Samenvatting Leren Onderzoeken
1.Inleiding
Doel van sociaal-wetenschappelijk onderzoek:
• Inzicht krijgen in aspecten van de samenleving en in maatschappelijke vraagstukken
• vergroten van onze algemene kennis van de sociale werkelijkheid
• Het leveren van een bijdrage in de vorm van kennis en inzicht aan de oplossing van een praktisch
probleem
Soorten onderzoek:
• Fundamenteel onderzoek = wetenschappelijk onderzoek dat rechtstreeks gericht is op het
beschrijven, begrijpen, verklaren en voorspellen van verschijnselen vb. beschrijvend onderzoek:
Waarom hebben vrouwen hogere levensverwachting dan mannen?
• Praktijkgericht onderzoek = verkrijgen van kennis die ons in staat stelt om verschijnselen in de
werkelijkheid te beïnvloeden en te veranderen. Onderzoeksvraag is HOE? vb. Hoe kunnen we het
aantal rokers doen dalen?
=> gebeuren vaak samen
Actieonderzoek
= praktijkgericht, samen met het werkveld
Kennis ontwikkelen in specifieke context, met het oog op aanpak van situatie of evolutie of bijsturen
ervan.
Na invoeren van verandering het effect evalueren en betrokkenen bevragen
Wetenschappelijk onderzoek
= Doelgericht proces waarbij op systematische manier op basis van een onderzoeksontwerp, data
verzamelt en analyseert, om op een betrouwbare en geldige wijze onderzoeksvragen te
beantwoorden die deel uitmaken van een probleemstelling.
1. Doelgericht -> onderzoeksvragen zijn afgebakend
2. Systematisch
3. Op basis van onderzoeksontwerp
4. Streven naar geldige en betrouwbare kennis => werken op een open en transparante werkwijze
Betrouwbaarheid: wordt bedreigd door toevallige fouten
Geldigheid of validiteit
• Interne geldigheid: Heeft betrekking op de juistheid van de conclusie uit een onderzoek,
alternatief verklaringen uit te sluiten
Bedreigingen:
- Buitenexperimentele gebeurtenissen vb. het weer
- Spontane veranderingen: door controle van de groep
1
Yola Van Assche 2019 - 2020
, - Test-effect = kinderen weten al dat ze getest gaan worden en kennen het
systeem al
- Instrumentatie
- Regressie naar het gemiddelde
- Differentiële groepssamenstelling
- Uitval
- Verwachtingen van de onderzoeker
• Externe geldigheid: te maken met in welke maten de onderzoeksresultaten veralgemeenbaar
zijn naar andere populaties, omstandigheden of andere tijdstippen. Kijken naar reikwijdte van de
conclusie van het onderzoek.
Bedreigingen:
- Selectie: vaststelling gebeurd op selectie en specifieke groep -> niet
representatief voor hele populatie
- Onderzoekssetting: specifieke situatie, dus betekent niet dat het in het dagelijkse
leven zo is.
- Tijdstip vb. onderzoek uit 2016 -> is dit nog steeds geldig in 2020?
• Construct geldigheid: gaat over de betekenis van gebruikte variabelen in het onderzoek. Hoe
goed zijn gebruikte variabelen een indicator voor wat men wenst te meten en zij meetresultaten
vrij van allebei fouten?
• Statistische geldigheid: vraag of er op basis van de gebruikte statische methode een verband kan
aangetoond worden tussen de verschillende variabelen.
Empirische cyclus: inductie of deductie
Je hebt theorie ideeën en gaat deze testen (empirische data), Maar je kan ook door deze data de
theorie terug aanpassen.
Inductie = vanuit data een conclusie trekken.
Deductie = vanuit theorie data bepalen.
We gaan opzoek naar vaste patronen in het handelen van mensen (wetmatigheden), MAAR er zijn
altijd mogelijke uitzonderingen -> probabilistische wetmatigheden (kansen)
2
Yola Van Assche 2019 - 2020
, 5. Onderzoeksproces
5.1 Het onderzoeksplan
De doelstelling: afbakenen van onderwerp en doelgroep en aanleiding => leidt tot onderzoeksvraag
Manier van antwoorden; Hoe, wie en wat is onderzoeksontwerp
Probleemstelling
- probleemomschrijving
- Stand van zaken
- Afbakening
- Opstellen van onderzoeksvragen
Onderzoeksontwerp
- Wat, bij wie?, hoe?, wanneer & waar?
- Ethische overwegingen
- Disseminatie
- Tijd en budget
Centrale onderzoeksvraag en deelonderzoeksvragen : Centrale onderzoeksvraag is verder
afgebakend en specifieker dan deelonderzoeksvragen.
