Samenvatting Methoden van het wetenschappelijk onderzoek deel 2 H10 | Psychologie | KU Leuven | 2025/26

H10: Onderzoekskwaliteit en ethiek
Deel 1: Onderzoekskwaliteit
Kwaliteit in wetenschappelijk onderzoek Dia
 Wetenschappelijk onderzoek moet betrouwbaar en goed uitgevoerd zijn.
 Daarom bestaan er kwaliteitscriteria: regels waarmee je beoordeelt of
onderzoek sterk is
 Dat geldt voor zowel kwalitatief onderzoek (bv. interviews) als kwantitatief
onderzoek (bv. enquêtes en statistiek).



1: Standaarden van kwaliteit in alle wetenschappelijk
onderzoek
Algemene criteria van kwaliteit van het onderzoeksproces

 Wetenschappelijke kennis is gebaseerd op empirisch onderzoek (=
onderzoek met echte gegevens uit de werkelijkheid).
 Dus niet alleen: op meningen, gezond verstand, persoonlijke ervaringen of
autoriteit.
 Onderzoek is wetenschappelijk omdat het een methodologie volgt: een
duidelijke en controleerbare werkwijze.


De 5 stappen van de empirische onderzoekscyclus
Stap 1: Vraagstelling en gezichtspunt

Hier bepaal je:

 Wat je precies wil onderzoeken
 Vanuit welk perspectief

Voorbeelden:

 “Zijn studenten met smartphone sneller afgeleid?”
 “Scoren studenten met veel smartphonegebruik lager op examens?”
 “Hoe ervaren studenten smartphonegebruik tijdens het studeren?”


Kwaliteitscriteria

Een goede onderzoeksvraag is: duidelijk, afgebakend, goed onderbouwd en
relevant.

Belangrijk

De onderzoeksvraag bepaalt de rest van het onderzoek.




1

, Stap 2: Onderzoeksopzet

Nu kies je welke methode het best past bij je vraag.

Voorbeelden:

 Afleiding meten → labo-experiment
 Verband met examenresultaten → enquête + cijfers
 Ervaringen begrijpen → interviews of focusgroepen

Kwaliteitscriteria

 Past de methode bij de onderzoeksvraag?
 Is de keuze goed uitgelegd en gemotiveerd?


Belangrijk

Je methode moet logisch aansluiten bij wat je wil weten.



Stap 3: Dataverzameling

Hier verzamel je de gegevens.

Vragen:

 Wie onderzoekt je?
 Waar doe je onderzoek?
 Wat meet je precies?
 Hoe meet je dat?

Voorbeelden:

 Studenten psychologie
 Interviews, vragenlijsten, observaties
 Motivatie, demografische variabelen


Kwaliteitscriteria

De data moeten:

 Relevant zijn
 Voldoende rijk en volledig zijn
 Betrouwbaar zijn
 Valide zijn




2

, Stap 4: Data-analyse en interpretatie

Nu analyseer je de gegevens.

Bij kwalitatief onderzoek:

 Thema’s zoeken
 Uitspraken interpreteren

Bij kwantitatief onderzoek:

Statistische analyses uitvoeren.


Kwaliteitscriteria

 Werk je systematisch?
 Interpreteer je de data correct?
 Kijk je ook naar tegenstrijdige gegevens?
 Denk je aan alternatieve verklaringen?


Belangrijk

Niet alleen bevestiging zoeken, maar ook kritisch blijven.


Stap 5: Bevindingen en conclusies

Hier trek je conclusies uit je onderzoek.

Kwaliteitscriteria

 Gebaseerd op de data?
 Theoretisch nuttig?
 Maatschappelijk relevant?
 Bruikbaar in de praktijk?

Belangrijk

Je mag niet méér besluiten dan je data toelaten.



Kernsamenvatting

Goede kwaliteit in onderzoek betekent:

1. Goede onderzoeksvraag → duidelijk en relevant
2. Geschikte methode → methode past bij de vraag
3. Sterke data → betrouwbaar, valide, rijk
4. Goede analyse → systematisch en kritisch
5. Verantwoorde conclusies → gebaseerd op data en relevant



3