Overzicht ziektebeelden
Vander Poorten – ziekten vd zintuigen
Les 1a – het oor
Aandoeningen v oorschelp & gehoorgang
Oorstop (cerumenprop)
Def Opstapeling v oorsmeer (cerumen) die gehoorgang blokkeert
Pathofys Epitheel vd gehoorgang: migratoire eig om cerumen af te voeren
-> mechanisme faalt/verstoord (bv door wattenschaafjes)
=> propvorming
Sympt - Meestal pas klachten (zoals plots verminderd gehoor)
als gehoorgang volledig verstopt
- nog niet volledig obstruerend: weinig/geen klachten
-V-> geluid kan nog door
MAAR verwijdering noodzakelijk
Behandeling - oorstop verweken mbv olie:
- indien oorstop zeer hard is
- Vbn. Slaolie, amandelolie, olijfolie
- oorstop verwijderen
- meestal als volledig verstopt
- hoe?
- Uitspuiten & mbv haakje/aspiratie – zuiger
- huisarts: - mbv warm waterspuit
- vocht komt achter oorstop,
botst tegen trommelvlies en duwt stop mee naar buiten
- NKO-arts: - mbv microscoop & speculum/haakje
- stop eruit zuigen/trekken
Exostosen
Def Benigne (goedaardige) botwoekeringen/aangroeiingen id middenste 1/3 v gehoorgang
Etiologie Vaker bij zwemmers/veel nat in oren
/pathofys -> microtrauma gehoorgang
Sympt - veel dikkere voorwand gehoorgang
- oorsmeer kan veel moeilijker weg
diagnose - otoscopie: harde bulten in wand gehoorgang
, Furunkel vd gehoorgang
Def - haarzakjesontsteking v haartjes aan ingang gehoorgang
- lokale infectie (steenpuist) ve haarfollikel id gehoorgang
Pathofys - onstaan ih kraakbeenachtige (buitenste) deel vd gehoorgang
waar haarfollikels aanwezig zijn
Sympt
Intense lokale pijn & zwelling
Behandeling Antibiotische zalf
Otitis externa – droge vorm/”oereczeem”
Def - Niet-infectieuze ontsteking vd gehoorganghuid
- droge, schilferige ontsteking uitwendige gehoorgang
etiologie - soms aangeboren
- na radiotherapie
Uitlokkende - nauwe gehoorgang
factoren - frequent zwemmen & hoge vochtigheid omgeving
-> preventie (tropisch klimaat, zomermaanden)
- teveel reinigen,peuteren (beschermlaag )
(maar vooral - afsluiten gehoorgang
voor vochtige door hoortoestel, lawaaibescherming of geluidsdrager
vorm) - bestaande huidaandoening (eczeem,psoriasis) R-oor
Pathofys Tekort aan oorsmeer/cerumen
Sympt - Droge, schilferige gehoorgang
- jeuk
Otitis externa – vochtige vorm
Def Infectieuze ontsteking vd gehoorganghuid gepaard gaand met afscheiding
Uitlokkende - nauwe gehoorgang
factoren - frequent zwemmen & hoge vochtigheid omgeving
-> preventie (tropisch klimaat, zomermaanden)
- teveel reinigen,peuteren (beschermlaag )
- afsluiten gehoorgang
door hoortoestel, lawaaibescherming of geluidsdrager
- bestaande huidaandoening (eczeem,psoriasis)
R-oor (voorwand zit L)
Sympt - zeer pijnlijk
- loopoor (vaak etterig)
- zwelling vd gehooganghuid
Behandeling - zorgvuldig reinigen (onder microscoop)
- lokale ontsmetting:
Antibiotica + corticosteroïd-oordruppels of Burow-opl (boorzuurwater)
- algemene antibiotica + pijnstilling in ernstige gevallen
- preventie: niet te veel in oren zitten -> zie ook uitlokkende factoren
2
, Otomycosis
Def Schimmelinfectie vd uitwendige gehoorgang
Epidemiologie - incidentie: - kan bij iedereen voorkomen
- mensen met slechte immuniteit gevoeliger
Sympt/diagnose Otoscopisch beeld v oa:
- schimmeldraden
- schimmelpluis
- zwarte/witte puntjes
R-oor (copilot)
Myringitis bullosa
Def blaarvormige trommelvliesontsteking
waarbij zich blaren (bullae) vormen op vlies zelf
etiologie Meestal tgv virusinfectie
Pathofys Trommelvlies bestaande uit:
- buitenste huidlaag
-> blaarvorming indien deze loslaat
- tssnlaag
- slijmvlieslaag aan binnenkant middenoor
R-oren
Sympt Acute, zeer pijnlijke oorpijn
Aangeboren afwijkingen & trauma vd oorschelp
Surnumerair kraakbeentje (accessory tragus)
Def - Aangeboren extra kraakbeenknobbeltje,