Soorten onderzoeksvragen
- Beschrijvende onderzoeksvraag (wie, wat waar, wanneer, hoeveel…) vb. In welke gemeente
wonen…
3
Yola Van Assche 2019 - 2020
1.Inleiding
Doel van sociaal-wetenschappelijk onderzoek:
• Inzicht krijgen in aspecten van de samenleving en in maatschappelijke vraagstukken
• vergroten van onze algemene kennis van de sociale werkelijkheid
• Het leveren van een bijdrage in de vorm van kennis en inzicht aan de oplossing van een praktisch
probleem
Soorten onderzoek:
• Fundamenteel onderzoek = wetenschappelijk onderzoek dat rechtstreeks gericht is op het
beschrijven, begrijpen, verklaren en voorspellen van verschijnselen vb. beschrijvend onderzoek:
Waarom hebben vrouwen hogere levensverwachting dan mannen?
• Praktijkgericht onderzoek = verkrijgen van kennis die ons in staat stelt om verschijnselen in de
werkelijkheid te beïnvloeden en te veranderen. Onderzoeksvraag is HOE? vb. Hoe kunnen we het
aantal rokers doen dalen?
=> gebeuren vaak samen
Actieonderzoek
= praktijkgericht, samen met het werkveld
Kennis ontwikkelen in specifieke context, met het oog op aanpak van situatie of evolutie of bijsturen
ervan.
Na invoeren van verandering het effect evalueren en betrokkenen bevragen
Wetenschappelijk onderzoek
= Doelgericht proces waarbij op systematische manier op basis van een onderzoeksontwerp, data
verzamelt en analyseert, om op een betrouwbare en geldige wijze onderzoeksvragen te
beantwoorden die deel uitmaken van een probleemstelling.
1. Doelgericht -> onderzoeksvragen zijn afgebakend
2. Systematisch
3. Op basis van onderzoeksontwerp
4. Streven naar geldige en betrouwbare kennis => werken op een open en transparante werkwijze
Betrouwbaarheid: wordt bedreigd door toevallige fouten
Geldigheid of validiteit
• Interne geldigheid: Heeft betrekking op de juistheid van de conclusie uit een onderzoek,
alternatief verklaringen uit te sluiten
Bedreigingen:
- Buitenexperimentele gebeurtenissen vb. het weer
- Spontane veranderingen: door controle van de groep
1
Yola Van Assche 2019 - 2020
, - Test-effect = kinderen weten al dat ze getest gaan worden en kennen het
systeem al
- Instrumentatie
- Regressie naar het gemiddelde
- Differentiële groepssamenstelling
- Uitval
- Verwachtingen van de onderzoeker
• Externe geldigheid: te maken met in welke maten de onderzoeksresultaten veralgemeenbaar
zijn naar andere populaties, omstandigheden of andere tijdstippen. Kijken naar reikwijdte van de
conclusie van het onderzoek.
Bedreigingen:
- Selectie: vaststelling gebeurd op selectie en specifieke groep -> niet
representatief voor hele populatie
- Onderzoekssetting: specifieke situatie, dus betekent niet dat het in het dagelijkse
leven zo is.
- Tijdstip vb. onderzoek uit 2016 -> is dit nog steeds geldig in 2020?
• Construct geldigheid: gaat over de betekenis van gebruikte variabelen in het onderzoek. Hoe
goed zijn gebruikte variabelen een indicator voor wat men wenst te meten en zij meetresultaten
vrij van allebei fouten?
• Statistische geldigheid: vraag of er op basis van de gebruikte statische methode een verband kan
aangetoond worden tussen de verschillende variabelen.
Empirische cyclus: inductie of deductie
Je hebt theorie ideeën en gaat deze testen (empirische data), Maar je kan ook door deze data de
theorie terug aanpassen.
Inductie = vanuit data een conclusie trekken.
Deductie = vanuit theorie data bepalen.
We gaan opzoek naar vaste patronen in het handelen van mensen (wetmatigheden), MAAR er zijn
altijd mogelijke uitzonderingen -> probabilistische wetmatigheden (kansen)
2
Yola Van Assche 2019 - 2020
, 5. Onderzoeksproces
5.1 Het onderzoeksplan
De doelstelling: afbakenen van onderwerp en doelgroep en aanleiding => leidt tot onderzoeksvraag
Manier van antwoorden; Hoe, wie en wat is onderzoeksontwerp
Probleemstelling
- probleemomschrijving
- Stand van zaken
- Afbakening
- Opstellen van onderzoeksvragen
Onderzoeksontwerp
- Wat, bij wie?, hoe?, wanneer & waar?
- Ethische overwegingen
- Disseminatie
- Tijd en budget
Centrale onderzoeksvraag en deelonderzoeksvragen : Centrale onderzoeksvraag is verder
afgebakend en specifieker dan deelonderzoeksvragen.
Soorten onderzoeksvragen
- Beschrijvende onderzoeksvraag (wie, wat waar, wanneer, hoeveel…) vb. In welke gemeente
wonen…
3
Yola Van Assche 2019 - 2020
