Samenvatting Inleiding wijsbegeerte H7 | Psychologie | KU Leuven | 2025/26

H7: Mogen we onszelf verbeteren?
Inleiding
Human enhancement: genezen of verbeteren?
Human enhancement betekent:

 Mensen beter maken dan “normaal goed”, bijvoorbeeld met technologie, AI
of genetische aanpassing.
 Dat idee hangt een beetje samen met Nietzsche, omdat hij sprak over de
mens die zichzelf wil overstijgen en verbeteren.

Vandaag zien we dat verbeteren steeds belangrijker wordt. Dat heet een
fenomeen dat opgang maakt: het komt steeds vaker voor en krijgt meer
aandacht.



Cognitieve verbetering

Een vorm daarvan is cognitieve verbetering:

 Proberen om ons denken, geheugen, concentratie of intelligentie te
verbeteren.
 Bijvoorbeeld met medicijnen, AI of andere technologie.
 Maar daar zijn veel morele bezwaren tegen.

Mensen vragen zich af:

 Is dit wel natuurlijk?
 Is het eerlijk, als sommigen zich kunnen verbeteren en anderen niet?
 Waar ligt de grens tussen genezen en verbeteren?
 Verliezen we iets menselijks als we ons te veel aanpassen?


Onderzoek van Pew Research Center

Het Pew Research Center doet vaak opiniepeilingen.

 Zij onderzoeken hoe gewone mensen over bepaalde thema’s denken.
 Hier gaat het over hun onderzoek naar AI en human enhancement.
 Uit die peilingen blijkt dat mensen vaak afhankelijk van de context
oordelen.


Voorbeeld 1: AI-skelet

 Stel: een AI-gestuurd exoskelet kan lichamelijke functies overnemen of
versterken.
 Mensen vinden dat meestal wenselijk als het helpt voor mensen met een
handicap of als brandweermannen daardoor levens kunnen redden


1

,  Maar als gezonde mensen zo’n technologie gewoon in hun vrije tijd zouden
gebruiken om sterker te zijn, zijn veel mensen eerder tegen.

Voorbeeld 2: gene editing

 Hetzelfde zie je bij gene editing: ingrijpen in het DNA.
 De meeste mensen vinden dat aanvaardbaar als het gaat om het
behandelen van ernstige ziektes
 Maar de meerderheid is tegen: als je dezelfde techniek gebruikt om een
gezonde baby mooier of aantrekkelijker te maken

Het moreel verschil: genezing versus verbetering



Hier zit de kern van het debat

Er lijkt voor veel mensen een moreel relevant verschil te zijn tussen:

 Genezing → iemand helpen die ziek is of een beperking heeft
 Verbetering → een gezond mens nog beter maken

Genezing wordt meestal gezien als nodig, zorgzaam en verantwoord. Verbetering
roept sneller vragen op over grenzen, maakbaarheid en misbruik.



Kritiek op steeds meer medische bemoeienis
In de tekst wordt ook uitgelegd dat de geneeskunde vroeger vooral bedoeld was
om ziekten te voorkomen en te genezen.

 Door grote successen, zoals antibiotica, vaccins en betere hygiëne, leven
mensen vandaag veel langer.
 Maar volgens sommige denkers is de geneeskunde daardoor ook te ver
gegaan.
 Ze bemoeit zich nu soms met gewone levensproblemen, zoals:
verlegenheid, overgewicht, rouw, eenzaamheid, weinig seksuele zin


Dat noemt men medicalisering

 Steeds meer problemen worden bekeken als iets medisch.
 Als zulke problemen zelfs als een ziekte worden benoemd, heet dat
pathologisering.
 Dat kan nuttig zijn, maar ook gevaarlijk: mensen krijgen sneller een label,
behandelingen kunnen schade of bijwerkingen hebben, mensen kunnen
afhankelijk worden van artsen, gewone moeilijkheden van het leven
worden minder aanvaard




2

, Belangrijke vraag

De grote vraag is dus:

 Hoever mogen we gaan in het verbeteren van onszelf?
 De tekst toont dat mensen vaak niet tegen technologie op zich zijn.

Ze maken vooral een onderscheid tussen:

 Technologie gebruiken om lijden te verminderen
 Technologie gebruiken om gezonde mensen te optimaliseren

Daarom blijft het onderscheid tussen genezen en verbeteren zo belangrijk, ook al
is dat onderscheid niet altijd even duidelijk.



Heel kort samengevat

Menselijke verbetering wordt steeds gewoner, maar mensen accepteren die
vooral wanneer ze dient om ziekte, handicap of lijden te verhelpen. Zodra
technologie wordt gebruikt om gezonde mensen “beter dan goed” te maken,
ontstaan morele bezwaren. Daarom is het onderscheid tussen genezing en
verbetering centraal in het debat over human enhancement.




1: Wat is human enhancement / verbetering?
De vele taken van de geneeskunde
Geneeskunde doet vandaag meer dan alleen ziekten genezen. Je kan eigenlijk
drie grote taken onderscheiden:

1: Ziekten voorkomen en genezen

 Dit vindt bijna iedereen goed en normaal.
 Niemand heeft er problemen mee dat artsen infecties behandelen, kanker
opsporen of vaccineren.

2: Levensproblemen beschrijven, verklaren en behandelen

 Dit is al wat gevoeliger.
 De geneeskunde bemoeit zich dan met problemen die vroeger niet echt als
medisch werden gezien, zoals verlegenheid, verdriet, eenzaamheid of
weinig zin in seks.

3: Gezonde mensen verbeteren

 Dit noemt men enhancement.
3