SAMENVATTING SOCIOLOGIE
LESNOTITIES EN BOEK
,HOOFDSTUK 1: WAT IS SOCIOLOGIE?
1.1 HET SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF
Begrip Definitie / Beschrijving
Sociologie Het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Het geheel eigen gezichtspunt, oftewel de bril waarmee we kunnen zien hoe
sociologisch
de maatschappij en de ordening daarvan het leven en gedrag van mensen
Perspectief (of visie)
beïnvloedt.
Auteur De Amerikaanse socioloog Peter Berger (1963) introduceerde dit concept.
Door de sociologische bril te dragen, zien we hoe het algemene het
Uitgangspunt
bijzondere beïnvloedt.
De samenleving beïnvloed ons gedrag
Durkheim speekt over zelfmoord: eenzaamste handeling die bestaat
� Hoe sociale factoren individuele gedrag kunnen beïnvloeden
Hoe groter marginaliteit hoe gemakkelijker sociologische perspectief hanteren
Om beter te begrijpen; eerst stap achteruit zetten en nadien van afstandje bekijken en observeren
Bij periode waarin samenleving veel verandering ondergaat of er een crisis is --> brengt ons uit evenwicht
om sociologische visie aan te nemen
=> C. Whright Mills
De Sociologische Verbeelding
De sociologische verbeelding is de gave om onszelf en anderen te zien als een knooppunt van sociale
bindingen en maatschappelijke structuren die ons denken, handelen en dus leven vormgeven.
Het stelt ons in staat om:
● Persoonlijke problemen te verbinden met maatschappelijke issues (bv. werkloosheid zien als
een gevolg van economische of technologische verschuivingen, niet louter als een persoonlijke
fout).
● Het individuele te verbinden met het maatschappelijke.
De sociologische verbeelding wordt getraind door twee technieken (Peter Berger):
1.1.1 HET ALGEMENE IN HET BIJZONDERE ZIEN (GENERALISATIE)
● Betekenis: In het gedrag van individuele mensen (het bijzondere) patronen te herkennen die
terug te voeren zijn op bredere, algemene maatschappelijke invloeden.
, ● Proces: Je kijkt naar één persoon of één situatie, maar je probeert te zien wat dat vertelt over de
hele samenleving. Van iets kleins redeneren naar iets groots, een algemene conclusie trekken.
● Voorbeeld (uit de les): Een man die op straat leeft wordt vaak gezien als een individuele kwestie
(luiheid, pech). De sociologische bril leert ons dat het een algemeen maatschappelijk
probleem is, te wijten aan factoren zoals hoge huurprijzen, te weinig sociale woningen of
werkloosheid.
1.1.2 HET ONGEWONE/VREEMDE IN HET BEKENDE ZIEN (DEFAMILIARISATIE)
● Betekenis: Het idee dat we zelf ons leven bepalen loslaten. Het is de vreemde gedachte dat de
samenleving onze beslissingen en ervaringen beïnvloedt.
● Proces: Iets vreemds of ongewoons maken van wat eigenlijk alledaags of bekend is. Vragen
beginnen stellen bij zaken die vanzelfsprekend lijken.
● Resultaat: We erkennen dat veel zaken in de samenleving lijken vanzelfsprekend, maar dat ze
sociaal geconstrueerd zijn.
● Voorbeeld (uit de les):
o Je denkt dat jij je leven zelf bepaalt, maar alles is al voor jou bepaalt (bv. in de mode-
industrie of door technologie).
o Een man die te veel praat op een date kan worden gezien als een persoonlijk probleem,
maar kan ook verbonden worden met een maatschappelijk patroon waarbij mannen
zich zelfzekerder voelen dan vrouwen (en meer spreektijd opeisen).
