Samenvatting Bodemkunde | Voedingselementen & N-cyclus | Hogeschool Gent | 2025/26

Bodemkunde De voedingselementen



Hoofdstuk 8: De
Voedingselementen
Inhoud
1.1 Stikstof (N)..........................................................................................2
1.2 Fosfor (P).............................................................................................8
1.3 Kalium (K).........................................................................................10
1.4 Magnesium (Mg)...............................................................................11
1.5 Calcium (Ca).....................................................................................13
1.6 Zwavel (S).........................................................................................14
1.7 Samenvatting macronutriënten........................................................15
1.8 Sporenelementen..............................................................................16




1

,Bodemkunde De voedingselementen


1.1 Stikstof (N)
N-cyclus in de bodem




N-balans in de bodem

 90 à 95% van stikstof in de bodem is onder organische vorm
aanwezig
 Mineralisatie= omzetting van organische N- verbindingen tot
plantopneembare minerale vormen
 N verdwijnt uit de bodem door:
o Uitspoeling (wanneer uitspoeling in najaar, overschot in
bodem, zinkt naar beneden, possitieve kationen spoelen
makkelijker uit)
o Vervluchtiging
o Denitrificatie
o Erosie
o Opname door plant
 N komt in de bodem door:
o Bemesting/resten van OM
o Depositie
o N-fixatie
 Beschikbaarheid onder invloed van
o Mineralisatie
o Denitrificatie/nitrificatie
o Immobilisatie




2

, Bodemkunde De voedingselementen

Mineralisatie

= nutriëntvoorziening voor wortels

2 stappen: ammonificatie en nitrificatie

 Ammonificatie
o NH4+ uit organisch N-houdende bestanddelen
o Door bacteriën en schimmels
o Beïnvloeding
 C/N, pH, grondsoort, O2, temperatuur, bodemstructuur,
bodembewerking
 Nitrificatie
o NH +-N => NO –N
o Micro-organismen: Nitrobacteriaceae

Nitrificatie wordt soms geremd en vertoont
nadelen

 Nitrificatie geremd door
o Te weinig O2, lage pH
o Nitrificatieremmers
 Dicyaandiamide, thioureum, nitrapyrin
o Zware metalen
 Negatieve effecten van nitrificatie
o pH-daling
o Gemakkelijk uitspoelen gevormde nitraat
o Nitraat kan denitrificeren

Er zijn 2 soorten biologische N2- fixatie

 Atmosfeer 78 % N2
o Planten: geen opname N2
o Bepaalde micro-organismen: opnameN2
 Niet – symbiotische N2-fixatie
o Vrijlevende bacteriën, aantal blauwwieren
o Azotobacter, Bacillus, Klebsiella, Clostridium
o 10-20kg N per ha per jaar
 Symbiotische N2-fixatie
o Rhizobium + vlinderbloemigen
o Wortelknobbeltjes
o Meer dan 100kgN per ha per jaar




3