HC8 Seksuele gevolgen van geboortetrauma
24/03/2026
Vroeger: focus op gezonde mama’s en gezonde baby’s
Nu: focus op positieve geboorte-ervaring vanuit het inzicht dat dit de moeder/het koppel helpt
om te gaan met de vele uitdagingen die haar/hen nog wachten
+/- 85% van de vrouwen die een bevalling doormaakt loopt perineaal trauma op
oa inscheuren van de cervix, vagina, perineum of andere onderdelen van de genitaliën
oa elke vorm van episiotomie, gevolg van een operatieve bevalling, etc.
Het is belangrijk te beseffen dat hier én een fysieke én een psychologische voedingsbodem
ligt voor de ontwikkeling van seksuele problemen en dysfuncties
Pijn na het inscheuren van het perineum wordt gezien als de meest voorkomende reden voor
het ontwikkelen van pijn bij het vrijen na de geboorte
! Vrouwen met een 2de graads inscheuring van het perineum ervaren minder pijnlijke
penetratie dan vrouwen die een episiotomie ondergingen
De ernst van het trauma heeft een direct effect op het postpartum-herstel van de vrouw
50% van de vrouwen met een 3de of 4de graads ruptuur ervaren pijn bij het vrijen tot 12
maanden na de bevalling
Vrouwen zonder trauma of met enkel inscheuren van de labia of 1 ste graads inscheuren van
het perineum lopen de kleinste kans op de ontwikkeling van pijn bij het vrijen
Episiotomie, voornamelijk mediolateraal en midline, is meest courant voorkomende
interventie tijdens partus
Episiotomie zou enkel mogen toegepast worden indien strikt noodzakelijk aangezien het een
risico creëert tot 3de en 4de graads inscheuringen
Routinematig toepassen van episiotomie wordt afgeraden door de WHO en geen enkel
voordeel van routinematig toepassen van episiotomie voor moeder of kind wordt
teruggevonden in onderzoek
Het ondergaan van een episiotomie hindert vrouwen in het heropstarten van hun
seksualiteitsbeleving.
Indien vrouwen pijn bij het vrijen ervaren na heropstart van hun seksualiteitsbeleving, na
geboorte met episiotomie maakt de soort episiotomie geen verschil in de intensiteit van de
pijn
Vrouwen met perineaal trauma tijdens de geboorte rapporteren een lager gevoel van
seksuele opwinding, moeilijker vochtig worden, minder seksuele tevredenheid en moeilijker
tot orgasme komen. Deze problemen hebben op hun beurt negatieve impact op het gevoel
van en de beleving van intimiteit tussen beiden partners.
Rol van vroedvrouw:
Ruptuur en onnodige episiotomie voorkomen
Perineale massage met natuurlijke oliën vanaf 34weken gestatie (solo of samen) vooral
voor primipara!
Warme kompressen tijdens de arbeid
Trage geboorte van het hoofdje (geen “komaan persen”), evt door met de dominante hand
druk uit te oefenen op het perineum om plotse expulsie van het hoofdje te voorkomen
! Combinatie geeft beste resultaat
Rol van vroedvrouw na perineaal trauma:
Doel: pijnverlichting, bevorderen genezing, complicaties voorkomen
! cave pijnstillers en borstvoeding: paracetamol
Coldpacks, doughnut-kussen, ‘luchten’, etc.
! Bespreek toiletbezoek: fysiek (constipatie voorkomen), psychologisch (controleverlies)
24/03/2026
Vroeger: focus op gezonde mama’s en gezonde baby’s
Nu: focus op positieve geboorte-ervaring vanuit het inzicht dat dit de moeder/het koppel helpt
om te gaan met de vele uitdagingen die haar/hen nog wachten
+/- 85% van de vrouwen die een bevalling doormaakt loopt perineaal trauma op
oa inscheuren van de cervix, vagina, perineum of andere onderdelen van de genitaliën
oa elke vorm van episiotomie, gevolg van een operatieve bevalling, etc.
Het is belangrijk te beseffen dat hier én een fysieke én een psychologische voedingsbodem
ligt voor de ontwikkeling van seksuele problemen en dysfuncties
Pijn na het inscheuren van het perineum wordt gezien als de meest voorkomende reden voor
het ontwikkelen van pijn bij het vrijen na de geboorte
! Vrouwen met een 2de graads inscheuring van het perineum ervaren minder pijnlijke
penetratie dan vrouwen die een episiotomie ondergingen
De ernst van het trauma heeft een direct effect op het postpartum-herstel van de vrouw
50% van de vrouwen met een 3de of 4de graads ruptuur ervaren pijn bij het vrijen tot 12
maanden na de bevalling
Vrouwen zonder trauma of met enkel inscheuren van de labia of 1 ste graads inscheuren van
het perineum lopen de kleinste kans op de ontwikkeling van pijn bij het vrijen
Episiotomie, voornamelijk mediolateraal en midline, is meest courant voorkomende
interventie tijdens partus
Episiotomie zou enkel mogen toegepast worden indien strikt noodzakelijk aangezien het een
risico creëert tot 3de en 4de graads inscheuringen
Routinematig toepassen van episiotomie wordt afgeraden door de WHO en geen enkel
voordeel van routinematig toepassen van episiotomie voor moeder of kind wordt
teruggevonden in onderzoek
Het ondergaan van een episiotomie hindert vrouwen in het heropstarten van hun
seksualiteitsbeleving.
Indien vrouwen pijn bij het vrijen ervaren na heropstart van hun seksualiteitsbeleving, na
geboorte met episiotomie maakt de soort episiotomie geen verschil in de intensiteit van de
pijn
Vrouwen met perineaal trauma tijdens de geboorte rapporteren een lager gevoel van
seksuele opwinding, moeilijker vochtig worden, minder seksuele tevredenheid en moeilijker
tot orgasme komen. Deze problemen hebben op hun beurt negatieve impact op het gevoel
van en de beleving van intimiteit tussen beiden partners.
Rol van vroedvrouw:
Ruptuur en onnodige episiotomie voorkomen
Perineale massage met natuurlijke oliën vanaf 34weken gestatie (solo of samen) vooral
voor primipara!
Warme kompressen tijdens de arbeid
Trage geboorte van het hoofdje (geen “komaan persen”), evt door met de dominante hand
druk uit te oefenen op het perineum om plotse expulsie van het hoofdje te voorkomen
! Combinatie geeft beste resultaat
Rol van vroedvrouw na perineaal trauma:
Doel: pijnverlichting, bevorderen genezing, complicaties voorkomen
! cave pijnstillers en borstvoeding: paracetamol
Coldpacks, doughnut-kussen, ‘luchten’, etc.
! Bespreek toiletbezoek: fysiek (constipatie voorkomen), psychologisch (controleverlies)
