Faculteit Sociale Wetenschappen Nina Vinck
Schakelprogramma Veiligheidswetenschappen s0255188
KOM: Onderzoeksvoorstel
,Inhoud
HOOFDSTUK 1: DE PROBLEEMSTELLING......................................................................................................... 1
HOOFDSTUK 2: VERDUIDELIJKING VAN HET ONDERZOEKSTYPE......................................................................4
HOOFDSTUK 3: VAN UNIVERSUM NAAR STEEKPROEF.....................................................................................5
3.1. UNIVERSUM....................................................................................................................................................5
3.2. OMVANG EN VERDELING VAN HET UNIVERSUM......................................................................................................5
3.3. STEEKPROEFDESIGN EN STEEKPROEFOMVANG........................................................................................................5
3.3.1. Uitvoeringsplan......................................................................................................................................6
3.3.2. Externe validiteit en mogelijke selectiebias...........................................................................................6
HOOFDSTUK 4: MEETINSTRUMENT UITWERKEN IN QUALTRICS EN DE VALIDERING BEOORDELEN..................7
4.1. TYPE BEVRAGING EN DATAVERZAMELINGSMETHODE................................................................................................7
4.2. BEOORDELING VAN HET MEETINSTRUMENT...........................................................................................................7
4.2.1. Validiteit.................................................................................................................................................7
4.2.2. Betrouwbaarheid...................................................................................................................................8
4.2.3. Algemene beoordeling...........................................................................................................................8
HOOFDSTUK 5: HET CODEPLAN...................................................................................................................... 9
5.1. ACHTERGRONDVRAGEN.....................................................................................................................................9
5.2. ACADEMISCHE PRESTATIEDRUK...........................................................................................................................9
5.3. STRESS-GERELATEERD PSYCHOLOGISCH WELZIJN...................................................................................................12
HOOFDSTUK 6: LOGBOEK............................................................................................................................. 15
BIJLAGE: GEBRUIK VAN AI HULPTOOLS......................................................................................................... 16
BIBLIOGRAFIE.............................................................................................................................................. 26
, Nina Vinck 2025-2026
Hoofdstuk 1: De probleemstelling
De mentale gezondheid van universiteitsstudenten staat al geruime tijd onder toenemende
wetenschappelijke en maatschappelijke aandacht. Internationaal onderzoek toont aan dat studenten
opvallend hoge niveaus van stress, angst en depressieve symptomen rapporteren en steeds vaker
beroep doen op professionele ondersteuning (Beiter et al., 2015; Farrer et al., 2024). Recente studies
bevestigen dat academische prestatiedruk hierin een centrale rol speelt en een belangrijke
determinant vormt van verminderd psychologisch welzijn (Nogueira & Sequeira, 2024; Slimmen et
al., 2022).
Tegelijkertijd tonen longitudinale analyses aan dat de overgang naar het hoger onderwijs niet
noodzakelijk tot een uniforme stijging in psychische klachten leidt, maar dat specifieke stressoren
zoals financiële zorgen, prestatiedruk en sociale isolatie sterk samenhangen met negatieve mentale
gezondheidsuitkomsten (Farrer et al., 2024). Ook buiten de universitaire context wordt prestatiedruk
steeds nadrukkelijker erkend als risicofactor: een grootschalige prospectieve studie in Engeland liet
zien dat toenemende academische druk bij adolescenten leidt tot hogere niveaus van depressieve
symptomen en zelfbeschadiging (Guo et al., 2026). Deze bevindingen suggereren dat prestatiedruk
reeds vóór de instroom in het hoger onderwijs een rol speelt in het ontwikkelen van kwetsbaarheid
voor psychische problemen, wat de noodzaak vergroot om deze relatie binnen een universitaire
jongvolwassen populatie verder te onderzoeken.
Tegen deze achtergrond staat de volgende onderzoeksvraag centraal: Wat is het verband tussen
ervaren academische prestatiedruk en stress-gerelateerd psychologisch welzijn bij studenten van
de Universiteit Antwerpen tussen 18 en 25 jaar? Om dit verband te bestuderen is het noodzakelijk
beide concepten nauwkeurig te definiëren.
Academische prestatiedruk wordt operationeel gedefinieerd als de ervaren druk om academisch te
presteren, waaronder de nood om hoge resultaten te behalen, het gevoel van een zware
werkbelasting, stress door examens en deadlines, terugkerende zorgen om te falen, een gevoel van
beperkte controle over studie-inspanningen en de druk die ontstaat door vergelijking met
medestudenten. Daarnaast verwijst academische prestatiedruk ook naar een constante mentale
belasting, waarbij studenten ook buiten studiemomenten frequent bezig zijn met hun studies en naar
ervaren tijdsdruk, met name het gevoel onvoldoende tijd te hebben om aan alle academische
vereisten te voldoen. Deze definitie omvat meerdere attributen die samen een complex concept
vormen.
