HART- EN VAATPATHOLOGIE
5. CV BEELDVORMING EN CV
LABOTESTEN
Inhoudsopgave
BEELDVORMING............................................................................................. 3
INLEIDING........................................................................................................................... 3
RX-ARTERIOGRAFIE (CATHETER-ANGIOGRAFIE)......................................................................3
RX-FLEBOGRAFIE............................................................................................................. 4
CT-ANGIOGRAFIE (CTA).................................................................................................... 4
MR-ANGIOGRAFIE (KST)................................................................................................... 4
VOORBEELDEN VAN PATHOLOGIE....................................................................................6
LABOTESTEN BIJ VASCULAIR ONDERZOEK.......................................................................7
SAMENVATTENDE VERGELIJKING.....................................................................................7
ECHOCARDIOGRAFIE.......................................................................................8
ALGEMENE PRINCIPES............................................................................................................ 8
FYSISCHE EN TECHNISCHE ACHTERGROND..................................................................................8
BEELDVORMING VAN HET HART............................................................................................. 10
MORFOLOGIE EN FUNCTIE..................................................................................................... 10
KWANTIFICATIE VAN FUNCTIE................................................................................................ 10
DOPPLER-ECHOCARDIOGRAFIE............................................................................................... 12
indicaties doppler....................................................................................................... 13
STRESS-ECHO.................................................................................................................... 13
3D- EN GEAVANCEERDE TECHNIEKEN......................................................................................15
NIEUWE ONTWIKKELINGEN.................................................................................................... 16
BELANGRIJKSTE GETALLEN EN CONCEPTEN...............................................................................16
LABOTESTEN................................................................................................ 17
1. CHOLESTEROL EN CARDIOVASCULAIR RISICO...........................................................17
2. HIGH SENSITIVITY TROPONINE (HS-TNT / HS-TNI).........................................................17
Criteria voor myocardinfarct (ESC/ACC).....................................................................17
analytische vereisten van een hs-assay.....................................................................18
Waarom high sensitivity troponine?...........................................................................18
Delta-metingen (ESC-algoritmes)...............................................................................19
Interpretatie van high-sensitivity troponine hs-TnT/hs-TNI.........................................19
Klinische toepassingen............................................................................................... 21
3. B-TYPE NATRIURETISCH PEPTIDE (BNP EN NT-PROBNP)..............................................21
KLINISCHE CASUSSEN.......................................................................................................... 23
4. SAMENVATTING VAN BELANGRIJKSTE PUNTEN..........................................................24
,ZELFSTUDIEPAKKET 5A.................................................................................25
ZELFSTUDIEPAKKET 5B.................................................................................25
ZELFSTUDIEPAKKET 5C.................................................................................26
CARDIALE MERKERS............................................................................................................. 26
1. Doel van biochemische merkers bij acuut myocardinfarct (AMI)............................26
2. Kenmerken van een goede cardiale merker...........................................................26
3. Belangrijkste merkers voor diagnose van AMI........................................................26
4. Vrijzettingskinetiek van cardiale merkers...............................................................27
5. Myoglobine............................................................................................................. 27
6. Creatine Kinase (CK) en CK-MB..............................................................................27
7. Troponines (TnI en TnT).........................................................................................27
EINDCONCLUSIE......................................................................................................... 28
TROPONIN-HS.................................................................................................................... 29
1. Rol van troponine in de diagnose van myocardinfarct (AMI)..................................29
2. Waarom high sensitivity troponine?.......................................................................29
3. Technische aspecten van hs-troponine..................................................................29
4. Interpretatie van high sensitivity troponine............................................................30
5. Delta-metingen...................................................................................................... 30
6. ESC-algoritme (2011 en verder).............................................................................30
EINDCONCLUSIE......................................................................................................... 31
BNP EN NT-PROBNP............................................................................................................. 31
1. Inleiding: Natriuretische peptiden in hartfalen.......................................................31
2. Fysiologie en rol in hartfalen..................................................................................31
3. Epidemiologie – “Hartfalen epidemie”....................................................................31
4. Klinische indicaties voor BNP/NT-proBNP................................................................32
5. Dosage & technische aspecten..............................................................................32
6. Referentiewaarden.................................................................................................32
7. Interpretatie volgens ESC-richtlijnen......................................................................33
EINDCONCLUSIE......................................................................................................... 33
,BEELDVORMING
G. Maleux (1u)
INLEIDING
Vasculaire pathologie wordt geëvalueerd via:
Klinisch onderzoek (het belangrijkste) + echo-duplex (het verlengde: ook
flowsnelheden)
o Eerste stap, niet-invasief.
