Voorbeelden examenvragen Personen, Familie en
familiaal vermogensrecht
2025-2026
KU-Leuven prof. Verbeke
1
,Vraag 1
Een minderjarige jongen wordt slachtoffer van een verkeersongeval. Zijn vader (enige ouder)
wil snel vergoeding voor de schade geleden door zijn zoon. Daarom gaat hij namens zijn zoon
een dading aan met de verzekeraar van de aansprakelijke voor het ongeval. Eens meerderjarig,
vordert het slachtoffer een hogere vergoeding van de verzekeraar. De verzekeraar stelt daarop
een vordering tot vrijwaring in tegen de vader. Die vordering steunt op een clausule van
sterkmaking in de dading: “In zoverre de partij handelt als wettige beheerder of als voogd,
verbindt zij zich de vergoeding toekomende aan de minderjarige te beheren, hiervoor de
volledige en uitsluitende verantwoordelijkheid te nemen ter algehele ontlasting van de
maatschappij en zich sterk te maken zo nodig deze overeenkomst na de meerderjarigheid te
doen bekrachtigen”.
a) Is de zoon verbonden door de dading? Kan hij een hogere vergoeding vorderen van de
aansprakelijkheidsverzekeraar?
Conform artikel 378, §1 oud BW en artikel 410, §1, 11° oud BW is er de machtiging van een
vrederechter vereist om een dading aan te gaan. Deze machtiging is niet vooraf gevraagd noch
verkregen. Stel dat de minderjarige de verzekeraar dagvaardt, dan komt deze voor de
politierechtbank. De verzekeraar zal dan de exceptie van dading opwerpen. De zoon kan dan
opwerpen dat de dading nietig is, aangezien de dader geen machtiging had verkregen. De
meerderjarig geworden zoon is hier dus niet door gebonden. Hij zal dus een hogere
vergoeding kunnen vorderen voor de rechtbank.
b) Hoe kan de vader verweer voeren m.b.t. de vordering van de verzekeraar (gebaseerd op de
sterkmaking)?
De verzekeraar zal waarschijnlijk een vrijwaringsvordering instellen tegen de vader. Dit wil
zeggen dat als de verzekeraar wordt veroordeeld tot betaling van een hogere vergoeding aan
de zoon, dat de vader zelf het verschil moet bijbetalen. De vrijwaringsvordering zal gesteund
zijn op de sterkmaking. Zal de vader hiertegen iets inbrengen? Nee, de vader kan zich niet
beroepen op de nietigheid van de dading, aangezien dit een relatieve nietigheid is, die enkel
ingeroepen kan worden in het voordeel van de beschermde minderjarige (hier meerderjarig
geworden) zoon (artikel 5.58 BW). Op grond van de sterkmaking zal dus de vordering ten
laste komen van de vader zelf, die verbonden blijft.
Vraag 2
Joy, 25 jaar, heeft haar diploma master in de Rechten behaald. Moeten haar ouders nog
instaan voor de kosten van haar levensonderhoud en studies tijdens haar specialisatiejaar?
Het hangt af van de rechterlijke beoordeling. De wet laat dit open. Op basis van bestaande
rechtspraak is de kans groot dat het antwoord ja is.
2
, Een minderjarige heeft blijvende letsels opgelopen bij een verkeersongeval. De ouders mogen
de vergoeding die aan het kind werd toegekend door de rechtbank gebruiken om de medische
kosten voor hun kind te betalen.
a) Ja, dit mogen ze
b) Ja, dit mogen ze, maar alleen na voorafgaande machtiging door de vrederechter
c) Nee, dat mogen ze niet omdat de vordering aan de minderjarige zelf toekomt
d) Nee, dat mogen ze niet omdat de ouders volgens artikel 203 oud BW verplicht zijn om in te
staan voor het onderhoud van hun kind
Dit valt onder artikel 410, §1, 14° oud BW, nl. het geld dat toekomt aan de minderjarige
krachtens rechterlijke beslissing moet op een aparte rekening gezet worden. Er zal dus eerst
machtiging verleend moeten worden. Antwoord b is correct.
Vraag 4
Grootouders delen het volgende mee: “Wij hebben twee kleinkinderen. Onze dochter overleed
begin dit jaar. De vader heeft een nieuwe partner en sinds hij een nieuw leven heeft, mogen
wij de kinderen niet veel meer zien. Eén keer om de twee maanden mogen ze bij ons op
bezoek komen. De kleinkinderen missen ons en we zijn de enige band nog met hun moeder.
Kan een ouder zomaar beslissen voor de kinderen? Hebben ze niet zelf het recht om contact te
houden met familie?”
Hebben de kinderen niet zelf het recht om contact te houden met de familie? Vanuit
mensenrechtelijk oogpunt bekeken wel, conform artikel 9.3 IVKR, maar in ons burgerlijk
wetboek is dit een recht van de ouders, grootouders, etc. en niet van het kind.
Kan een ouder zomaar beslissen voor de kinderen? De ouder die gezag heeft over het kind
kan zeker beslissingen maken met betrekking tot het kind, maar dit is wel tot in een zekere
mate beperkt. De ouders hebben op grond van artikel 375bis oud BW recht op persoonlijk
contact met de kleinkinderen. Zij hoeven geen affectieve band aan te tonen. Indien er geen
overeenkomst kan bereikt worden tussen de partijen, beslist de rechtbank over de plaats van
het contact, wanneer en hoe lang, etc. Het persoonlijk contact kan enkel geweigerd worden
indien dit ingaat tegen het belang van het kind.
