1. Inleiding
Sociaal recht bestaat uit:
- Arbeidsrecht = Regeling met betrekking tot de arbeid die mensen verrichten. Wat
mensen doen op hun werk.
- Socialezekerheidsrecht = Het recht om toch uitbetaald te worden als u ziek bent,
op verlof, op pensioen bent,..
- Welzijnsrecht = Gaat over de omgang met mensen in het algemeen. Hierin speelt
het OCMW, VDAB een belangrijke rol. Mensen helpen aan een job.
Zorgorganisaties is een overkoepeld begrip:
- Verenigingen zonder winst (V.z.w.) = Dit is een organisatie die geen winst mag
maken om te verdelen onder de leden. Het doel is dus niet om geld te verdienen,
maar om een maatschappelijk of sociaal doel te bereiken
- Naamloze Venootschap (NV) = De naamloze vennootschap is de
vennootschapsvorm voor ondernemingen van een zekere omvang waarbij kapitaal
aantrekken primeert. Eén oprichter volstaat om een NV op te richten.Is gericht op het
maken van winst, dit is juridisch ook verplicht.
- Publieke sector = Dit zijn organisaties die deel uitmaken van de overheid, zoals
ziekenhuizen (bijv. UZ Gent) en OCMW's (Openbare Centra voor Maatschappelijk
Welzijn). Hun doel is om publieke diensten te leveren aan de samenleving, en ze
werken niet met winst als prioriteit, maar om maatschappelijke behoeften te
vervullen.
Tussen een VZW en een NV, zijn op niveau van arbeidsrecht geen verschillen. Met de
publieke sector echter wel. In de publieke sector heb je statutaire tewerkgestelde
(mensen die benoemd zijn als ambtenaar). Hier zijn andere regels van toepassing dan in de
private sector waar je steeds met arbeidsovereenkomsten werkt.
- Reden waarom de fusie tussen ziekenhuizen vaak zo moeilijk verloopt
1.1 Historiek
- 1830 – 1886 = Toen we in 1830 onafhankelijk werden, hebben we veel Franse
wetgevingen gekopieerd. Het Decreet d’Allarde: Totale vrijheid van onderneming,
ondernemingen kiezen dus alles zelf, hoeveel mensen verdienen, omstandigheden
om in te werken,.. Dit had als gevolg dat ‘goede’ werkgevers in het nauw werden
gedreven door ‘slechte’ werknemers, want hoe minder je betaald aan je werknemers,
hoe meer je winst zal overhouden. Dit heeft geleid dit veel armoede, dat had dan als
gevolg dat er stakingen ontstonden. In 1886 was er een grote staking in Charleroi,
stakingen waren toen nog verboden waardoor veel mensen zijn doodgeschoten door
de gendarmerie.
- 1886 – 1921 = Vanaf 1886 zijn geleidelijk Sociale wetten ontstaan. Bijvoorbeeld:
verbod op kinderarbeid, verbod op vrouwenarbeid (nu niet meer het geval), ontstaan
werkroosters, wet op arbeidsovereenkomst,.. In 1893 ontstaat het meer Algemeen
Meervoudig stemrecht en vanaf 1913 het Algemeen Enkelvoudig stemrecht
(enkel voor mannen).
- 1921 – 1944 = In 1921 ontstaat er een wet op de Vrijheid van Vereniging, dit
zorgde ervoor dat er een vakbond opgericht kon worden. Geleidelijk aan ontwikkeld
zich regelgeving die die vakbonden een rol gaan geven, de ze de kans geven om
met werkgevers en werkgeversorganisaties te gaan praten om collectieve akkoorden
te gaan sluiten CAO’s (collectieve arbeidsovereenkomsten)
- >1944 = Ontstaan van een sociale verzorgingsstaat; de staat gaat zorgen voor de
burgers, dat uit zich ook in de wijze waarop we dit collectief overleg gaan
, institutionalisering. Er ontstaan steeds meer regels met betrekking tot arbeidsrecht
(welzijn op het werk, verloning, …).
1.2 Toepassingsgebied ratione personea
Ofwel werk je voor de particuliere sector ofwel voor de publieke sector (overheid). Binnen
deze cursus is het belangrijk om naar de beide te kijken want er zijn
gezondheidsorganisaties in de publieke en particuliere sector.
