1. Gezondheidszorgsystemen
1.1 Inleiding
Oefening: Bv. Ik ben minister van gezondheidszorg op federaal niveau. Wat zouden mijn
belangrijkste doelstellingen zijn?
- Financieel toegankelijke zorg,
- Fysieke toegankelijkheid
- Preventieve zorg verbeteren
- …
Doelstellingen gezondheidszorgsystemen:
- Universele dekking = Iedereen is door een ziekteverzekering gedekt
- Financiële solidariteit = Solidariteit van hoge inkomens naar lagere inkomens
- Billijke toegankelijkheid
- Kwalitatief zorgaanbod
- Preventie
- Paraatheid
Financiële uitdagingen:
- Economische context = Gaat over budgetten
- Verouderde bevolking
- Technologische vooruitgang = Kan een serieuze kost met zich meebrengen
- Marktmechanisme = Gezondheidszorg kan gevoelig zijn aan concurrentie en dit kan
voor inefficiëntie leiden.
1.1.1 Economic sustainability en fiscal sustainability
We maken een onderscheid tussen twee belangrijke begrippen:
- Economic sustainability = Economische draagkracht/beheersbaarheid
- Fiscal sustainability = Draagkracht/beheersbaarheid van publieke financiering.
Gaat over alle financiering die door de overheid wordt georganiseerd
1
,ECONOMIC SUSTAINABILITY
= De mate waarin de organisatie van een gezondheidszorgsysteem erin slaagt de noden
van (potentiële) patiënten en het verbeteren van gezondheidsuitkomsten in evenwicht
houden met beschikbare middelen.
- Heeft te maken met groei gezondheidsuitgaven in verhouding tot BBP
- Uitgave zijn onder controle tot punt waar maatschappelijke kost van de
gezondheidsuitgave de toegevoegde waarde door deze uitgave overstijgt → Dus als
maatschappelijke kost de toegevoegde waarde overstijgt, is het niet meer onder
controle
- Kans dat groei in uitgaven de economische draagkracht bedreigt is groter in
stagnerende of krimpende economie
Hier zien we een grafiek van crisisjaren in de economie. Hier zien we dat alle landen boven
de lijn zitten. → De groei in gezondheidsuitgave was groter dan de groei in het BBP. Dit is op
lange termijn moeilijk houdbaar, en dit zal de economic sustainability bedreigen.
Hier zien we dat de gezondheidsuitgave en BBP beter op elkaar aansluiten. We zien wel
twee grillige patronen:
- Financiële crisis
- COVID-19
2
,FISCAL SUSTAINABILITY
= Fiscal sustainability betekent de mogelijkheid van een overheid om haar uitgaven, zoals
voor de gezondheidszorg, op lange termijn te blijven financieren zonder in financiële
problemen te komen..
- Gezondheidszorgsysteem kan economisch beheersbaar zijn, maar niet houdbaar
voor publieke financiën. → Er is voldoende BBP om gezondheidszorg te financieren,
maar op basis van hoe het gezondheidszorgsysteem is georganiseerd en de rol van
de overheid hierin, kan de fiscal sustainability toch onder druk komen te staan.
In de grafiek van de OESO zie je twee verschillende manieren waarop de gezondheidszorg
wordt gefinancierd:
1. Government schemes = Dit betekent dat de overheid de gezondheidszorg betaalt
met geld dat wordt verzameld via belastingen. Het is dus belastinggeld dat
rechtstreeks naar de gezondheidszorg gaat.
2. Compulsory contributory health insurance schemes = Dit zijn de sociale
bijdrage die verplicht betaald moeten worden.
➔ In België is het aantal van het tweede veel groter dan het eerste: 75% voor de
uitgave voor gezondheidszorg in België komt uit publiek georganiseerde systemen:
21% uit belastingen, 54% sociale bijdrage.
VHI = Vrijwillige ziekteverzekering die men privé afsluit
OOP = Out of pocket payments → Eigen bijdrage (remgeld)
Met deze grafiek kunnen we voor elk land vergelijking wat de rol van de overheid is in de
financiering van de gezondheidszorgsystemen.
3
, - Inpatient care = Zorg in residentiële voorzieningen bv. Binnen ziekenhuizen
Hier ziet men duidelijk een groot contrast tussen low income en high income landen.
1.1.2 Hoog aandeel publieke financiering vs. Hoog aandeel private
financiering
Aandeel en type publieke uitgaven in de gezondheidszorg typeert sterk hoe het interne
gezondheidszorgsysteem in elkaar zit:
- Hoog aandeel publieke financiering = Klemtoon ligt op volksgezondheid en gelijke
toegang.
• Bismarck (bv; Duitsland, Frankrijk, België): Gezondheidszorg wordt
gefinancierd via sociale bijdragen van werknemers en werkgevers.