3
familiaal vermogensrecht
2025-2026
KU-Leuven prof. Verbeke
1
,Vraag 1
Een minderjarige jongen wordt slachtoffer van een verkeersongeval. Zijn vader (enige ouder)
wil snel vergoeding voor de schade geleden door zijn zoon. Daarom gaat hij namens zijn zoon
een dading aan met de verzekeraar van de aansprakelijke voor het ongeval. Eens meerderjarig,
vordert het slachtoffer een hogere vergoeding van de verzekeraar. De verzekeraar stelt daarop
een vordering tot vrijwaring in tegen de vader. Die vordering steunt op een clausule van
sterkmaking in de dading: “In zoverre de partij handelt als wettige beheerder of als voogd,
verbindt zij zich de vergoeding toekomende aan de minderjarige te beheren, hiervoor de
volledige en uitsluitende verantwoordelijkheid te nemen ter algehele ontlasting van de
maatschappij en zich sterk te maken zo nodig deze overeenkomst na de meerderjarigheid te
doen bekrachtigen”.
a) Is de zoon verbonden door de dading? Kan hij een hogere vergoeding vorderen van de
aansprakelijkheidsverzekeraar?
Conform artikel 378, §1 oud BW en artikel 410, §1, 11° oud BW is er de machtiging van een
vrederechter vereist om een dading aan te gaan. Deze machtiging is niet vooraf gevraagd noch
verkregen. Stel dat de minderjarige de verzekeraar dagvaardt, dan komt deze voor de
politierechtbank. De verzekeraar zal dan de exceptie van dading opwerpen. De zoon kan dan
opwerpen dat de dading nietig is, aangezien de dader geen machtiging had verkregen. De
meerderjarig geworden zoon is hier dus niet door gebonden. Hij zal dus een hogere
vergoeding kunnen vorderen voor de rechtbank.
b) Hoe kan de vader verweer voeren m.b.t. de vordering van de verzekeraar (gebaseerd op de
sterkmaking)?
De verzekeraar zal waarschijnlijk een vrijwaringsvordering instellen tegen de vader. Dit wil
zeggen dat als de verzekeraar wordt veroordeeld tot betaling van een hogere vergoeding aan
de zoon, dat de vader zelf het verschil moet bijbetalen. De vrijwaringsvordering zal gesteund
zijn op de sterkmaking. Zal de vader hiertegen iets inbrengen? Nee, de vader kan zich niet
beroepen op de nietigheid van de dading, aangezien dit een relatieve nietigheid is, die enkel
ingeroepen kan worden in het voordeel van de beschermde minderjarige (hier meerderjarig
geworden) zoon (artikel 5.58 BW). Op grond van de sterkmaking zal dus de vordering ten
laste komen van de vader zelf, die verbonden blijft.
Vraag 2
Joy, 25 jaar, heeft haar diploma master in de Rechten behaald. Moeten haar ouders nog
instaan voor de kosten van haar levensonderhoud en studies tijdens haar specialisatiejaar?
Het hangt af van de rechterlijke beoordeling. De wet laat dit open. Op basis van bestaande
rechtspraak is de kans groot dat het antwoord ja is.
2
, Een minderjarige heeft blijvende letsels opgelopen bij een verkeersongeval. De ouders mogen
de vergoeding die aan het kind werd toegekend door de rechtbank gebruiken om de medische
kosten voor hun kind te betalen.
a) Ja, dit mogen ze
b) Ja, dit mogen ze, maar alleen na voorafgaande machtiging door de vrederechter
c) Nee, dat mogen ze niet omdat de vordering aan de minderjarige zelf toekomt
d) Nee, dat mogen ze niet omdat de ouders volgens artikel 203 oud BW verplicht zijn om in te
staan voor het onderhoud van hun kind
Dit valt onder artikel 410, §1, 14° oud BW, nl. het geld dat toekomt aan de minderjarige
krachtens rechterlijke beslissing moet op een aparte rekening gezet worden. Er zal dus eerst
machtiging verleend moeten worden. Antwoord b is correct.
Vraag 4
Grootouders delen het volgende mee: “Wij hebben twee kleinkinderen. Onze dochter overleed
begin dit jaar. De vader heeft een nieuwe partner en sinds hij een nieuw leven heeft, mogen
wij de kinderen niet veel meer zien. Eén keer om de twee maanden mogen ze bij ons op
bezoek komen. De kleinkinderen missen ons en we zijn de enige band nog met hun moeder.
Kan een ouder zomaar beslissen voor de kinderen? Hebben ze niet zelf het recht om contact te
houden met familie?”
Hebben de kinderen niet zelf het recht om contact te houden met de familie? Vanuit
mensenrechtelijk oogpunt bekeken wel, conform artikel 9.3 IVKR, maar in ons burgerlijk
wetboek is dit een recht van de ouders, grootouders, etc. en niet van het kind.
Kan een ouder zomaar beslissen voor de kinderen? De ouder die gezag heeft over het kind
kan zeker beslissingen maken met betrekking tot het kind, maar dit is wel tot in een zekere
mate beperkt. De ouders hebben op grond van artikel 375bis oud BW recht op persoonlijk
contact met de kleinkinderen. Zij hoeven geen affectieve band aan te tonen. Indien er geen
overeenkomst kan bereikt worden tussen de partijen, beslist de rechtbank over de plaats van
het contact, wanneer en hoe lang, etc. Het persoonlijk contact kan enkel geweigerd worden
indien dit ingaat tegen het belang van het kind.
3