- Bv: alles Met Sint- Is particulier
Dit is belangrijk want de regelgeving hierin verschilt.
1.2.1 Toepassingsgebied ratione materiae
- Individueel arbeidsrecht = Dit betreft de rechten en plichten van individuele
werknemers en werkgevers in een arbeidsrelatie. Het gaat om zaken zoals
arbeidscontracten, loon, werkuren, vakantiedagen en ontslagprocedures. Het richt
zich op de bescherming van de rechten van de werknemer en de
verantwoordelijkheden van de werkgever.
- Collectief arbeidsrecht = Dit richt zich op de rechtsverhoudingen tussen
werkgevers en werknemers als collectief, vaak via vakbonden. Het gaat om
onderwerpen zoals collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s), sociale dialoog, en
de rechten van werknemers om te onderhandelen over arbeidsvoorwaarden en om
te staken. Dit recht beschermt de belangen van groepen werknemers.
- Arbeidsreglementering = Dit betreft de regelgeving die de organisatie en de
werking van de arbeidsmarkt en arbeidsrelaties regelt. Dit omvat wetten en regels die
arbeidsomstandigheden, veiligheid, en arbeidsduur vaststellen. Het is een breed
begrip dat zowel individueel als collectief arbeidsrecht kan omvatten.
- Sociaal handhavingsrecht = Dit verwijst naar de regels en procedures die ervoor
zorgen dat de sociale wetgeving wordt nageleefd. Dit kan gaan om controles,
sancties en handhaving door overheidsinstanties. Het doel is om de rechten van
werknemers te beschermen en ervoor te zorgen dat werkgevers zich aan de wet
houden
- Sociaal procesrecht = Dit betreft de juridische procedures en rechtsgangen die
betrekking hebben op sociale geschillen, zoals arbeidsconflicten of geschillen over
sociale zekerheid.
(Boeten mogen enkel gegeven worden als dit ergens vaststaat en als dit in het voordeel van
de werknemer wordt gebruikt. Bv; samen gaan eten samen op het einde van het jaar).
1.3 Internationale rechtsbronnen
We hebben veel internationale organisaties die regels maken, en deze worden via nationale
wetgevingen omgezet naar regels die gewone ondernemingen moeten respecteren.
- VN (Verenigde Naties) = Hier is bijna elk land lid van, behalve Zwitserland.
- ILO (International Labor/arbeid Organisation
- RvE (Raad Van Europa) = Heeft 46 lidstaten. Is opgericht om te waken voor de
mensenrechten in Europa.
- Oeso (Organisatie Economische samenwerking en ontwikkeling in Europa) = Zijn
meer economisch gericht
- EU
- …..
,verschil tussen een verdrag, verordening, wet en richtlijn:
- Verdrag = Een verdrag is een formele overeenkomst tussen landen of internationale
organisaties. Het wordt vaak gesloten om bepaalde afspraken, regels of rechten vast
te leggen. Verdragen vereisen meestal ratificatie door de betrokken landen en zijn
juridisch bindend. Voorbeelden zijn het Verdrag van Maastricht en het Verdrag van
Parijs, Verdrag van Lisabon. (EU is ontstaan via een verdrag).
- Verordening = Een verordening is een rechtshandeling van de Europese Unie die
rechtstreeks van toepassing is in alle lidstaten, zonder dat nationale wetgeving nodig
is. Dit betekent dat verordeningen uniform zijn in de hele EU en dat lidstaten deze
onmiddellijk moeten toepassen. Een voorbeeld is de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG).
- Wet = Een wet is een juridische regel die door een nationale of regionale overheid is
vastgesteld. Dit kan variëren van landelijke wetten (zoals het Burgerlijk Wetboek in
Nederland) tot lokale verordeningen. Wetten zijn bindend binnen het rechtsgebied
van de wetgevende instantie en moeten worden nageleefd door burgers en
instellingen.
- Richtlijn = Een richtlijn is een instrument van de Europese Unie dat lidstaten
verplicht om bepaalde doelstellingen te bereiken, maar ze laten vrijheid in hoe ze dit
doen. Lidstaten moeten de richtlijn binnen een bepaalde termijn omzetten in
nationale wetgeving. Dit betekent dat de implementatie kan verschillen tussen
landen. Een voorbeeld is de Europese Richtlijn Arbeidstijden.