meestal gelokaliseerd voor de oorschelp
- aanghangseltje/kraakbeentje
Pathofys Oorschelp ontstaat in embryonale fase
door 6 (2x3) heuveltjes v kraakbeen die samensmelten tot oorschelp
-> indien samensmelting misloopt dan surnumerair kraakbeentje
Afstaande oren/flaporen
Def bovenste stuk oorschelp > 18 mm v schedelbot
Behandeling Heelkundige correctie:
1) Oor omkappen
2) Sneetje
3) Alles losmaken
4) Kraakbeen terug tegen hoofd aantrekken
3
, Pre-auriculaire sinus
Def - putje voor oor
- aangeboren putje/gangetje net voor aanhechting vd oorschelp
etiologie Tgv fout in samensmelting heuveltjes kraakbeentjes tijens embryonale ontwikkeling
Pathofys 1) Huid v oorschelp zit mee onderhuids ingesloten
2) Onderhuidse sebumprod
3) Ophoping
4) Bact groei
5) Abcess
Sympt Vaak asympt
Complicaties - ontsteking/abcesvorming
- risico op recidief na onvolledige chirurgie
Behandeling - indien noodz: inside-out techniek
BOR: branchio-oto-renaal syndroom
Def - speciale genetische afwijking waardoor er oor-/kieuwboog-/nier-afwijkingen ku zijn
- erfelijk syndroom met afwijkingen aan kieuwbogen, oren & nieren
Etiologie Autosomaal dominant overerfbaar
Sympt - 2de kieuwboogfistels/cysten
- oorschelpmalformaties
- preauriculaire putjes
- nierafwijkingen
diagnose Klinisch beeld gecombineerd met nieronderzoek
Othematoom
Def bloeduitstorting tssn kraakbeen vd oorschelp & perichondrium (kraakbeenvlies)
etiologie Typisch bij slag op oorschelp
Vb. boksers
Pathofys 1) Bloeding tssn perichondrium – kraakbeen
2) Kraakbeenvlies komt los v kraakbeen
3) Afsterving kraakbeen mogelijk
-> schrompeloor/bloemkooloor/bokseroor
Sympt Dik & rood oor
Complicaties Afsterving kraakbeen mogelijk
-> schrompeloor/bloemkooloor/bokseroor
Behandeling Chirurgische behandeling:
1) Snee in huid & perichondrium
2) Bloed eruit halen
3) Perichoncrium terug op kraakbeen ‘plakken’
Extra - zelfde principe bij neus -> platneus
4
Vander Poorten – ziekten vd zintuigen
Les 1a – het oor
Aandoeningen v oorschelp & gehoorgang
Oorstop (cerumenprop)
Def Opstapeling v oorsmeer (cerumen) die gehoorgang blokkeert
Pathofys Epitheel vd gehoorgang: migratoire eig om cerumen af te voeren
-> mechanisme faalt/verstoord (bv door wattenschaafjes)
=> propvorming
Sympt - Meestal pas klachten (zoals plots verminderd gehoor)
als gehoorgang volledig verstopt
- nog niet volledig obstruerend: weinig/geen klachten
-V-> geluid kan nog door
MAAR verwijdering noodzakelijk
Behandeling - oorstop verweken mbv olie:
- indien oorstop zeer hard is
- Vbn. Slaolie, amandelolie, olijfolie
- oorstop verwijderen
- meestal als volledig verstopt
- hoe?
- Uitspuiten & mbv haakje/aspiratie – zuiger
- huisarts: - mbv warm waterspuit
- vocht komt achter oorstop,
botst tegen trommelvlies en duwt stop mee naar buiten
- NKO-arts: - mbv microscoop & speculum/haakje
- stop eruit zuigen/trekken
Exostosen
Def Benigne (goedaardige) botwoekeringen/aangroeiingen id middenste 1/3 v gehoorgang
Etiologie Vaker bij zwemmers/veel nat in oren
/pathofys -> microtrauma gehoorgang
Sympt - veel dikkere voorwand gehoorgang
- oorsmeer kan veel moeilijker weg
diagnose - otoscopie: harde bulten in wand gehoorgang
, Furunkel vd gehoorgang
Def - haarzakjesontsteking v haartjes aan ingang gehoorgang
- lokale infectie (steenpuist) ve haarfollikel id gehoorgang
Pathofys - onstaan ih kraakbeenachtige (buitenste) deel vd gehoorgang
waar haarfollikels aanwezig zijn
Sympt
Intense lokale pijn & zwelling
Behandeling Antibiotische zalf
Otitis externa – droge vorm/”oereczeem”
Def - Niet-infectieuze ontsteking vd gehoorganghuid
- droge, schilferige ontsteking uitwendige gehoorgang
etiologie - soms aangeboren
- na radiotherapie
Uitlokkende - nauwe gehoorgang
factoren - frequent zwemmen & hoge vochtigheid omgeving
