Namen Ethische en rechtsfilosofische stromingen – 1e bach rechten
1. Hoofdstuk 1: Klassieke rechtvaardigheidstoets
Plato à Dilemma van Euthypro: discussie tussen
(Plato’s dialogen 427-347 v.C.) Socrates en Euthypro over de vraag hoe men
het morele kan verantwoorden
(geloof)
David Hume à Naturalistische drogreden
= er volgt geen ‘moeten’ uit een ‘zijn’
(feitelijke toestand)
Peter Singer à Geven van geld aan goede doelen is geen
(Australische filosoof) kwestie van liefdadigheid of
1946-… medemenselijkheid, maar een zwaarwegende
morele plicht.
à Vergeleek de rede met een roltrap
Jeremy Bentham (morele calculus) à Utilitarisme
(Engelse filosoof) = Handelingen zijn goed als ze het geluk van
1748-1832 indivduen bevorderen.
(morele calculus)
Beïnvloeden door observatie en ervaring o Hedonistisch (plezier vermeerderen,
verdriet/pijn verminderen)
o Consequentialistisch (enkel kijken naar
de gevolgen)
o Nominalistisch (alleen individuele
nutsbalansen) (moral monstrosity)
Immanuel kant (morele plicht) à Deontologie
1724-1804 à categorische imperatief (universele wet)
o Intentiemoraal (morele plicht om een
Beïnvloeden door wiskundige analyse, aanpak regel te volgen)
is abstracter o Rationele wil (iedereen met rationele
wil moet de regel aanvaarden)
o Plichtenmoraal (medemens is een doel,
geen middel)
John Rawls à Theory of justice (veil of ignorance)
(Amerikaanse filosoof) Difference principle = ongelijke verdeling kan
alleen gerechtvardigd worden als die in het
voordeel is van de minst begunstigde.
Amartya Sen à Verhaal van de fluit
(Indische filosoof) = nooit tot algemene consensus komen in een
sluier van onwetendheid
1
, 2. Hoofdstuk 2: Waardigheid
Ruth Mackelin en Steven Pinker Tegen het beginsel van menselijke
waardigheid
Christopher McCrudden Onderscheidt 4 toepassingsgebieden van
menselijke waardigheid.
o Verbod op onmenselijke
behandeling
o Recht op menswaardig bestaan
o Recht op zelfbeschikking
o Verbod op discriminatie
Nick Haslman Onderscheid verschillende vormen van
dehumanisering.
o Animale dehumanisering
(ontkenning unieke menselijke
eigenschappen)
o Machinale dehumanisering
(ontkenning essentiële menselijke
eigenschappen)
Hugo de Groot Plicht om gesneuvelde vijanden te
begraven.
à filosofische traditie die de plicht tot
menswaardig gedrag fundeert op het
verschil tussen mens en dier.
Immanuel Kant Beschouw je medemens nooit louter als
een middel, maar ook tevens als een doel.
à filosofische traditie die eht verzet tegen
machinale dehumanisering als fundament
neemt voor waardigheid.
Nortbert Elias Civilisatieproces
à historische theorie of de nood aan een
grens tussen mens en dier universeel
menselijk is.
Tom Pyszczynski Terror management theory (TMT)
Jeff Greenberg = verklaart de psychische impact van
Jamie Goldenberg menswaardig gedrag als een
Sheldon Solomon verpletterende doodservaring.
Daniel Fessler Social exclusion theory (SET)
Carlos Naverete = onloochenbare psychische gevoel van uit
Mark Schaller een groep of gemeenschap geweerd te
worden. Sociale uitsdluiting of ostracisme
beïnvloedt mensen ingrijpend.
Vertrekt vanuit de stelling dat animale
dehumanisering walging oproept.
2
1. Hoofdstuk 1: Klassieke rechtvaardigheidstoets
Plato à Dilemma van Euthypro: discussie tussen
(Plato’s dialogen 427-347 v.C.) Socrates en Euthypro over de vraag hoe men
het morele kan verantwoorden
(geloof)
David Hume à Naturalistische drogreden
= er volgt geen ‘moeten’ uit een ‘zijn’
(feitelijke toestand)
Peter Singer à Geven van geld aan goede doelen is geen
(Australische filosoof) kwestie van liefdadigheid of
1946-… medemenselijkheid, maar een zwaarwegende
morele plicht.
à Vergeleek de rede met een roltrap
Jeremy Bentham (morele calculus) à Utilitarisme
(Engelse filosoof) = Handelingen zijn goed als ze het geluk van
1748-1832 indivduen bevorderen.
(morele calculus)
Beïnvloeden door observatie en ervaring o Hedonistisch (plezier vermeerderen,
verdriet/pijn verminderen)
o Consequentialistisch (enkel kijken naar
de gevolgen)
o Nominalistisch (alleen individuele
nutsbalansen) (moral monstrosity)
Immanuel kant (morele plicht) à Deontologie
1724-1804 à categorische imperatief (universele wet)
o Intentiemoraal (morele plicht om een
Beïnvloeden door wiskundige analyse, aanpak regel te volgen)
is abstracter o Rationele wil (iedereen met rationele
wil moet de regel aanvaarden)
o Plichtenmoraal (medemens is een doel,
geen middel)
John Rawls à Theory of justice (veil of ignorance)
(Amerikaanse filosoof) Difference principle = ongelijke verdeling kan
alleen gerechtvardigd worden als die in het
voordeel is van de minst begunstigde.
Amartya Sen à Verhaal van de fluit
(Indische filosoof) = nooit tot algemene consensus komen in een
sluier van onwetendheid
1
, 2. Hoofdstuk 2: Waardigheid
Ruth Mackelin en Steven Pinker Tegen het beginsel van menselijke
waardigheid
Christopher McCrudden Onderscheidt 4 toepassingsgebieden van
menselijke waardigheid.
o Verbod op onmenselijke
behandeling
o Recht op menswaardig bestaan
o Recht op zelfbeschikking
o Verbod op discriminatie
Nick Haslman Onderscheid verschillende vormen van
dehumanisering.
o Animale dehumanisering
(ontkenning unieke menselijke
eigenschappen)
o Machinale dehumanisering
(ontkenning essentiële menselijke
eigenschappen)
Hugo de Groot Plicht om gesneuvelde vijanden te
begraven.
à filosofische traditie die de plicht tot
menswaardig gedrag fundeert op het
verschil tussen mens en dier.
Immanuel Kant Beschouw je medemens nooit louter als
een middel, maar ook tevens als een doel.
à filosofische traditie die eht verzet tegen
machinale dehumanisering als fundament
neemt voor waardigheid.
Nortbert Elias Civilisatieproces
à historische theorie of de nood aan een
grens tussen mens en dier universeel
menselijk is.
Tom Pyszczynski Terror management theory (TMT)
Jeff Greenberg = verklaart de psychische impact van
Jamie Goldenberg menswaardig gedrag als een
Sheldon Solomon verpletterende doodservaring.
Daniel Fessler Social exclusion theory (SET)
Carlos Naverete = onloochenbare psychische gevoel van uit
Mark Schaller een groep of gemeenschap geweerd te
worden. Sociale uitsdluiting of ostracisme
beïnvloedt mensen ingrijpend.
Vertrekt vanuit de stelling dat animale
dehumanisering walging oproept.
2