1.4 Nationale rechtsbronnen
- De Grondwet = De Grondwet is de basiswet van een land. Het legt de fundamentele
rechten en vrijheden van burgers vast en beschrijft de werking van de overheid en de
organisatie van de staat. De Grondwet is de hoogste wet, en alle andere wetten
moeten in overeenstemming zijn met deze
Voorbeeld: Art. 27: Vrijheid van Vereniging = Houdt in dat je vrij bent
vakbonden en werkgeversorganisaties op te richten en je daarbij aan te
sluiten.
Art. 23: Recht op arbeid = Het recht op arbeid betekent dat de overheid
beleid moet voeren om werkgelegenheid te bevorderen en fatsoenlijke
arbeidsomstandigheden te garanderen. Legt ook vast dat als je een bepaald
niveau van bescherming haalt, dan mag je niet meer terug (stand-still
beginsel). Je mag met andere woorden deze bescherming niet terug trekken.
Bv: Als het minimum loon nu 1200 is, dan mag dit in principe nooit meer
verlaagd worden. Je kan het echter wel doen als je kan aantonen dat dit voor
de samenleving het beste is.
- De Wet (sensu lato) = "Wet" in brede zin (sensu lato:kb) verwijst naar alle soorten
wettelijke regels die door de overheid zijn vastgesteld, inclusief nationale wetten,
regionale wetten, en lokale verordeningen. Deze wetten regelen verschillende
aspecten van het leven, zoals burgerrechten, strafrecht en sociale zaken.
- KB = Een Koninklijk Besluit is een specifieke soort wet die wordt uitgevaardigd door
de koning (of staatshoofd) op advies van de regering. Het kan regels of besluiten
bevatten over administratieve zaken en heeft meestal betrekking op de uitvoering
van bestaande wetten. Bv: gepaste werkkledij
- Rechtspraak = Rechtspraak is de uitvoering van het recht door rechters. Het betreft
de uitspraken die rechters doen in rechtszaken.
o Bv. Art. 15 arbeidsovereenkomst = zegt dat als je een arbeidsovereenkomst,
dan mag je die niet eenzijdig wijzigen, maar dat kan heel ingewikkeld zijn (les:
bureau 4de verdieping). Dit bleek dus onwerkbaar in de realiteit. Dus heeft het
hof van Cassatie gezegd, je mag niks wijzigen behalve niet-essentiële zaken
die niet schriftelijk zijn opgenomen.
, - Rechtsleer = Rechtsleer is de studie en interpretatie van het recht door juristen en
rechtswetenschappers. Dit omvat de theorieën en analyses over hoe het recht werkt
en wat de betekenis van bepaalde wetten en uitspraken is. Rechtsleer helpt bij het
begrijpen en ontwikkelen van juridische principes. (heeft soms een invloed).
Het Hof van Cassatie is het hoogste gerechtshof in België. Het oordeelt niet over de feiten
van een zaak, maar over de correcte toepassing van de wet door lagere rechtbanken en
hoven. Het Hof van Cassatie kijkt of er juridische fouten zijn gemaakt tijdens een rechtszaak,
zoals fouten in de interpretatie van de wet of procedurefouten.
Gebruik: werknemers werken goed. Je betaald een tripje naar Disneyland; je doet dit 5 jaar.
Het 6de jaar wil je dit niet meer doen. Je hebt een gebruik gecreëerd.
EIGEN RECHTSVORMING
- Conventioneel recht = betekent dat partijen zelf afspraken maken die zij in een
overeenkomst of contract vastleggen. Dit type recht wordt niet opgelegd door de
overheid, maar ontstaat door de wilsovereenstemming tussen de betrokken partijen.
De afspraken die zij maken, hebben kracht van wet voor de partijen die het contract
ondertekenenSociaal handhavingsrecht. Drie zaken moeten er altijd in: Arbeid, gezag
en loon.
