1. Verschillende soorten celdelingen (2manieren)
doel:
● voor groei organismen
● voor herstel en vervangen oude en beschadigde cellen
● voor aanmaak voortplantingscellen
MITOSE (celkerndeling) = kopieapparaat
● zorgt vorming nieuwe lichaamscellen (somatische)
● met evenveel erfelijk materiaal
● met hetzelfde erfelijk materiaal als de diploïde 2n moedercel = genetisch identiek
● vindt plaats overal in het lichaam
onderdeel van interfase naar celdeling
v/d celcyclus celdeling = mitose + cytokinese (cytoplasmadeling)
duur cyclus = afhanelijk van soort organismen /celtype 12- 24 uur of dagen/ jaren
duur mitose = ongeveer 1 uur
duur cytokinese = variabel
interfase (3) interfase = delingsrust
3 perioden:
● G1 - periode
○ cel neemt 20% toe
○ toename cytoplasma
○ aanmaak proteïnen + nucleotiden
○ DNA aanwezig in de kern in vorm van chromatinevezels
● S- periode (synthese)
○ DNA replicatie → verdubbelen of kopieren
● G2 - periode
○ controle en reparatie nieuw gevormd DNA
○ aanmaak histonen voor spiralisatie en condensatie
○ verdubbeling van centriolenpaar (dierlijke cellen)
○ vorming extra membraan materiaal
● G0 - periode
○ cellen delen niet meer
○ ze verlaten de celcyclus
○ vb: neuronen
thema 2: DOORGEVEN VAN DNA TIJDENS CELDELING 1
, Verloop van Mitose verloopt in 4 fase:
mitose en ● profase
cythokinese ○ Celkern: centrale positie
in een ○ Spiralisatie en condensatie van chromatinevezels
dierlijke cel ○ 2 asterfiguren (centriolenpaar) gaan naar tegenoverliggende polen
○ Denkbeeldig evenaarsvlak ontstaat
○ Spoelfiguur uit microtubuli (MT) ontstaat
○ 3 soorten spoeldraden:
■ astrale MT ( rond centriolen)
■ polaire MT (van pool naar evenaarsvlak)
■ kinetochore MT (van pool tot kinetochoor)
○ Kernmembraan verbrokkeld
○ Nucleoli verdwijnen
● metafase
○ Chromosomen zijn kort en dik geworden
○ Chromosomen komen in evenaarsvlak te liggen
○ worden gebruikt voor karyogram
● anafase
○ Centromeren splitsen: zusterchromatiden van elkaar gescheiden
→ trekdraden verkorten
○ Zusterchromatiden worden naar pool getrokken (door tubulineafbraak) worden nu
volwaardige chromosomen: alle DNA info aanwezig!!!
● telofase
○ Spoelfiguur verdwijnt
○ 2n chromosomen aan elke pool decondeseren en despiraliseren
○ chromatinevezels
○ kernmembraan verschijnt
○ nucleoli opnieuw gevormd
○ weer in ontspanne fase, want moet weer gedecodeert worden
Cytokinese = splitsing van het cytoplasma
● volgt na de mitose
● de cel wordt ter hoogte van het evenaardsvlak ingesnoerd
● cityplasma en organellen worden over de 2 nieuw gevormde dochtercellen gedeeld =
diploid 2n
● samentrekbare rin g= actine + myosine filamenten
Verloop van mitose:
mitose en de microtubuli van de spoelfiguur wordt gevormd vanuit poolkapjes
cythokinese bezitten meristemen/deelweefsels → cellen met delingsvermogen
bij planten
Zaadplanten: meristeem op stengel-, bloem- , blad, wortel- toppen → lengegroei
Boom: speciaal meristeem: cambium → tussen hout- en zeefvaten
plantencellen bevatten geen centriolen en asterfiguur
cytokinese
● Celinsnoering niet mogelijk door celwand
● Golgi-blaasjes met bouwstoffen voor een nieuwe celwand gaan naar evenaarsvlak
celplaat wordt gevormd
● Celmembraan & verdikkingslagen ontwikkelen zich