Radiologische beeldvorming:
o Catheter-angiografie
RX-arteriografie = arterieel
RX-flebografie = veneus
o CT-angiografie
o MR-angiografie (KST = kernspintomografie)
Niet-invasief: echo, CT, MR
Invasief: klassieke catheter-angiografie, flebografie
RX-ARTERIOGRAFIE (CATHETER-ANGIOGRAFIE)
Techniek
Lokale verdoving
Punctie in oppervlakkige slagader (a. femoralis communis of a. brachialis = liggen
goed oppervlakkig) pulsatieve flow
Seldinger-techniek: holle naald → voerdraad tot in aorta → catheter over de
draad → contrastinjectie.
Contrastmiddel: jodiumhoudend.
Beeldvorming: digitale subtractie angiografie (DSA).
Na onderzoek: punctieplaats afduwen (want anders spuit het bloeod eruit), 6–8
uur bedrust (om geen hematoom te krijgen)
Indicaties
Onvoldoende duidelijkheid na niet-invasieve beeldvorming (echo, CT, MR)
o zelden/nooit gedaan
Wanneer niet-invasieve beeldvorming niet correspondeert met kliniek
Diagnostiek en gelijktijdige interventie (bepaalde cathetergeleide therapieën
begeleiden)
o Angioplastie / stentplaatsing
o Embolisatie
o Percutane biopsie
Mogelijke verwikkelingen (zeker bij pt die geen normale bloedvaten hebben)
Angiodissectie: scheur in vaatwand door dissectie van endotheel
Embolie: losgeschoten stolsel of plaque
Hematoom / pseudoaneurysma / AV-fistel op punctieplaats (wnnr niet goed
afgedrukt)
, Nierinsufficiëntie door jodiumhoudend contrast
RX-FLEBOGRAFIE
Techniek
Aanprikken van oppervlakkige vene (kleine ader).
Injectie jodiumhoudend contrastmiddel.
Beeldvorming via DSA.
Na onderzoek: punctieplaats afduwen (met ongeveer zelfde techniek als wnnr je
infuus plaatst)
minder erge gevolgen dan bij arterie
veel minder invasief, minder risicovol
Indicaties
Discordantie tussen klinisch onderzoek en duplexonderzoek.
Begeleiding van veneuze interventies:
o Stentplaatsing
o Plaatsing vena cava-filter
o Embolisatie
o Transveneuze biopsie
Verwikkelingen
Veneuze trombose.
Hematoom op punctieplaats (bij zwaar anticoagulerende patiënten)
CT-ANGIOGRAFIE (CTA)
Techniek
Röntgenstralen + jodiumhoudend contrast (om lumen van bloedvat te kunnen
zien)
Axiale beelden met coronale en sagittale reconstructies.
Voordelen
Zeer goed voor:
o Aneurysma’s (thoracaal, abdominaal, perifeer)
o Uitgebreidheid van massa’s diameter te bepalen
o Verkalkingen (goed zichtbaar) doorgankelijkheid van kleine vaten
(moeilijk te bepalen)
Beperkingen
Beoordeling van doorgankelijkheid van kleine vaten soms moeilijk.
Nefrotoxiciteit door contrastmiddel.
MR-ANGIOGRAFIE (KST)
Techniek
Kernspintomografie met gadoliniumhoudend contrastmiddel.