- Eigen rechtsvorming van reglementaire aard (arbeidsregelement) = verwijst
naar de regels en voorschriften die een organisatie zelf opstelt, binnen haar eigen
bevoegdheden, om haar werking te organiseren. Dit gebeurt zonder dat er specifieke
wetten van een hogere overheid nodig zijn om deze regels in te voeren. Deze regels
hebben echter wel een juridisch bindende kracht binnen de context van die
organisatie of sector
DE HIERARCHE VAN DE RECHTSBRONNEN
Internationale bronnen
1. De verdragen = Dit zijn overeenkomsten tussen landen op internationaal niveau. Ze
hebben vaak betrekking op zaken zoals mensenrechten, handel, en samenwerking.
Een voorbeeld is het Verdrag van de Verenigde Naties.
2. De verdragen met directe werking = Dit zijn internationale verdragen die
rechtstreeks van toepassing zijn in het nationale recht zonder dat extra nationale
wetgeving nodig is. Burgers kunnen zich direct beroepen op deze verdragen bij de
rechter. Een voorbeeld is het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
(EVRM).
3. De regels van de EU (richtlijnen en verordeningen) = EU-verordeningen zijn direct
van toepassing in alle lidstaten en hoeven niet eerst in nationale wetgeving te
worden omgezet. EU-richtlijnen geven lidstaten doelstellingen die ze moeten
bereiken, maar ze mogen zelf bepalen hoe ze die vertalen in nationale wetten. Een
voorbeeld van een verordening is de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG).
4. Grondwet = De Grondwet is de hoogste nationale wet en legt de fundamentele
rechten en vrijheden van burgers vast, evenals de structuur van de overheid. Geen
enkele andere nationale wet mag in strijd zijn met de Grondwet. De Belgische
Grondwet is hier een voorbeeld van.
5. Wet = Wetten worden gemaakt door het parlement en zijn algemeen bindende regels
voor alle burgers. Ze regelen verschillende aspecten van het maatschappelijk leven
zoals strafrecht, burgerlijk recht en sociaal recht.
6. KB= Een Koninklijk Besluit (KB) is een uitvoeringsbesluit van de koning, vaak
gebaseerd op een wet, waarin de details van die wet worden geregeld. Het is een
manier voor de uitvoerende macht om wetten concreet toe te passen. Bijvoorbeeld,
een KB kan de praktische werking van een sociale zekerheidswet regelen.
Sociaal recht bestaat uit:
- Arbeidsrecht = Regeling met betrekking tot de arbeid die mensen verrichten. Wat
mensen doen op hun werk.
- Socialezekerheidsrecht = Het recht om toch uitbetaald te worden als u ziek bent,
op verlof, op pensioen bent,..
- Welzijnsrecht = Gaat over de omgang met mensen in het algemeen. Hierin speelt
het OCMW, VDAB een belangrijke rol. Mensen helpen aan een job.
Zorgorganisaties is een overkoepeld begrip:
- Verenigingen zonder winst (V.z.w.) = Dit is een organisatie die geen winst mag
maken om te verdelen onder de leden. Het doel is dus niet om geld te verdienen,
maar om een maatschappelijk of sociaal doel te bereiken
- Naamloze Venootschap (NV) = De naamloze vennootschap is de
vennootschapsvorm voor ondernemingen van een zekere omvang waarbij kapitaal
aantrekken primeert. Eén oprichter volstaat om een NV op te richten.Is gericht op het
maken van winst, dit is juridisch ook verplicht.
- Publieke sector = Dit zijn organisaties die deel uitmaken van de overheid, zoals
ziekenhuizen (bijv. UZ Gent) en OCMW's (Openbare Centra voor Maatschappelijk
Welzijn). Hun doel is om publieke diensten te leveren aan de samenleving, en ze
werken niet met winst als prioriteit, maar om maatschappelijke behoeften te
vervullen.
Tussen een VZW en een NV, zijn op niveau van arbeidsrecht geen verschillen. Met de
publieke sector echter wel. In de publieke sector heb je statutaire tewerkgestelde
(mensen die benoemd zijn als ambtenaar). Hier zijn andere regels van toepassing dan in de
private sector waar je steeds met arbeidsovereenkomsten werkt.