1.2 mondiale visie
Mondiaal/Globaal perspectief= het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats die onze
samenleving daar inneemt
Mondiale stratificatie= sociale ongelijkheidspatronen die zich in de wereld in zijn totaliteit manifesteren
Globaal perspectief:
� logisch verlengstuk van sociologische perspectief
� Landen verschillen enorm in welvaar
� Na 2e WO verschillende modellen ontwikkeld
Wereld kent landen die we kunnen verdelen in 3 brede categorieën:
● Hoge inkomstlanden --> hoogste levensstandaard (50 tal landen) + leveren meeste
goederen/diensten => rijkste landen
● Middeninkomstlanden --> gemiddelde levensstandaard, (80 tal landen) + er bestaat sociale
ongelijkheid( sommige extreem rijke of extreem arm)
, ● Lage- inkomstlanden --> lage levenstandaard ( 60 tal landen) , arme inwoners en sommige rijke
+ weinig oplossingen voor verbeteringen
⇨ Leven dat we leiding gevormd door land waar we in wonen
+ contacten tss samenlevingen zijn sterk toegenomen
+ problemen in westen zijn ze elders vaak veel erger
Kunnen ook bekijken op andere manier
1ste wereld --> rijke en geïndustrialiseerde landen
2de wereld --> minder geïndustrialiseerde landen
3de wereld --> arme landen en niet geïndustrialiseerd
Kenmerken van arme landen
- Armoede is ernstiger in arme landen
- Bij armoede sterven meer kinderen --> minder of geen voorzieningen
- Vrouwen ook meer armoede want gelijke lonen zijn het nog steeds niet
- Slavernij en uitbuiting --> vaak armere landen
Rol van rijke landen;
- Beperken van bevolkingsgroei
- Grotere voedselproductie
- Introduceren van industriële technologie
- Buitenlandse hulp
Wallerstein zegt dat arme landen op 3 opzichten afhankelijk zijn van rijke landen
1. Beperkte exportgerichte economieën
2. Een gebrek aan industriële capaciteit
3. schulden
Sociologie spelt belangrijke rol in;
Sociologie speelt belangrijke rol in
● totstandkoming van wetten/overheidsmaatregelen
● bevordert persoonlijke groei en bewustwording
● Studie sociologie is voorbereiding op arbeidsmarkt
(Sociologen maken deel uit van het ontwikkelen van beleid van overheden, wetten en de regels in de
gemeenschap)
LESNOTITIES EN BOEK
,HOOFDSTUK 1: WAT IS SOCIOLOGIE?
1.1 HET SOCIOLOGISCH PERSPECTIEF
Begrip Definitie / Beschrijving
Sociologie Het systematisch onderzoek van de menselijke samenleving.
Het geheel eigen gezichtspunt, oftewel de bril waarmee we kunnen zien hoe
sociologisch
de maatschappij en de ordening daarvan het leven en gedrag van mensen
Perspectief (of visie)
beïnvloedt.
Auteur De Amerikaanse socioloog Peter Berger (1963) introduceerde dit concept.
Door de sociologische bril te dragen, zien we hoe het algemene het
Uitgangspunt
bijzondere beïnvloedt.
De samenleving beïnvloed ons gedrag
Durkheim speekt over zelfmoord: eenzaamste handeling die bestaat
� Hoe sociale factoren individuele gedrag kunnen beïnvloeden
Hoe groter marginaliteit hoe gemakkelijker sociologische perspectief hanteren
Om beter te begrijpen; eerst stap achteruit zetten en nadien van afstandje bekijken en observeren
Bij periode waarin samenleving veel verandering ondergaat of er een crisis is --> brengt ons uit evenwicht
om sociologische visie aan te nemen
=> C. Whright Mills
De Sociologische Verbeelding
De sociologische verbeelding is de gave om onszelf en anderen te zien als een knooppunt van sociale
bindingen en maatschappelijke structuren die ons denken, handelen en dus leven vormgeven.
Het stelt ons in staat om:
● Persoonlijke problemen te verbinden met maatschappelijke issues (bv. werkloosheid zien als
een gevolg van economische of technologische verschuivingen, niet louter als een persoonlijke
fout).
● Het individuele te verbinden met het maatschappelijke.
De sociologische verbeelding wordt getraind door twee technieken (Peter Berger):
1.1.1 HET ALGEMENE IN HET BIJZONDERE ZIEN (GENERALISATIE)
● Betekenis: In het gedrag van individuele mensen (het bijzondere) patronen te herkennen die
terug te voeren zijn op bredere, algemene maatschappelijke invloeden.
