Samenvatting Geschiedenis les 6 6ASO

Les 6: Einde Sovjet Unie en Koude Oorlog


1.




Van vreedzame co-existentie naar detente



Nikita Chroesjtsjov (1894-1971)
 veel kritiek op cultus Stalin: destalinisatie
 probeert op vreedzame manier te bewijzen dat het
communisme beter is (vb. space race, olympische
spelen,...)
 ‘dooi’: sluit concentratiekampen + meer aandacht
voor landbouw en consumptiegoederen
 echter toch nog schending mensenrechten:
vervolgingen, beperkte vrije meningsuiting,...
 blijven satellietstaten behouden: Sovjettanks
maken einde aan opstand Hongarije (1956)


Hongaarse opstand (1956)
Rakettenschandaal in cuba (1962)


Détente (1969 – 1979)
 periode van relatieve ontspanning en rust
 wapenbeheersingsverdragen
 MAAR: strijd om invloed in de derde wereld gaat
voort (vb. Vietnam)




2. Stagnatie onder Breznjev

, Leonid Breznjev
 1964: afzetting Chroestjov door mislukken
economische plannen en raketschandaal
 productie voor Rode Leger krijgt opnieuw voorrang
 planeconomie werkt niet: gebrek aan woningen,
hongersnood, lege winkelrekken  zwarte markt
 leiders land, hun familie en nomenklatoera kopen in
aparte winkels, hebben eigen scholen, hospitaren,
woonwijken,…  bevolking verliest geloof in
communisme
 protest  psychiatrische instelling of Goelagkampen
 Breznjevdoctrine


De Praagse lente
 periode van liberalisering in Tsjechoslowakije
 januari – augustus 1968: Alexander Dubček voert
gematigder beleid in Tsjechoslowakije
 ‘socialisme met een menselijk gezicht’
o meer democratisering
o meer vrijheden
o afschaffen perscensuur
o minder propaganda
o meer economische vrijheid
 USSR: angst voor democratische ideeën
 20 augustus 1968: 5 leden Warschaupact (o.l.v. USSR)
vallen het land binnen
 zwaar protest tegen deze tankinval (vb. zelfmoordactie Jan Palach)
 april 1969: Sovjet-Unie vervangt Dubček door Gustáv Husák  zuiveringen
communistische partij


Akkoorden van Helsinki (1975)
 slotverklaring van de Conferentie over Veiligheid en Samenwerking in Europa
 ondertekend door 35 landen uit de beide toenmalige militaire machtsblokken van
de Koude Oorlog
 benadrukking van de mensenrechten
 druk op Oost-Europese regimes wordt groter




Afghanistan (1979)