- Reden waarom de fusie tussen ziekenhuizen vaak zo moeilijk verloopt
1.1 Historiek
- 1830 – 1886 = Toen we in 1830 onafhankelijk werden, hebben we veel Franse
wetgevingen gekopieerd. Het Decreet d’Allarde: Totale vrijheid van onderneming,
ondernemingen kiezen dus alles zelf, hoeveel mensen verdienen, omstandigheden
om in te werken,.. Dit had als gevolg dat ‘goede’ werkgevers in het nauw werden
gedreven door ‘slechte’ werknemers, want hoe minder je betaald aan je werknemers,
hoe meer je winst zal overhouden. Dit heeft geleid dit veel armoede, dat had dan als
gevolg dat er stakingen ontstonden. In 1886 was er een grote staking in Charleroi,
stakingen waren toen nog verboden waardoor veel mensen zijn doodgeschoten door
de gendarmerie.
- 1886 – 1921 = Vanaf 1886 zijn geleidelijk Sociale wetten ontstaan. Bijvoorbeeld:
verbod op kinderarbeid, verbod op vrouwenarbeid (nu niet meer het geval), ontstaan
werkroosters, wet op arbeidsovereenkomst,.. In 1893 ontstaat het meer Algemeen
Meervoudig stemrecht en vanaf 1913 het Algemeen Enkelvoudig stemrecht
(enkel voor mannen).
- 1921 – 1944 = In 1921 ontstaat er een wet op de Vrijheid van Vereniging, dit
zorgde ervoor dat er een vakbond opgericht kon worden. Geleidelijk aan ontwikkeld
zich regelgeving die die vakbonden een rol gaan geven, de ze de kans geven om
met werkgevers en werkgeversorganisaties te gaan praten om collectieve akkoorden
te gaan sluiten CAO’s (collectieve arbeidsovereenkomsten)
- >1944 = Ontstaan van een sociale verzorgingsstaat; de staat gaat zorgen voor de
burgers, dat uit zich ook in de wijze waarop we dit collectief overleg gaan
, institutionalisering. Er ontstaan steeds meer regels met betrekking tot arbeidsrecht
(welzijn op het werk, verloning, …).
1.2 Toepassingsgebied ratione personea
Ofwel werk je voor de particuliere sector ofwel voor de publieke sector (overheid). Binnen
deze cursus is het belangrijk om naar de beide te kijken want er zijn
gezondheidsorganisaties in de publieke en particuliere sector.
- Bv: alles Met Sint- Is particulier
Dit is belangrijk want de regelgeving hierin verschilt.
1.2.1 Toepassingsgebied ratione materiae
- Individueel arbeidsrecht = Dit betreft de rechten en plichten van individuele
werknemers en werkgevers in een arbeidsrelatie. Het gaat om zaken zoals
arbeidscontracten, loon, werkuren, vakantiedagen en ontslagprocedures. Het richt
zich op de bescherming van de rechten van de werknemer en de
verantwoordelijkheden van de werkgever.
- Collectief arbeidsrecht = Dit richt zich op de rechtsverhoudingen tussen
werkgevers en werknemers als collectief, vaak via vakbonden. Het gaat om
onderwerpen zoals collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s), sociale dialoog, en
de rechten van werknemers om te onderhandelen over arbeidsvoorwaarden en om
te staken. Dit recht beschermt de belangen van groepen werknemers.
- Arbeidsreglementering = Dit betreft de regelgeving die de organisatie en de
werking van de arbeidsmarkt en arbeidsrelaties regelt. Dit omvat wetten en regels die
arbeidsomstandigheden, veiligheid, en arbeidsduur vaststellen. Het is een breed
begrip dat zowel individueel als collectief arbeidsrecht kan omvatten.
- Sociaal handhavingsrecht = Dit verwijst naar de regels en procedures die ervoor
zorgen dat de sociale wetgeving wordt nageleefd. Dit kan gaan om controles,
sancties en handhaving door overheidsinstanties. Het doel is om de rechten van
werknemers te beschermen en ervoor te zorgen dat werkgevers zich aan de wet
houden
- Sociaal procesrecht = Dit betreft de juridische procedures en rechtsgangen die
betrekking hebben op sociale geschillen, zoals arbeidsconflicten of geschillen over
sociale zekerheid.
(Boeten mogen enkel gegeven worden als dit ergens vaststaat en als dit in het voordeel van
de werknemer wordt gebruikt. Bv; samen gaan eten samen op het einde van het jaar).