4
1.1 Inleiding
Oefening: Bv. Ik ben minister van gezondheidszorg op federaal niveau. Wat zouden mijn
belangrijkste doelstellingen zijn?
- Financieel toegankelijke zorg,
- Fysieke toegankelijkheid
- Preventieve zorg verbeteren
- …
Doelstellingen gezondheidszorgsystemen:
- Universele dekking = Iedereen is door een ziekteverzekering gedekt
- Financiële solidariteit = Solidariteit van hoge inkomens naar lagere inkomens
- Billijke toegankelijkheid
- Kwalitatief zorgaanbod
- Preventie
- Paraatheid
Financiële uitdagingen:
- Economische context = Gaat over budgetten
- Verouderde bevolking
- Technologische vooruitgang = Kan een serieuze kost met zich meebrengen
- Marktmechanisme = Gezondheidszorg kan gevoelig zijn aan concurrentie en dit kan
voor inefficiëntie leiden.
1.1.1 Economic sustainability en fiscal sustainability
We maken een onderscheid tussen twee belangrijke begrippen:
- Economic sustainability = Economische draagkracht/beheersbaarheid
- Fiscal sustainability = Draagkracht/beheersbaarheid van publieke financiering.
Gaat over alle financiering die door de overheid wordt georganiseerd
1
,ECONOMIC SUSTAINABILITY
= De mate waarin de organisatie van een gezondheidszorgsysteem erin slaagt de noden
van (potentiële) patiënten en het verbeteren van gezondheidsuitkomsten in evenwicht
houden met beschikbare middelen.
- Heeft te maken met groei gezondheidsuitgaven in verhouding tot BBP
- Uitgave zijn onder controle tot punt waar maatschappelijke kost van de
gezondheidsuitgave de toegevoegde waarde door deze uitgave overstijgt → Dus als
maatschappelijke kost de toegevoegde waarde overstijgt, is het niet meer onder
controle
- Kans dat groei in uitgaven de economische draagkracht bedreigt is groter in
stagnerende of krimpende economie
Hier zien we een grafiek van crisisjaren in de economie. Hier zien we dat alle landen boven
de lijn zitten. → De groei in gezondheidsuitgave was groter dan de groei in het BBP. Dit is op
lange termijn moeilijk houdbaar, en dit zal de economic sustainability bedreigen.
Hier zien we dat de gezondheidsuitgave en BBP beter op elkaar aansluiten. We zien wel
twee grillige patronen:
- Financiële crisis
- COVID-19
2
,FISCAL SUSTAINABILITY
= Fiscal sustainability betekent de mogelijkheid van een overheid om haar uitgaven, zoals
voor de gezondheidszorg, op lange termijn te blijven financieren zonder in financiële
problemen te komen..
- Gezondheidszorgsysteem kan economisch beheersbaar zijn, maar niet houdbaar
voor publieke financiën. → Er is voldoende BBP om gezondheidszorg te financieren,
maar op basis van hoe het gezondheidszorgsysteem is georganiseerd en de rol van
de overheid hierin, kan de fiscal sustainability toch onder druk komen te staan.
In de grafiek van de OESO zie je twee verschillende manieren waarop de gezondheidszorg
wordt gefinancierd:
1. Government schemes = Dit betekent dat de overheid de gezondheidszorg betaalt
met geld dat wordt verzameld via belastingen. Het is dus belastinggeld dat
rechtstreeks naar de gezondheidszorg gaat.
2. Compulsory contributory health insurance schemes = Dit zijn de sociale
bijdrage die verplicht betaald moeten worden.
➔ In België is het aantal van het tweede veel groter dan het eerste: 75% voor de
uitgave voor gezondheidszorg in België komt uit publiek georganiseerde systemen:
21% uit belastingen, 54% sociale bijdrage.
VHI = Vrijwillige ziekteverzekering die men privé afsluit
OOP = Out of pocket payments → Eigen bijdrage (remgeld)
Met deze grafiek kunnen we voor elk land vergelijking wat de rol van de overheid is in de
financiering van de gezondheidszorgsystemen.
3
, - Inpatient care = Zorg in residentiële voorzieningen bv. Binnen ziekenhuizen
Hier ziet men duidelijk een groot contrast tussen low income en high income landen.
1.1.2 Hoog aandeel publieke financiering vs. Hoog aandeel private
financiering
Aandeel en type publieke uitgaven in de gezondheidszorg typeert sterk hoe het interne
gezondheidszorgsysteem in elkaar zit:
- Hoog aandeel publieke financiering = Klemtoon ligt op volksgezondheid en gelijke
toegang.
• Bismarck (bv; Duitsland, Frankrijk, België): Gezondheidszorg wordt
gefinancierd via sociale bijdragen van werknemers en werkgevers.
4
