Fundamentele wijsbegeerte
Inleiding (pwp)
1. Wat is filosofie?
= Φe vraag: filosofen niet eens
- Theoretisch nadenken/activiteit
- Levenswijsheid/ kunst
o Hoe goed/ gelukkig leven (praktisch)?
- Karl Marx: wereld veranderen
Φe vragen: eco, politiek, wetenschap, kunst, alledaagse leven…
Φ = kritische reflectie op alles
- Φ > philos (verlangend naar) – sophia (wijsheid)
= wijs-begeerte
- kritisch: onderscheiden tussen waar en onwaar, goed en slecht
- reflectie: zich terugbuigen op wat al gegeven is
2. Subdisciplines vd Φ
Subdisciplines Stelt vraag naar Etymologie
Logica Geldigheid van Drogredeneringe Logos
redeneringen n= 1.Woord, taal,
veralgemening v def
1 situatie 2.Rede, verstand
Bv. Thee lekker 3.Uitleg,
vinden verklaring, leer
Metafysica Ware Vraag Meta ta physica
werkelijkheid metafysica: (volgens boeken
Is er eenheid Aristoteles)
tussen alle = boeken na die
vormen v zijn? v fysische zaken
Bestemming v
zijn, zin v leven?
Wijsgerige Mens Heeft mens vrije Anthropos +
antropologie wil? logos
Menselijke
emotie
Epistemologie Ware kennis Oorsprong v Epistème +
kennis: zintuigen logos
en verstand
Wat is kennis?
Wetenschaps Φ Wetenschap Wat is wet.
Kennis? Wat zijn
pseudowet.?
Bv. astrologie
, Ethiek / moraal Goed handelen,
Φ goed leven
Politieke Φ Samenleving, Bv. Macht v
politiek politieke leiders,
geweld bij leger
kunstΦ, milieuΦ,
…
3. Relevantie φ voor jurist
Politieke φ
- Vrijheid – gelijkheid?
Bv. Belastingen: vorm v diefstal
o Belastingen ontneemt teveel vrijheid: zelf voor gewerkt
o Rijke meer belastingen: verschil rijk – arm verkleinen zorgt
voor meer gelijkheid
- Veiligheid – privacy/vrijheid?
Bv. Camera’s op straat
o Camera’s zorgen vr meer veiligheid bv. bij diefstal
o Minder privacy: alles gefilmd op straat
- Straf: ook symbolische betekenis?
o Na misdrijf: onevenwicht in maatsch/ realiteit
o Straf breng onevenwicht terug in evenwicht
Ethiek
Ethiek Recht
Wat is goed handelen? Wat mag (niet)? Rechten en
plichten?
Recht doet inspanning om zo ethisch mogelijk te handelen
- Afweging v principes
Bv. Casus Google Spanje
o Persoon wil dat oude gegevens verdwijnen: recht op privacy
o Maatschappij wil toegang tot informatie: recht op vrije
informatie
Rechter afwegen welk recht in deze situatie zwaarder weegt
- Legaal maar niet ethisch
Bv. Liegen in privé leven: geen uitwerking
- Ethisch maar niet legaal
Bv. student die schoolboek steelt
,Wetenschapsφ
Wetenschapsφ Recht
Onderscheid wetensch – Wetgeving
pseudowetensch
Wat is wetensch kennis? Rechtspraak: steunt vaak op
wetensch
- Waarschijnlijkheid
- Onzekerheid in wetensch
o Niet altijd zekerheid bv. DNA-sporen als bewijs of toeval?
- Gebruik wetensch in argumentatie?
Bv. abortustermijn verlengen of niet?
o Wetensch input: onderzoek geeft aan wnr foetus pijn kan
voelen
• Verlengen aangeraden dr wetensch team
o Drogredenering: “omdat wetenschap X zegt, moet beleid Y zo
zijn”
• Wetten moeten niet aangepast worden
• Moreel aspect nodig
Metafysica en epistemologie
Metafysica en epistemologie Recht
Universele waarden en waarheid Mensenrechten
- Relativisme = waarheid is relatief: gebonden aan individu, tijd,
plaats, cultuur: geen absolute, universeel geldige waarheid
- Universalisme = universele absolute waarheid: waarheid voor ied,
altijd en overal
Bv. Slavernij
o Relatief: slavernij in veel culturen normaal
o Universeel: slavernij altijd fout
- Scepticisme = mens is niet in staat om iets met zekerheid te weten
, Wijsgerige antropologie
Wijsgerige antropologie Recht
Mens = autonoom (onafh), Steunt op mensbeeld
rationeel (rede), verantwoordelijk,
met vrije wil
- Verantwoordelijk?
o Invloed opvoeding, cultuur…
- Wetgeving verjaring: persoonsidentiteit
o Zijn we in 30 jaar nog dezelfde persoon?