, ● Proces: Je kijkt naar één persoon of één situatie, maar je probeert te zien wat dat vertelt over de
hele samenleving. Van iets kleins redeneren naar iets groots, een algemene conclusie trekken.
● Voorbeeld (uit de les): Een man die op straat leeft wordt vaak gezien als een individuele kwestie
(luiheid, pech). De sociologische bril leert ons dat het een algemeen maatschappelijk
probleem is, te wijten aan factoren zoals hoge huurprijzen, te weinig sociale woningen of
werkloosheid.
1.1.2 HET ONGEWONE/VREEMDE IN HET BEKENDE ZIEN (DEFAMILIARISATIE)
● Betekenis: Het idee dat we zelf ons leven bepalen loslaten. Het is de vreemde gedachte dat de
samenleving onze beslissingen en ervaringen beïnvloedt.
● Proces: Iets vreemds of ongewoons maken van wat eigenlijk alledaags of bekend is. Vragen
beginnen stellen bij zaken die vanzelfsprekend lijken.
● Resultaat: We erkennen dat veel zaken in de samenleving lijken vanzelfsprekend, maar dat ze
sociaal geconstrueerd zijn.
● Voorbeeld (uit de les):
o Je denkt dat jij je leven zelf bepaalt, maar alles is al voor jou bepaalt (bv. in de mode-
industrie of door technologie).
o Een man die te veel praat op een date kan worden gezien als een persoonlijk probleem,
maar kan ook verbonden worden met een maatschappelijk patroon waarbij mannen
zich zelfzekerder voelen dan vrouwen (en meer spreektijd opeisen).
1.2 mondiale visie
Mondiaal/Globaal perspectief= het bestuderen van de wereld in zijn geheel en de plaats die onze
samenleving daar inneemt
Mondiale stratificatie= sociale ongelijkheidspatronen die zich in de wereld in zijn totaliteit manifesteren
Globaal perspectief:
� logisch verlengstuk van sociologische perspectief
� Landen verschillen enorm in welvaar
� Na 2e WO verschillende modellen ontwikkeld
Wereld kent landen die we kunnen verdelen in 3 brede categorieën:
● Hoge inkomstlanden --> hoogste levensstandaard (50 tal landen) + leveren meeste
goederen/diensten => rijkste landen
● Middeninkomstlanden --> gemiddelde levensstandaard, (80 tal landen) + er bestaat sociale
ongelijkheid( sommige extreem rijke of extreem arm)
, ● Lage- inkomstlanden --> lage levenstandaard ( 60 tal landen) , arme inwoners en sommige rijke
+ weinig oplossingen voor verbeteringen
⇨ Leven dat we leiding gevormd door land waar we in wonen
+ contacten tss samenlevingen zijn sterk toegenomen
+ problemen in westen zijn ze elders vaak veel erger
Kunnen ook bekijken op andere manier
1ste wereld --> rijke en geïndustrialiseerde landen
2de wereld --> minder geïndustrialiseerde landen
3de wereld --> arme landen en niet geïndustrialiseerd
Kenmerken van arme landen
- Armoede is ernstiger in arme landen
- Bij armoede sterven meer kinderen --> minder of geen voorzieningen
- Vrouwen ook meer armoede want gelijke lonen zijn het nog steeds niet
- Slavernij en uitbuiting --> vaak armere landen
Rol van rijke landen;
- Beperken van bevolkingsgroei
- Grotere voedselproductie
- Introduceren van industriële technologie
- Buitenlandse hulp
Wallerstein zegt dat arme landen op 3 opzichten afhankelijk zijn van rijke landen
1. Beperkte exportgerichte economieën
2. Een gebrek aan industriële capaciteit
3. schulden
Sociologie spelt belangrijke rol in;
Sociologie speelt belangrijke rol in
● totstandkoming van wetten/overheidsmaatregelen
● bevordert persoonlijke groei en bewustwording
● Studie sociologie is voorbereiding op arbeidsmarkt
(Sociologen maken deel uit van het ontwikkelen van beleid van overheden, wetten en de regels in de
gemeenschap)
