Samenvatting Studiemateriaal Geestelijke Gezondheidszorg | VIVES | 2025/26

SAMENVATTING: GGZ

1 Uitgangspunten voor dit OPO
Wat is categoriaal denken?
Iemand krijgt een label/ diagnose vb. deze persoon heeft een depressie

Voor en nadeel van categoriaal denken:
 Voordeel: heel duidelijk, hulpverleners spreken dezelfde taal
 Nadeel: risico op stigmatisering, men ziet soms enkel de ziekte

Wat is dimensioneel denken?
Psychische klachten liggen op een continuüm. Iedereen kan angstig,
somber of druk zijn. Bij sommige mensen wordt dit extreem en
veroorzaakt het problemen.

Wat is herstelgerichte zorg?
Dit is heel belangrijk binnen GGZ. Niet enkel kijken naar symptomen of
ziekte maar ook naar krachten, taleneten, hoop en kwaliteit van leven. De
Patiënt staat centraal.

Waarom kiezen ze binnen GGZ voor het dimensioneel denken?
De psychische klachten worden bekeken als iets dat op een continuüm
ligt. Iedereen kan bv. Angstig of verdrietig of druk zijn maar bij sommige
mensen worden deze gevoelens zo ernstig dat ze het dagelijks
1
functioneren verstoren.

Verschil tussen categoriaal en dimensioneel denken:
Categoriaal denken Dimensioneel denken
Zwart-wit Continuüm
Je hebt de stoornis of niet Iedereen kan kenmerken vertonen
Gericht op labels/diagnoses Gericht op gradaties
DSM gebaseerd Herstel- en mensgericht
Meer kans op stigma Minder stigmatiserend
Waarom is DSM belangrijk:
 Hulpverleners spreken dezelfde taal
 Diagnoses worden geordend
 Onderzoek wordt mogelijk
 Terugbetaling van de zorg wordt hierdoor geregeld

Waarom is er ook kritiek op de DSM:
 Criteria is soms vaag
 DSM beschrijft gedrag maar verklaart het niet
 Mensen kunnen herleid worden tot hun diagnose
 Het kan stigma veroorzaken

Kan je de waarde van de relationele visie op VPK koppelen aan
het domein GGZ:



GGZ LETICIA HUYGHE

, SAMENVATTING: GGZ
In GGZ is de relatie tussen VPK en zorgvrager belangrijk. De
therapeutische relatie vormt de basis van herstel.

Het belang volgens Peplau:
Peplau zegt dat de interpersoonlijke relatie essentieel is voor groei en
herstel van de patiënt.

Leg de definitie van GGZ- VPK volgens Van Meijel:
GGZ VPK draait niet alleen om symptomen behandelen maar vooral om
herstel ondersteunen, relatie opbouwen, samenwerken en mensgericht
werken.


2 Oe ist?... Goed!... Echt?
2.1 Depressie
Overzicht van de stemmingsstoornissen:


Symptomen van depressieve stoornis:
 Sombere stemming
 Verlies van interesse/plezier (anhedonie)
 Slaapstoornissen 2
 Gewichtsverandering
 Vermoeidheid
 Schuldgevoel
 Concentratieproblemen
 Suïcidegedachten
 Vertraagd denken
 Psychomotorische remming

De twee belangrijkste
symptomen




Minstens 4 extra




GGZ LETICIA HUYGHE

, SAMENVATTING: GGZ
Wat is stemming?
Dit is een langdurige gemoedstoestand zonder directe aanleiding.

Wat is een emotie?
Kortdurend en gekoppeld aan een specifieke gebeurtenis.

Wat is een stemmingsstoornis?
De stemming is langdurig verstoord en beïnvloedt het denken, voelen,
gedrag en het lichamelijk functioneren.

Wat is het verschil tussen unipolaire stoornissen en bipolaire
stoornissen:
 Unipolaire stoornissen → alleen depressieve episodes
 Bipolaire stoornissen → afwisseling tussen depressie en
manie/hypomanie

Wat zijn de kernsymptomen van een depressie:
Depressieve stemming en verlies van interesse of plezier (anhedonie)

Andere symptomen:
 Gewichtsverandering
 Slaapproblemen
 Psychomotorische remming/agitaties
 Vermoeidheid 3
 Schuldgevoelens
 Concentratieproblemen
 Doods- of suïcidegedachten

Symptomen volgens de DSM:
Er moetens minstens 5 symptomen aanwezig zijn minstens 2 weken
waarvan minstens één van de kernsymptomen.

Soorten depressieve stoornissen:
 Exogene/reactieve depressie
Ontstaan na verlies, trauma of stressvolle gebeurtenissen
 Endogene/ vitale depressie
Meer van biologische oorsprong: erfelijkheid, neurotransmitters of hormonaal
 Psychotische depressie
Dit is een depressie met wanen, hallucinaties en ernstige angst
 Geagiteerde depressie
Rusteloosheid, prikkelbaar en opgejaagd
 Gemaskeerde depressie
Psychische klachten worden verborgen achter lichamelijke klachten
 Dysthyme stoornis
Dit is een chronische milde depressieve stemming: die jarenlang aanwezig is
minder ernstig is maar langdurig belastend is.
 Postpartum depressie
Dit ontstaat na de bevalling: extreme neerslachtigheid, angst, uitputting, moeder
kan dagelijkse taken moeilijk uitvoeren.



GGZ LETICIA HUYGHE