thema 2: DOORGEVEN VAN DNA TIJDENS CELDELING 2
doel:
● voor groei organismen
● voor herstel en vervangen oude en beschadigde cellen
● voor aanmaak voortplantingscellen
MITOSE (celkerndeling) = kopieapparaat
● zorgt vorming nieuwe lichaamscellen (somatische)
● met evenveel erfelijk materiaal
● met hetzelfde erfelijk materiaal als de diploïde 2n moedercel = genetisch identiek
● vindt plaats overal in het lichaam
onderdeel van interfase naar celdeling
v/d celcyclus celdeling = mitose + cytokinese (cytoplasmadeling)
duur cyclus = afhanelijk van soort organismen /celtype 12- 24 uur of dagen/ jaren
duur mitose = ongeveer 1 uur
duur cytokinese = variabel
interfase (3) interfase = delingsrust
3 perioden:
● G1 - periode
○ cel neemt 20% toe
○ toename cytoplasma
○ aanmaak proteïnen + nucleotiden
○ DNA aanwezig in de kern in vorm van chromatinevezels
● S- periode (synthese)
○ DNA replicatie → verdubbelen of kopieren
● G2 - periode
○ controle en reparatie nieuw gevormd DNA
○ aanmaak histonen voor spiralisatie en condensatie
○ verdubbeling van centriolenpaar (dierlijke cellen)
○ vorming extra membraan materiaal
● G0 - periode
○ cellen delen niet meer
○ ze verlaten de celcyclus
○ vb: neuronen
thema 2: DOORGEVEN VAN DNA TIJDENS CELDELING 1
, Verloop van Mitose verloopt in 4 fase:
mitose en ● profase
cythokinese ○ Celkern: centrale positie
in een ○ Spiralisatie en condensatie van chromatinevezels
dierlijke cel ○ 2 asterfiguren (centriolenpaar) gaan naar tegenoverliggende polen
○ Denkbeeldig evenaarsvlak ontstaat
○ Spoelfiguur uit microtubuli (MT) ontstaat
○ 3 soorten spoeldraden:
■ astrale MT ( rond centriolen)
■ polaire MT (van pool naar evenaarsvlak)
■ kinetochore MT (van pool tot kinetochoor)
○ Kernmembraan verbrokkeld
○ Nucleoli verdwijnen
● metafase
○ Chromosomen zijn kort en dik geworden
○ Chromosomen komen in evenaarsvlak te liggen
○ worden gebruikt voor karyogram
● anafase
○ Centromeren splitsen: zusterchromatiden van elkaar gescheiden
→ trekdraden verkorten
○ Zusterchromatiden worden naar pool getrokken (door tubulineafbraak) worden nu
volwaardige chromosomen: alle DNA info aanwezig!!!
● telofase
○ Spoelfiguur verdwijnt
○ 2n chromosomen aan elke pool decondeseren en despiraliseren
○ chromatinevezels
○ kernmembraan verschijnt
○ nucleoli opnieuw gevormd
○ weer in ontspanne fase, want moet weer gedecodeert worden
Cytokinese = splitsing van het cytoplasma
● volgt na de mitose
● de cel wordt ter hoogte van het evenaardsvlak ingesnoerd
● cityplasma en organellen worden over de 2 nieuw gevormde dochtercellen gedeeld =
diploid 2n
● samentrekbare rin g= actine + myosine filamenten
Verloop van mitose:
mitose en de microtubuli van de spoelfiguur wordt gevormd vanuit poolkapjes
cythokinese bezitten meristemen/deelweefsels → cellen met delingsvermogen
bij planten
Zaadplanten: meristeem op stengel-, bloem- , blad, wortel- toppen → lengegroei
Boom: speciaal meristeem: cambium → tussen hout- en zeefvaten
plantencellen bevatten geen centriolen en asterfiguur
cytokinese
● Celinsnoering niet mogelijk door celwand
● Golgi-blaasjes met bouwstoffen voor een nieuwe celwand gaan naar evenaarsvlak
celplaat wordt gevormd
● Celmembraan & verdikkingslagen ontwikkelen zich
thema 2: DOORGEVEN VAN DNA TIJDENS CELDELING 2
