Samenvatting Methoden van het wetenschappelijk onderzoek deel 2 H5 | Psychologie | KU Leuven | 2025/26

H5: Participatieve onderzoeksmethoden
1: Een definitie
Wat is participatief onderzoek?

 Participatief onderzoek is een manier van onderzoek doen waarbij je niet
alleen óver mensen onderzoekt, maar mét hen samenwerkt.
 De mensen over wie het gaat (bijv. bewoners, jongeren, patiënten…) doen
actief mee aan het onderzoek.

Belangrijk idee:

 Onderzoeker + doelgroep = partners
 Samen maken ze kennis → dit heet co-constructie



Wat betekent “co-constructie”?
Co-constructie = samen kennis opbouwen:

 Onderzoeker → wetenschappelijke kennis
 Deelnemers → ervaring, leefwereld, praktijkkennis
 Beide zijn even waardevol!


Andere namen (zelfde idee)

Participatief onderzoek kan ook anders genoemd worden, zoals:

 Action Research
 Citizen Science
 Community-Based Participatory Research (CBPR)
 Community-Engaged Research
 Decolonizing Methodologies

Al deze termen leggen de nadruk op samenwerken en betrokkenheid.



Participatief onderzoek = een continuüm

Het is geen alles-of-niets verhaal.

Je kan meer of minder participatief werken.

Van links naar rechts:

 Onderzoek OVER mensen (klassiek)
 Onderzoek MET mensen (participatief)
 Onderzoek DOOR mensen (zeer participatief)

Twee belangrijke dimensies

1

, 1. Fase van het onderzoek (tijd)

Participatie kan in elke stap van het onderzoek:

1. Onderwerp kiezen
2. Onderzoek ontwerpen
3. Data verzamelen
4. Resultaten analyseren
5. Disseminatie (= resultaten delen)

Hoe vroeger mensen betrokken zijn, hoe participatiever.



2. Mate van participatie

Hoe sterk doen mensen mee?

 Laag → alleen info geven (bijv. enquête invullen)
 Midden → meedenken
 Hoog → mee beslissen en uitvoeren

Hoe hoger de participatie:

 Meer vertrouwen
 Meer impact
 Meer gelijkwaardigheid


Samenvatting

 Participatief onderzoek = samen onderzoek doen
 Focus op samenwerking en gelijkwaardigheid
 Het zit op een continuüm (van weinig tot veel participatie)
 Belangrijk in maatschappelijke en praktijkgerichte contexten
 Creatieve methoden en participatie van jongeren maken het extra krachtig




2