hulp en dienstverlening:
antropologen, artsen, verpleegkundigen, psychologen…
 Vrijwillig: ouders kunnen na melding gecontacteerd worden en uitgenodigd op
gesprek, zonder dat rechtbank wordt ingeschakeld (tenzij ernstige gevallen)
o De vertrouwenscentra doen aan sensibilisering, verlenen advies, coachen en coördineren,
starten hulpverlening op indien nodig.
o Ongeveer >0,5% van kinderen in Vlaanderen zullen mogelijk in contact komen met
vertrouwenscentra


COMITÉ BIJZONDERE JE UGDZORG

- “Vrijwillige hulpverlening”: bellen ouders op dat er een melding gebeurd is, kunnen
ouders niet verplichten
- Consulent van CBJ doet voorstel tot begeleiding ouders en patiënt gaan akkoord met traject


JEUGDRECHTBANK
- “Niet-vrijwillige hulpverlening”
- Consulent van CBJ doet vooronderzoek  jeugdrechter neemt beslissing  ouders en patiënt
moeten traject volgen
- In geval van duidelijke kindermishandeling (voorbeeld: commotio door gezinsgeweld) of
in kader van seksueel misbruik




2

,MEDISCH-JURIDISCHE ASPECTEN VAN KINDERGENEESKUNDE

Patiëntenwet:

- Keuzevrijheid van arts
- Beroepsgeheim
- Zelfbeslissingsrecht (=recht op autonomie)  je mag behandeling weigeren

Arts-patiëntrelatie bij kind: in theorie gelden al de wetten op deze relatie, maar in geval van
minderjarige moet je ook rekening houden met de ouders

 Eenvoudig bij jonge kinderen: kunnen nog niet beslissen,
dus minder rechten en plichten dan volwassene

 Moeilijker bij:

o Oudere kinderen en adolescenten: hebben meer
vermogen tot autonome beslissingen, dus
gradueel meer rechten en plichten -> telkens per
casus evalueren in hoeverre de patiënt mee mag
beslissen

o Nieuw samengesteld gezin: mag de niet-
biologische ouder mee beslissen?

o Vechtscheidingen of discordantie tussen de
ouders: wie heeft dan beslissingsrecht?

IVRK 1989 : internationaal verdrag voor rechten van het kind (3P’s: protection, provision, participation)


WET PATIËNTENRECHTEN (WPR, 2002)

RECHTEN VAN DE PATIË NT

- Kwaliteitsvolle dienstverlening = up to date zijn, bijscholen…
- Vrije keuze = mag je kiezen welke arts je kiest
- Informatie verschaffing = alle nodige informatie geven
- Toestemming / weigering
- Dossier bijhouden, inzagerecht
- Recht op fysieke en informationele privacy = beroepsgeheim
- Pijnbestrijding – klachtrecht


VERTEGENWOORDIGING VAN DE PATIËNT (ARTIKEL 12)

- §1. Bij een patiënt die minderjarig is, worden de rechten zoals vastgesteld door deze wet
uitgeoefend door de ouders die het gezag over de minderjarige uitoefenen of door zijn voogd.
- §2. De patiënt wordt betrokken bij de uitoefening van zijn rechten rekening houdend met zijn
leeftijd en maturiteit. De in de wet opgesomde rechten kunnen door de minderjarige patiënt die

3

, tot een redelijke beoordeling van zijn belangen in staat kan worden geacht, zelfstandig worden
uitgeoefend.

Nederland

- Onder 12 jaar: ouders

- Tussen 12-16 jaar is het de meerderheid (ouders en kinderen kiezen, meerderheid haalt het)

- 16-18 jaar: minderjarigen

België

- Ouders beslissen volgens artikel 12§1

- Minderjarigen mogen beslissen volgens artikel 12§2

- Arts kan afwijken van de wil van de ouders teneinde een bedreiging van het leven of
een ernstige aantasting gezondheid van de minderjarige af te wenden 15§2




KNELPUNTEN = GRIJZE ZONE!

- Is deze materie gekend door de arts?
- Hoe wordt de “oordeelsbekwaamheid” vastgesteld?
- Hoe wordt invulling gegeven aan het recht op confidentialiteit / op toestemmen?
- Wat als ouders afwezig of in vechtscheiding zijn?



Casus: jongen 14 jaar – recht op geheimhouding

Een jongen van 14 jaar wordt naar dienst spoedgevallen gebracht omwille van afwijkend
gedrag. De jongeman geeft in vertrouwen aan een arts toe een eerste “joint” gerookt te
4