Samenvatting Methoden van het wetenschappelijk onderzoek deel 2 H6 | Psychologie | KU Leuven | 2025/26

H6: Onderzoeksopzet en gevalstudies
1.1: Definitie en gebruik
Fasen in het onderzoeksproces

Een onderzoek verloopt altijd in stappen:

1. Vraagstelling en benadering → Wat wil je weten? En hoe ga je ernaar
kijken?
2. Onderzoeksopzet (research design) → Je maakt een plan van hoe je het
onderzoek gaat doen.
3. Dataverzameling → Je verzamelt gegevens (bv. interviews, enquêtes).
4. Data-analyse en interpretatie → Je bekijkt en begrijpt wat de data
betekenen.
5. Beoordeling van kwaliteit → Je checkt of je onderzoek betrouwbaar en goed
is.


Wat is een onderzoeksopzet?
Een onderzoeksopzet is simpel gezegd:

Een plan of “blauwdruk” van je onderzoek

Het beschrijft:

 Hoe je data verzamelt (bv. interview, observatie, enquête)
 Wie of wat je onderzoekt (je steekproef)
 Hoe je de data analyseert

Dit moet je altijd uitleggen in de methodesectie van een paper.



Waarom is een onderzoeksopzet belangrijk?

Omdat wetenschap draait om:

 Transparantie → anderen moeten begrijpen wat je doet
 Repliceerbaarheid → anderen moeten je onderzoek kunnen herhalen

Met een goede opzet kun je:

 Nieuw onderzoek uitvoeren
 Bestaand onderzoek beoordelen
 Onderzoek opnieuw doen (repliceren)

Belangrijk:

Slechte onderzoeksopzet = slecht onderzoek




1

, Wanneer gebruik je een kwalitatieve onderzoeksopzet?

Je kiest voor kwalitatief onderzoek wanneer:

 Je vragen stelt zoals: Waarom gebeurt iets? Hoe ervaren mensen iets?
 Je diepgaande informatie nodig hebt (geen cijfers, maar
meningen/verhalen)

Je werkt vanuit ideeën zoals:

 Sociaal-constructionisme → werkelijkheid wordt gevormd door mensen
 Relativisme → er zijn meerdere waarheden

Of je in een inductieve fase zit → je vertrekt vanuit data om theorie op te bouwen



Kort samengevat

Onderzoeksopzet = plan van aanpak van je onderzoek

Het bepaalt:

 Welke data je verzamelt
 Hoe je dat doet
 Hoe je ze analyseert

Het is de belangrijkste stap. Zonder goede opzet → geen goed onderzoek




2

, 1.2: Methode van dataverzameling
Belangrijk idee

 De methode van dataverzameling hangt altijd af van je onderzoeksvraag
 Dus eerst vraag je jezelf af: “Wat wil ik precies weten?”
 Daarna kies je de juiste methode.


Er zijn 3 soorten onderzoeksvragen
1. Persoonlijke beleving

Wat iemand voelt, denkt of ervaart

Voorbeelden:

 Hoe vaak heb je stress? → frequentie
 Hoe erg is je stress? → intensiteit
 Waarom voel je je zo? → betekenis


Welke methode gebruik je?

Zelfrapportage = vragenlijsten + interviews

 Gesloten vragen (cijfers) → “Hoe vaak?”, “Hoeveel?”
 Open vragen (uitleg) → “Waarom?”, “Hoe ervaar je dit?”

Dus:

 Cijfers → gesloten vragen
 Diepgang → open vragen



2. Gedeelde constructies

Wat mensen samen denken of creëren

Hier kijk je naar:

 Hoe mensen meningen vormen in groepen
 Wat de algemene ideeën in een samenleving zijn

Voorbeelden:

 Hoe ontstaat een groepsmening?
 Wat vindt de samenleving van klimaatverandering?
 Hoe bouwen mensen samen een identiteit op?



Welke methode gebruik je?

Groepsmethoden

3