5. CV BEELDVORMING EN CV
LABOTESTEN
Inhoudsopgave
BEELDVORMING............................................................................................. 3
INLEIDING........................................................................................................................... 3
RX-ARTERIOGRAFIE (CATHETER-ANGIOGRAFIE)......................................................................3
RX-FLEBOGRAFIE............................................................................................................. 4
CT-ANGIOGRAFIE (CTA).................................................................................................... 4
MR-ANGIOGRAFIE (KST)................................................................................................... 4
VOORBEELDEN VAN PATHOLOGIE....................................................................................6
LABOTESTEN BIJ VASCULAIR ONDERZOEK.......................................................................7
SAMENVATTENDE VERGELIJKING.....................................................................................7
ECHOCARDIOGRAFIE.......................................................................................8
ALGEMENE PRINCIPES............................................................................................................ 8
FYSISCHE EN TECHNISCHE ACHTERGROND..................................................................................8
BEELDVORMING VAN HET HART............................................................................................. 10
MORFOLOGIE EN FUNCTIE..................................................................................................... 10
KWANTIFICATIE VAN FUNCTIE................................................................................................ 10
DOPPLER-ECHOCARDIOGRAFIE............................................................................................... 12
indicaties doppler....................................................................................................... 13
STRESS-ECHO.................................................................................................................... 13
3D- EN GEAVANCEERDE TECHNIEKEN......................................................................................15
NIEUWE ONTWIKKELINGEN.................................................................................................... 16
BELANGRIJKSTE GETALLEN EN CONCEPTEN...............................................................................16
LABOTESTEN................................................................................................ 17
1. CHOLESTEROL EN CARDIOVASCULAIR RISICO...........................................................17
2. HIGH SENSITIVITY TROPONINE (HS-TNT / HS-TNI).........................................................17
Criteria voor myocardinfarct (ESC/ACC).....................................................................17
analytische vereisten van een hs-assay.....................................................................18
Waarom high sensitivity troponine?...........................................................................18
Delta-metingen (ESC-algoritmes)...............................................................................19
Interpretatie van high-sensitivity troponine hs-TnT/hs-TNI.........................................19
Klinische toepassingen............................................................................................... 21
3. B-TYPE NATRIURETISCH PEPTIDE (BNP EN NT-PROBNP)..............................................21
KLINISCHE CASUSSEN.......................................................................................................... 23
4. SAMENVATTING VAN BELANGRIJKSTE PUNTEN..........................................................24
,ZELFSTUDIEPAKKET 5A.................................................................................25
ZELFSTUDIEPAKKET 5B.................................................................................25
ZELFSTUDIEPAKKET 5C.................................................................................26
CARDIALE MERKERS............................................................................................................. 26
1. Doel van biochemische merkers bij acuut myocardinfarct (AMI)............................26
2. Kenmerken van een goede cardiale merker...........................................................26
3. Belangrijkste merkers voor diagnose van AMI........................................................26
4. Vrijzettingskinetiek van cardiale merkers...............................................................27
5. Myoglobine............................................................................................................. 27
6. Creatine Kinase (CK) en CK-MB..............................................................................27
7. Troponines (TnI en TnT).........................................................................................27
EINDCONCLUSIE......................................................................................................... 28
TROPONIN-HS.................................................................................................................... 29
1. Rol van troponine in de diagnose van myocardinfarct (AMI)..................................29
2. Waarom high sensitivity troponine?.......................................................................29
3. Technische aspecten van hs-troponine..................................................................29
4. Interpretatie van high sensitivity troponine............................................................30
5. Delta-metingen...................................................................................................... 30
6. ESC-algoritme (2011 en verder).............................................................................30
EINDCONCLUSIE......................................................................................................... 31
BNP EN NT-PROBNP............................................................................................................. 31
1. Inleiding: Natriuretische peptiden in hartfalen.......................................................31
2. Fysiologie en rol in hartfalen..................................................................................31
3. Epidemiologie – “Hartfalen epidemie”....................................................................31
4. Klinische indicaties voor BNP/NT-proBNP................................................................32
5. Dosage & technische aspecten..............................................................................32
6. Referentiewaarden.................................................................................................32
7. Interpretatie volgens ESC-richtlijnen......................................................................33
EINDCONCLUSIE......................................................................................................... 33
,BEELDVORMING
G. Maleux (1u)
INLEIDING
Vasculaire pathologie wordt geëvalueerd via:
Klinisch onderzoek (het belangrijkste) + echo-duplex (het verlengde: ook
flowsnelheden)
o Eerste stap, niet-invasief.