Metafysica
Metafysica Recht
Van nature of conventie (dr Rechten en plichten
mensen afgesproken)
Het zijn van… Rechten van…
Inleiding (pwp)
1. Wat is filosofie?
= Φe vraag: filosofen niet eens
- Theoretisch nadenken/activiteit
- Levenswijsheid/ kunst
o Hoe goed/ gelukkig leven (praktisch)?
- Karl Marx: wereld veranderen
Φe vragen: eco, politiek, wetenschap, kunst, alledaagse leven…
Φ = kritische reflectie op alles
- Φ > philos (verlangend naar) – sophia (wijsheid)
= wijs-begeerte
- kritisch: onderscheiden tussen waar en onwaar, goed en slecht
- reflectie: zich terugbuigen op wat al gegeven is
2. Subdisciplines vd Φ
Subdisciplines Stelt vraag naar Etymologie
Logica Geldigheid van Drogredeneringe Logos
redeneringen n= 1.Woord, taal,
veralgemening v def
1 situatie 2.Rede, verstand
Bv. Thee lekker 3.Uitleg,
vinden verklaring, leer
Metafysica Ware Vraag Meta ta physica
werkelijkheid metafysica: (volgens boeken
Is er eenheid Aristoteles)
tussen alle = boeken na die
vormen v zijn? v fysische zaken
Bestemming v
zijn, zin v leven?
Wijsgerige Mens Heeft mens vrije Anthropos +
antropologie wil? logos
Menselijke
emotie
Epistemologie Ware kennis Oorsprong v Epistème +
kennis: zintuigen logos
en verstand
Wat is kennis?
Wetenschaps Φ Wetenschap Wat is wet.
Kennis? Wat zijn
pseudowet.?
Bv. astrologie
, Ethiek / moraal Goed handelen,
Φ goed leven
Politieke Φ Samenleving, Bv. Macht v
politiek politieke leiders,
geweld bij leger
kunstΦ, milieuΦ,
…
3. Relevantie φ voor jurist
Politieke φ
- Vrijheid – gelijkheid?
Bv. Belastingen: vorm v diefstal
o Belastingen ontneemt teveel vrijheid: zelf voor gewerkt
o Rijke meer belastingen: verschil rijk – arm verkleinen zorgt
voor meer gelijkheid
- Veiligheid – privacy/vrijheid?
Bv. Camera’s op straat
o Camera’s zorgen vr meer veiligheid bv. bij diefstal
o Minder privacy: alles gefilmd op straat
- Straf: ook symbolische betekenis?
o Na misdrijf: onevenwicht in maatsch/ realiteit
o Straf breng onevenwicht terug in evenwicht
Ethiek
Ethiek Recht
Wat is goed handelen? Wat mag (niet)? Rechten en
plichten?
Recht doet inspanning om zo ethisch mogelijk te handelen
- Afweging v principes
Bv. Casus Google Spanje
o Persoon wil dat oude gegevens verdwijnen: recht op privacy
o Maatschappij wil toegang tot informatie: recht op vrije
informatie
Rechter afwegen welk recht in deze situatie zwaarder weegt
- Legaal maar niet ethisch
Bv. Liegen in privé leven: geen uitwerking
- Ethisch maar niet legaal
Bv. student die schoolboek steelt
,Wetenschapsφ
Wetenschapsφ Recht
Onderscheid wetensch – Wetgeving
pseudowetensch
Wat is wetensch kennis? Rechtspraak: steunt vaak op
wetensch
- Waarschijnlijkheid
- Onzekerheid in wetensch
o Niet altijd zekerheid bv. DNA-sporen als bewijs of toeval?
- Gebruik wetensch in argumentatie?
Bv. abortustermijn verlengen of niet?
o Wetensch input: onderzoek geeft aan wnr foetus pijn kan
voelen
• Verlengen aangeraden dr wetensch team
o Drogredenering: “omdat wetenschap X zegt, moet beleid Y zo
zijn”
• Wetten moeten niet aangepast worden
• Moreel aspect nodig
Metafysica en epistemologie
Metafysica en epistemologie Recht
Universele waarden en waarheid Mensenrechten
- Relativisme = waarheid is relatief: gebonden aan individu, tijd,
plaats, cultuur: geen absolute, universeel geldige waarheid
- Universalisme = universele absolute waarheid: waarheid voor ied,
altijd en overal
Bv. Slavernij
o Relatief: slavernij in veel culturen normaal
o Universeel: slavernij altijd fout
- Scepticisme = mens is niet in staat om iets met zekerheid te weten
, Wijsgerige antropologie
Wijsgerige antropologie Recht
Mens = autonoom (onafh), Steunt op mensbeeld
rationeel (rede), verantwoordelijk,
met vrije wil
- Verantwoordelijk?
o Invloed opvoeding, cultuur…
- Wetgeving verjaring: persoonsidentiteit
o Zijn we in 30 jaar nog dezelfde persoon?
Metafysica
Metafysica Recht
Van nature of conventie (dr Rechten en plichten
mensen afgesproken)
Het zijn van… Rechten van…
