De mens als deel van een
juridisch systeem
Overheid = het hoogste gezag van een land, gemeente, provincie, gewest (bv regering en
parlement)
Bevoegdheid = het recht om bepaalde handelingen uit te voeren en om bepaalde beslissingen te
nemen
Wat is recht?
= het recht bevat het geheel van bindende maatregelen
- die opgesteld worden door de overheid en
- die als doel hebben het samenleven mogelijk te maken
Voorbeeld:
- Opleggen verkeersregels nodig om samenleven op de baan mogelijk te maken
- Overheid bepaalt wat er gebeurt bij diefstal
- Mag mijn werknemer mij slaan?
volgens het principe van de “scheiding der machten” ->democratie
Machten werken onafhankelijk van elkaar maar federale minister van justitie is bevoegd voor:
- Voldoende middelen voor rechtbank
- Gevangenissen en uitvoering van alternatieve straffen
Kenmerken van het gerecht?
Recht op toegang tot de rechter, op voorwaarde dat je rechten en plichten bezit
De rechter is onafhankelijk en onpartijdig
De rechter is verplicht om recht te spreken
De rechter motiveert zijn/haar uitspraak
De rechter moet binnen een redelijke termijn een oordeel vellen
De terechtzitting is openbaar
Iedereen heeft recht op verdediging ongeacht of je beschuldigde (de persoon die voor het
hof van assisen terecht moet staan), beklaagde (de persoon die naar de
politierechtbank/correctionele rechtbank verwezen word), verdachte(persoon die verdacht
word van strafbare feiten) of verweerder (tegen de persoon die een burgerlijke rechtszaak
word gevoerd) bent.
Iedereen heeft recht op tegenspraak
Iedereen heeft recht op hoger beroep
Elke verdachte is onschuldig tot schuld bewezen. Men noemt dit het vermoeden van
onschuld
, Vrouw van justitia = symbolisch beeld
geblinddoekt figuur met in haar recht hand een zwaard en in haar
linker een weegschaal
» Band voor de ogen = onpartijdig
» Zwaard = de macht bezitten om het vonnis uit te spreken
» Weegschaal = haar oordeel moet een afweging zijn van de
beschuldigde en de bewijzen en gemotiveerd moet zijn
Hoofdtakken van het gerecht
Burgerlijk recht strafrecht
Wie?
Tussen 2 burgers (eiser-verweerder) Tussen de beschuldigde en maatschappij,
vertegenwoordigd door het openbaar
ministerie/parket
Waarom?
Rechtsconflicten Strafbare feiten, laakbare acties
Welke rechtbanken
- Vredegerecht - Politierechtbank
- Rechtbank van eerste aanleg - Correctionele rechtbank
- Arbeidsrechtbank - Hof van assisen
- Rechtbank van koophandel - Hof van beroep
- Hof van beroep Hof van cassatie
Hof van cassatie
Welke sancties?
- Schadevergoeding aan tegenpartij - Boete te betalen aan staat
- Uitvoering van verplichting - Gevangenisstraf
Naargelang de omstandigheden en de
persoonlijkheid van de beschuldigde een straf
bepalen
Wandrijven = opsluiting
Misdrijven = gevangenisstraf
3 categorieën “misdrijven”:
- Overtredingen (te snel rijden)
- Wanbedrijven (geweld, diefstal)
- Misdaden (doodslag, moord)
Ook nog
- arbeidsrecht/sociaal recht : verhouding tussen werknemer en werkgever
- handelsrecht: tussen handelaars
juridisch systeem
Overheid = het hoogste gezag van een land, gemeente, provincie, gewest (bv regering en
parlement)
Bevoegdheid = het recht om bepaalde handelingen uit te voeren en om bepaalde beslissingen te
nemen
Wat is recht?
= het recht bevat het geheel van bindende maatregelen
- die opgesteld worden door de overheid en
- die als doel hebben het samenleven mogelijk te maken
Voorbeeld:
- Opleggen verkeersregels nodig om samenleven op de baan mogelijk te maken
- Overheid bepaalt wat er gebeurt bij diefstal
- Mag mijn werknemer mij slaan?
volgens het principe van de “scheiding der machten” ->democratie
Machten werken onafhankelijk van elkaar maar federale minister van justitie is bevoegd voor:
- Voldoende middelen voor rechtbank
- Gevangenissen en uitvoering van alternatieve straffen
Kenmerken van het gerecht?
Recht op toegang tot de rechter, op voorwaarde dat je rechten en plichten bezit
De rechter is onafhankelijk en onpartijdig
De rechter is verplicht om recht te spreken
De rechter motiveert zijn/haar uitspraak
De rechter moet binnen een redelijke termijn een oordeel vellen
De terechtzitting is openbaar
Iedereen heeft recht op verdediging ongeacht of je beschuldigde (de persoon die voor het
hof van assisen terecht moet staan), beklaagde (de persoon die naar de
politierechtbank/correctionele rechtbank verwezen word), verdachte(persoon die verdacht
word van strafbare feiten) of verweerder (tegen de persoon die een burgerlijke rechtszaak
word gevoerd) bent.
Iedereen heeft recht op tegenspraak
Iedereen heeft recht op hoger beroep
Elke verdachte is onschuldig tot schuld bewezen. Men noemt dit het vermoeden van
onschuld
, Vrouw van justitia = symbolisch beeld
geblinddoekt figuur met in haar recht hand een zwaard en in haar
linker een weegschaal
» Band voor de ogen = onpartijdig
» Zwaard = de macht bezitten om het vonnis uit te spreken
» Weegschaal = haar oordeel moet een afweging zijn van de
beschuldigde en de bewijzen en gemotiveerd moet zijn
Hoofdtakken van het gerecht
Burgerlijk recht strafrecht
Wie?
Tussen 2 burgers (eiser-verweerder) Tussen de beschuldigde en maatschappij,
vertegenwoordigd door het openbaar
ministerie/parket
Waarom?
Rechtsconflicten Strafbare feiten, laakbare acties
Welke rechtbanken
- Vredegerecht - Politierechtbank
- Rechtbank van eerste aanleg - Correctionele rechtbank
- Arbeidsrechtbank - Hof van assisen
- Rechtbank van koophandel - Hof van beroep
- Hof van beroep Hof van cassatie
Hof van cassatie
Welke sancties?
- Schadevergoeding aan tegenpartij - Boete te betalen aan staat
- Uitvoering van verplichting - Gevangenisstraf
Naargelang de omstandigheden en de
persoonlijkheid van de beschuldigde een straf
bepalen
Wandrijven = opsluiting
Misdrijven = gevangenisstraf
3 categorieën “misdrijven”:
- Overtredingen (te snel rijden)
- Wanbedrijven (geweld, diefstal)
- Misdaden (doodslag, moord)
Ook nog
- arbeidsrecht/sociaal recht : verhouding tussen werknemer en werkgever
- handelsrecht: tussen handelaars