-> preventie (tropisch klimaat, zomermaanden)
- teveel reinigen,peuteren (beschermlaag )
(maar vooral - afsluiten gehoorgang
voor vochtige door hoortoestel, lawaaibescherming of geluidsdrager
vorm) - bestaande huidaandoening (eczeem,psoriasis) R-oor
Pathofys Tekort aan oorsmeer/cerumen
Sympt - Droge, schilferige gehoorgang
- jeuk
Otitis externa – vochtige vorm
Def Infectieuze ontsteking vd gehoorganghuid gepaard gaand met afscheiding
Uitlokkende - nauwe gehoorgang
factoren - frequent zwemmen & hoge vochtigheid omgeving
-> preventie (tropisch klimaat, zomermaanden)
- teveel reinigen,peuteren (beschermlaag )
- afsluiten gehoorgang
door hoortoestel, lawaaibescherming of geluidsdrager
- bestaande huidaandoening (eczeem,psoriasis)
R-oor (voorwand zit L)
Sympt - zeer pijnlijk
- loopoor (vaak etterig)
- zwelling vd gehooganghuid
Behandeling - zorgvuldig reinigen (onder microscoop)
- lokale ontsmetting:
Antibiotica + corticosteroïd-oordruppels of Burow-opl (boorzuurwater)
- algemene antibiotica + pijnstilling in ernstige gevallen
- preventie: niet te veel in oren zitten -> zie ook uitlokkende factoren
2
, Otomycosis
Def Schimmelinfectie vd uitwendige gehoorgang
Epidemiologie - incidentie: - kan bij iedereen voorkomen
- mensen met slechte immuniteit gevoeliger
Sympt/diagnose Otoscopisch beeld v oa:
- schimmeldraden
- schimmelpluis
- zwarte/witte puntjes
R-oor (copilot)
Myringitis bullosa
Def blaarvormige trommelvliesontsteking
waarbij zich blaren (bullae) vormen op vlies zelf
etiologie Meestal tgv virusinfectie
Pathofys Trommelvlies bestaande uit:
- buitenste huidlaag
-> blaarvorming indien deze loslaat
- tssnlaag
- slijmvlieslaag aan binnenkant middenoor
R-oren
Sympt Acute, zeer pijnlijke oorpijn
Aangeboren afwijkingen & trauma vd oorschelp
Surnumerair kraakbeentje (accessory tragus)
Def - Aangeboren extra kraakbeenknobbeltje,
meestal gelokaliseerd voor de oorschelp
- aanghangseltje/kraakbeentje
Pathofys Oorschelp ontstaat in embryonale fase
door 6 (2x3) heuveltjes v kraakbeen die samensmelten tot oorschelp
-> indien samensmelting misloopt dan surnumerair kraakbeentje
Afstaande oren/flaporen
Def bovenste stuk oorschelp > 18 mm v schedelbot
Behandeling Heelkundige correctie:
1) Oor omkappen
2) Sneetje
3) Alles losmaken
4) Kraakbeen terug tegen hoofd aantrekken
3
, Pre-auriculaire sinus
Def - putje voor oor
- aangeboren putje/gangetje net voor aanhechting vd oorschelp
etiologie Tgv fout in samensmelting heuveltjes kraakbeentjes tijens embryonale ontwikkeling
Pathofys 1) Huid v oorschelp zit mee onderhuids ingesloten
2) Onderhuidse sebumprod
3) Ophoping
4) Bact groei
5) Abcess
Sympt Vaak asympt
Complicaties - ontsteking/abcesvorming
- risico op recidief na onvolledige chirurgie
Behandeling - indien noodz: inside-out techniek
BOR: branchio-oto-renaal syndroom
Def - speciale genetische afwijking waardoor er oor-/kieuwboog-/nier-afwijkingen ku zijn
- erfelijk syndroom met afwijkingen aan kieuwbogen, oren & nieren
Etiologie Autosomaal dominant overerfbaar
Sympt - 2de kieuwboogfistels/cysten
- oorschelpmalformaties
- preauriculaire putjes
- nierafwijkingen
diagnose Klinisch beeld gecombineerd met nieronderzoek
Othematoom
Def bloeduitstorting tssn kraakbeen vd oorschelp & perichondrium (kraakbeenvlies)
etiologie Typisch bij slag op oorschelp
Vb. boksers
Pathofys 1) Bloeding tssn perichondrium – kraakbeen
2) Kraakbeenvlies komt los v kraakbeen
3) Afsterving kraakbeen mogelijk
-> schrompeloor/bloemkooloor/bokseroor
Sympt Dik & rood oor
Complicaties Afsterving kraakbeen mogelijk
-> schrompeloor/bloemkooloor/bokseroor
Behandeling Chirurgische behandeling:
1) Snee in huid & perichondrium
2) Bloed eruit halen
3) Perichoncrium terug op kraakbeen ‘plakken’
Extra - zelfde principe bij neus -> platneus
4