Psychologisch welzijn wordt in dit onderzoek operationeel opgevat als de mate waarin individuen
enerzijds vrij zijn van significante symptomen van depressie, angst en stress, en anderzijds beschikken
1
Schakelprogramma Veiligheidswetenschappen s0255188
KOM: Onderzoeksvoorstel
,Inhoud
HOOFDSTUK 1: DE PROBLEEMSTELLING......................................................................................................... 1
HOOFDSTUK 2: VERDUIDELIJKING VAN HET ONDERZOEKSTYPE......................................................................4
HOOFDSTUK 3: VAN UNIVERSUM NAAR STEEKPROEF.....................................................................................5
3.1. UNIVERSUM....................................................................................................................................................5
3.2. OMVANG EN VERDELING VAN HET UNIVERSUM......................................................................................................5
3.3. STEEKPROEFDESIGN EN STEEKPROEFOMVANG........................................................................................................5
3.3.1. Uitvoeringsplan......................................................................................................................................6
3.3.2. Externe validiteit en mogelijke selectiebias...........................................................................................6
HOOFDSTUK 4: MEETINSTRUMENT UITWERKEN IN QUALTRICS EN DE VALIDERING BEOORDELEN..................7
4.1. TYPE BEVRAGING EN DATAVERZAMELINGSMETHODE................................................................................................7
4.2. BEOORDELING VAN HET MEETINSTRUMENT...........................................................................................................7
4.2.1. Validiteit.................................................................................................................................................7
4.2.2. Betrouwbaarheid...................................................................................................................................8
4.2.3. Algemene beoordeling...........................................................................................................................8
HOOFDSTUK 5: HET CODEPLAN...................................................................................................................... 9
5.1. ACHTERGRONDVRAGEN.....................................................................................................................................9
5.2. ACADEMISCHE PRESTATIEDRUK...........................................................................................................................9
5.3. STRESS-GERELATEERD PSYCHOLOGISCH WELZIJN...................................................................................................12
HOOFDSTUK 6: LOGBOEK............................................................................................................................. 15
BIJLAGE: GEBRUIK VAN AI HULPTOOLS......................................................................................................... 16
BIBLIOGRAFIE.............................................................................................................................................. 26
, Nina Vinck 2025-2026
Hoofdstuk 1: De probleemstelling
De mentale gezondheid van universiteitsstudenten staat al geruime tijd onder toenemende
wetenschappelijke en maatschappelijke aandacht. Internationaal onderzoek toont aan dat studenten
opvallend hoge niveaus van stress, angst en depressieve symptomen rapporteren en steeds vaker
beroep doen op professionele ondersteuning (Beiter et al., 2015; Farrer et al., 2024). Recente studies
bevestigen dat academische prestatiedruk hierin een centrale rol speelt en een belangrijke
determinant vormt van verminderd psychologisch welzijn (Nogueira & Sequeira, 2024; Slimmen et
al., 2022).
Tegelijkertijd tonen longitudinale analyses aan dat de overgang naar het hoger onderwijs niet
noodzakelijk tot een uniforme stijging in psychische klachten leidt, maar dat specifieke stressoren
zoals financiële zorgen, prestatiedruk en sociale isolatie sterk samenhangen met negatieve mentale
gezondheidsuitkomsten (Farrer et al., 2024). Ook buiten de universitaire context wordt prestatiedruk
steeds nadrukkelijker erkend als risicofactor: een grootschalige prospectieve studie in Engeland liet
zien dat toenemende academische druk bij adolescenten leidt tot hogere niveaus van depressieve
symptomen en zelfbeschadiging (Guo et al., 2026). Deze bevindingen suggereren dat prestatiedruk
reeds vóór de instroom in het hoger onderwijs een rol speelt in het ontwikkelen van kwetsbaarheid
voor psychische problemen, wat de noodzaak vergroot om deze relatie binnen een universitaire
jongvolwassen populatie verder te onderzoeken.
Tegen deze achtergrond staat de volgende onderzoeksvraag centraal: Wat is het verband tussen
ervaren academische prestatiedruk en stress-gerelateerd psychologisch welzijn bij studenten van
de Universiteit Antwerpen tussen 18 en 25 jaar? Om dit verband te bestuderen is het noodzakelijk
beide concepten nauwkeurig te definiëren.
Academische prestatiedruk wordt operationeel gedefinieerd als de ervaren druk om academisch te
presteren, waaronder de nood om hoge resultaten te behalen, het gevoel van een zware
werkbelasting, stress door examens en deadlines, terugkerende zorgen om te falen, een gevoel van
beperkte controle over studie-inspanningen en de druk die ontstaat door vergelijking met
medestudenten. Daarnaast verwijst academische prestatiedruk ook naar een constante mentale
belasting, waarbij studenten ook buiten studiemomenten frequent bezig zijn met hun studies en naar
ervaren tijdsdruk, met name het gevoel onvoldoende tijd te hebben om aan alle academische
vereisten te voldoen. Deze definitie omvat meerdere attributen die samen een complex concept
vormen.
Psychologisch welzijn wordt in dit onderzoek operationeel opgevat als de mate waarin individuen
enerzijds vrij zijn van significante symptomen van depressie, angst en stress, en anderzijds beschikken
1