1.3 Internationale rechtsbronnen
We hebben veel internationale organisaties die regels maken, en deze worden via nationale
wetgevingen omgezet naar regels die gewone ondernemingen moeten respecteren.
- VN (Verenigde Naties) = Hier is bijna elk land lid van, behalve Zwitserland.
- ILO (International Labor/arbeid Organisation
- RvE (Raad Van Europa) = Heeft 46 lidstaten. Is opgericht om te waken voor de
mensenrechten in Europa.
- Oeso (Organisatie Economische samenwerking en ontwikkeling in Europa) = Zijn
meer economisch gericht
- EU
- …..
,verschil tussen een verdrag, verordening, wet en richtlijn:
- Verdrag = Een verdrag is een formele overeenkomst tussen landen of internationale
organisaties. Het wordt vaak gesloten om bepaalde afspraken, regels of rechten vast
te leggen. Verdragen vereisen meestal ratificatie door de betrokken landen en zijn
juridisch bindend. Voorbeelden zijn het Verdrag van Maastricht en het Verdrag van
Parijs, Verdrag van Lisabon. (EU is ontstaan via een verdrag).
- Verordening = Een verordening is een rechtshandeling van de Europese Unie die
rechtstreeks van toepassing is in alle lidstaten, zonder dat nationale wetgeving nodig
is. Dit betekent dat verordeningen uniform zijn in de hele EU en dat lidstaten deze
onmiddellijk moeten toepassen. Een voorbeeld is de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG).
- Wet = Een wet is een juridische regel die door een nationale of regionale overheid is
vastgesteld. Dit kan variëren van landelijke wetten (zoals het Burgerlijk Wetboek in
Nederland) tot lokale verordeningen. Wetten zijn bindend binnen het rechtsgebied
van de wetgevende instantie en moeten worden nageleefd door burgers en
instellingen.
- Richtlijn = Een richtlijn is een instrument van de Europese Unie dat lidstaten
verplicht om bepaalde doelstellingen te bereiken, maar ze laten vrijheid in hoe ze dit
doen. Lidstaten moeten de richtlijn binnen een bepaalde termijn omzetten in
nationale wetgeving. Dit betekent dat de implementatie kan verschillen tussen
landen. Een voorbeeld is de Europese Richtlijn Arbeidstijden.
1.4 Nationale rechtsbronnen
- De Grondwet = De Grondwet is de basiswet van een land. Het legt de fundamentele
rechten en vrijheden van burgers vast en beschrijft de werking van de overheid en de
organisatie van de staat. De Grondwet is de hoogste wet, en alle andere wetten
moeten in overeenstemming zijn met deze
Voorbeeld: Art. 27: Vrijheid van Vereniging = Houdt in dat je vrij bent
vakbonden en werkgeversorganisaties op te richten en je daarbij aan te
sluiten.
Art. 23: Recht op arbeid = Het recht op arbeid betekent dat de overheid
beleid moet voeren om werkgelegenheid te bevorderen en fatsoenlijke
arbeidsomstandigheden te garanderen. Legt ook vast dat als je een bepaald
niveau van bescherming haalt, dan mag je niet meer terug (stand-still
beginsel). Je mag met andere woorden deze bescherming niet terug trekken.
Bv: Als het minimum loon nu 1200 is, dan mag dit in principe nooit meer
verlaagd worden. Je kan het echter wel doen als je kan aantonen dat dit voor
de samenleving het beste is.
- De Wet (sensu lato) = "Wet" in brede zin (sensu lato:kb) verwijst naar alle soorten
wettelijke regels die door de overheid zijn vastgesteld, inclusief nationale wetten,
regionale wetten, en lokale verordeningen. Deze wetten regelen verschillende
aspecten van het leven, zoals burgerrechten, strafrecht en sociale zaken.
- KB = Een Koninklijk Besluit is een specifieke soort wet die wordt uitgevaardigd door
de koning (of staatshoofd) op advies van de regering. Het kan regels of besluiten
bevatten over administratieve zaken en heeft meestal betrekking op de uitvoering
van bestaande wetten. Bv: gepaste werkkledij
- Rechtspraak = Rechtspraak is de uitvoering van het recht door rechters. Het betreft
de uitspraken die rechters doen in rechtszaken.
o Bv. Art. 15 arbeidsovereenkomst = zegt dat als je een arbeidsovereenkomst,
dan mag je die niet eenzijdig wijzigen, maar dat kan heel ingewikkeld zijn (les:
bureau 4de verdieping). Dit bleek dus onwerkbaar in de realiteit. Dus heeft het
hof van Cassatie gezegd, je mag niks wijzigen behalve niet-essentiële zaken
die niet schriftelijk zijn opgenomen.
