Samenvatting Blok2.2: HC Zwangerschapsdiabetes

HC1 Zwangerschapsdiabetes
18/03/2026
Brandstoffen in ons lichaam
Glucose
 Snelle brandstof
 Hersenen/RBC gebruiken alleen glucose
Vetten, tweede keuze
 Tragere brandstof, veel O² bij verbranding nodig
Eiwitten
 Als andere energiebronnen uitgeput zijn, bv bij lang vasten, hongersnood
 Stikstof-afval (amoniak -ureum)

Hormonale regulering van de glycemie
Insuline
 Nodig voor opname van glucose in cellen vanuit het bloed
 Wordt vrijgezet bij een hoge glycemie
Glucagon
 Nodig voor afgifte van glucose naar het bloed (voorraden, nieuwe aanmaak)
 Wordt vrijgezet bij een lage glycemie

Diabetes
 Verstoorde suikerhuishouding
 Gelinkt aan de werking/aanwezigheid van insuline

Wat is diabetes mellitus?
Belangrijke parameters
 Glycemie
o Nuchter: <100mg/dl – buiten zwangerschap
o Niet-nuchter: <200mg/dl
 HbA1C (gemiddelde glycemie van de afgelopen 3 maanden, suikerresten op Hb)
 C-peptide (test voor residuele endogene insulinereserves te bepalen)
o Bloedname c-peptide nuchter
o 1mg Glucagen IV => stimuleert ß-cel => insulineproductie
 Wel respons = type 2
 Geen respons = type 1
o Na 6’ opnieuw C-peptide bloedname
Risicofactoren
 Familiaal belaste anamnese
 Overgewicht
 Weinig beweging
 Medicatie
 Hoge leeftijd
 Zwangerschapsdiabetes
 Geboortegewicht >4.5kg bij één van de kinderen

Types diabetes
Preconceptionele diabetes
Type 1 diabetes (insuline-afhankelijk (juveniele) diabetes)
 Treedt meestal op vóór de leeftijd van 40 jaar
 Auto-immuun gemedieerde diabetes: veroorzaakt door auto-immune vernietiging van ß-
cellen in pancreas
 Dit leidt tot verminderde insulineproductie
 Enkel insulinetherapie mogelijk
 Symptomen:
o Plots optreden
o Gewichtsverlies (met normale/verhoogde eetlust), polyurie, polydipsie, vermoeidheid,
ketosis (verzuring), keto-acidotisch (KA) coma, veranderingen in zicht, zelden
complicaties bij diagnose

, HC1 Zwangerschapsdiabetes
18/03/2026
Type 2 diabetes (insuline-onafhankelijke diabetes, obees en niet-obees)
 Treedt vooral op na de leeftijd van 40 jaar
 Komt meer voor dan type 1
 Verhoogde insulineresistentie van de weefsels => uitputting ß-cellen (verminderde
insuline-afgifte)
 Verloopt milder en trager dan type 1
 Gelinkt aan obesitas en zwangerschap
 Symptomen:
o Geleidelijk optreden
o Vaak obees, vaak asymptomatisch of minder uitgesproken, zelden ketosis, geen KA-
coma, vaak complicaties bij diagnose
 Behandeling
o Vorm niet-obees
 Orale medicatie
 Globale diabeteszorg
o Vorm obees
 Dieet (gericht op gewichtsverlies)
 Orale medicatie
Zwangerschapsdiabetes
 Elke vorm van hyperglycemie, die in de zwangerschap ontdekt wordt, ongeacht of die
verdwijnt na de zwangerschap
 Méér risico op ontwikkelen type 2 diabetes
 Incidentie wisselend (1-14% van de gescreende zwangeren)

Pathofysiologische diabetes
 Een verhoogde glycemie (hoeveelheid glucose in het bloed) => glycosuria (glucose in de
urine) => polyuria (als gevolg van osmose) => uitdroging => dorst
 Verhoogde afbraak glycogeen
 Verhoogde afbraak van vetzuren => ketogenesis (afvoer via urine en adem) => metabole
acidose
 Verhoogde afbraak van aminozuren => verhoogde aanmaak van ureum

Diagnostiek
Tweestapsmethode
 Glucose challenge test (GCT)
o 50g suieroplossing, niet nuchter
o Na 1u bloedafname en glycemiebepaling
o >130 mg/dl => orale glucosetolerantietest
 Orale glucosetolerantietest
o 75g suikeroplossing, nuchter
o Meerdere bloedafnames (intervallen van 30’ – 1u)
o Afwijkend
 >153 mg/dl na 2u
 >180 mg/dl na 1u
 >92 mg/dl na 0u
Urinetests zijn niet geschikt om zwangerschapsdiabetes op te sporen, omdat vrij veel gezonde
zwangere vrouwen wel eens glucose verliezen langs de urine, zonder enige verhoging van de
bloedglucose te vertonen.

Hypoglycemie
 Glycemie <60mg/dl
 Symptomen
o Bleek, hartkloppingen, honger, duizelig, moe, hoofdpijn, neuroglucopenie
(glucosetekort in hersenen => verwardheid, convulsies en coma)
 Behandeling
o Niet-bewusteloos