Radiologische beeldvorming:
o Catheter-angiografie
RX-arteriografie = arterieel
RX-flebografie = veneus
o CT-angiografie
o MR-angiografie (KST = kernspintomografie)
Niet-invasief: echo, CT, MR
Invasief: klassieke catheter-angiografie, flebografie
RX-ARTERIOGRAFIE (CATHETER-ANGIOGRAFIE)
Techniek
Lokale verdoving
Punctie in oppervlakkige slagader (a. femoralis communis of a. brachialis = liggen
goed oppervlakkig) pulsatieve flow
Seldinger-techniek: holle naald → voerdraad tot in aorta → catheter over de
draad → contrastinjectie.
Contrastmiddel: jodiumhoudend.
Beeldvorming: digitale subtractie angiografie (DSA).
Na onderzoek: punctieplaats afduwen (want anders spuit het bloeod eruit), 6–8
uur bedrust (om geen hematoom te krijgen)
Indicaties
Onvoldoende duidelijkheid na niet-invasieve beeldvorming (echo, CT, MR)
o zelden/nooit gedaan
Wanneer niet-invasieve beeldvorming niet correspondeert met kliniek
Diagnostiek en gelijktijdige interventie (bepaalde cathetergeleide therapieën
begeleiden)
o Angioplastie / stentplaatsing
o Embolisatie
o Percutane biopsie
Mogelijke verwikkelingen (zeker bij pt die geen normale bloedvaten hebben)
Angiodissectie: scheur in vaatwand door dissectie van endotheel
Embolie: losgeschoten stolsel of plaque
Hematoom / pseudoaneurysma / AV-fistel op punctieplaats (wnnr niet goed
afgedrukt)
, Nierinsufficiëntie door jodiumhoudend contrast
RX-FLEBOGRAFIE
Techniek
Aanprikken van oppervlakkige vene (kleine ader).
Injectie jodiumhoudend contrastmiddel.
Beeldvorming via DSA.
Na onderzoek: punctieplaats afduwen (met ongeveer zelfde techniek als wnnr je
infuus plaatst)
minder erge gevolgen dan bij arterie
veel minder invasief, minder risicovol
Indicaties
Discordantie tussen klinisch onderzoek en duplexonderzoek.
Begeleiding van veneuze interventies:
o Stentplaatsing
o Plaatsing vena cava-filter
o Embolisatie
o Transveneuze biopsie
Verwikkelingen
Veneuze trombose.
Hematoom op punctieplaats (bij zwaar anticoagulerende patiënten)
CT-ANGIOGRAFIE (CTA)
Techniek
Röntgenstralen + jodiumhoudend contrast (om lumen van bloedvat te kunnen
zien)
Axiale beelden met coronale en sagittale reconstructies.
Voordelen
Zeer goed voor:
o Aneurysma’s (thoracaal, abdominaal, perifeer)
o Uitgebreidheid van massa’s diameter te bepalen
o Verkalkingen (goed zichtbaar) doorgankelijkheid van kleine vaten
(moeilijk te bepalen)
Beperkingen
Beoordeling van doorgankelijkheid van kleine vaten soms moeilijk.
Nefrotoxiciteit door contrastmiddel.
MR-ANGIOGRAFIE (KST)
Techniek
Kernspintomografie met gadoliniumhoudend contrastmiddel.