, - Rechtsleer = Rechtsleer is de studie en interpretatie van het recht door juristen en
rechtswetenschappers. Dit omvat de theorieën en analyses over hoe het recht werkt
en wat de betekenis van bepaalde wetten en uitspraken is. Rechtsleer helpt bij het
begrijpen en ontwikkelen van juridische principes. (heeft soms een invloed).
Het Hof van Cassatie is het hoogste gerechtshof in België. Het oordeelt niet over de feiten
van een zaak, maar over de correcte toepassing van de wet door lagere rechtbanken en
hoven. Het Hof van Cassatie kijkt of er juridische fouten zijn gemaakt tijdens een rechtszaak,
zoals fouten in de interpretatie van de wet of procedurefouten.
Gebruik: werknemers werken goed. Je betaald een tripje naar Disneyland; je doet dit 5 jaar.
Het 6de jaar wil je dit niet meer doen. Je hebt een gebruik gecreëerd.
EIGEN RECHTSVORMING
- Conventioneel recht = betekent dat partijen zelf afspraken maken die zij in een
overeenkomst of contract vastleggen. Dit type recht wordt niet opgelegd door de
overheid, maar ontstaat door de wilsovereenstemming tussen de betrokken partijen.
De afspraken die zij maken, hebben kracht van wet voor de partijen die het contract
ondertekenenSociaal handhavingsrecht. Drie zaken moeten er altijd in: Arbeid, gezag
en loon.
- Eigen rechtsvorming van reglementaire aard (arbeidsregelement) = verwijst
naar de regels en voorschriften die een organisatie zelf opstelt, binnen haar eigen
bevoegdheden, om haar werking te organiseren. Dit gebeurt zonder dat er specifieke
wetten van een hogere overheid nodig zijn om deze regels in te voeren. Deze regels
hebben echter wel een juridisch bindende kracht binnen de context van die
organisatie of sector
DE HIERARCHE VAN DE RECHTSBRONNEN
Internationale bronnen
1. De verdragen = Dit zijn overeenkomsten tussen landen op internationaal niveau. Ze
hebben vaak betrekking op zaken zoals mensenrechten, handel, en samenwerking.
Een voorbeeld is het Verdrag van de Verenigde Naties.
2. De verdragen met directe werking = Dit zijn internationale verdragen die
rechtstreeks van toepassing zijn in het nationale recht zonder dat extra nationale
wetgeving nodig is. Burgers kunnen zich direct beroepen op deze verdragen bij de
rechter. Een voorbeeld is het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
(EVRM).
3. De regels van de EU (richtlijnen en verordeningen) = EU-verordeningen zijn direct
van toepassing in alle lidstaten en hoeven niet eerst in nationale wetgeving te
worden omgezet. EU-richtlijnen geven lidstaten doelstellingen die ze moeten
bereiken, maar ze mogen zelf bepalen hoe ze die vertalen in nationale wetten. Een
voorbeeld van een verordening is de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG).
4. Grondwet = De Grondwet is de hoogste nationale wet en legt de fundamentele
rechten en vrijheden van burgers vast, evenals de structuur van de overheid. Geen
enkele andere nationale wet mag in strijd zijn met de Grondwet. De Belgische
Grondwet is hier een voorbeeld van.
5. Wet = Wetten worden gemaakt door het parlement en zijn algemeen bindende regels
voor alle burgers. Ze regelen verschillende aspecten van het maatschappelijk leven
zoals strafrecht, burgerlijk recht en sociaal recht.
6. KB= Een Koninklijk Besluit (KB) is een uitvoeringsbesluit van de koning, vaak
gebaseerd op een wet, waarin de details van die wet worden geregeld. Het is een
manier voor de uitvoerende macht om wetten concreet toe te passen. Bijvoorbeeld,
een KB kan de praktische werking van een sociale zekerheidswet regelen.
