Samenvatting Inleiding Sociaal recht, Sociaal Recht in Essentie, Intersentia

SOCIAAL RECHT


INLEIDING
1. Wat is sociale wetgeving?

Geen duidelijk afgebakend geheel maar gekenmerkt door zijn doel:
 Het beschermen van de belangen van de werknemers en sociaal verzekerden, en het bevorderen van
hun welzijn
D.m.v. beschermingswetten en sociale zekerheidswetten.

Beginsel = werknemer is de zwakste partij.

Sociale wetgeving omvat arbeidsrecht en socialezekerheidsrecht.

Arbeidsrecht = geheel van rechtsregels dat de verhoudingen regelt tussen werkgevers en werknemers,
zowel individueel als collectief.

Socialezekerheidsrecht = geheel van sociale voorzieningen dat erop gericht is aan degenen die tijdelijk of
definitief niet meer kunnen of mogen werken, een vervangingsinkomen te verschaffen. Het geheel van
rechtsregels tot organisatie en uitvoering van de sociale zekerheid.

Sociale wetgeving =

- Individuele relaties tussen werkgever en werknemer
- Collectieve relaties tussen werkgever en werknemer
- Beschermingsmaatregelen voor werknemers
- Arbeidsvoorziening
- Sociale zekerheid
- Minimumvoorzieningen
- Geschillen van sociaal recht




1

, SOCIAAL RECHT


BRONNEN VAN SOCIALE WETGEVING
1. Internationale rechtsbronnen
1.1 BILATERALE VERDRAGEN

- Verdrag tussen België en 1 ander land
- Regels van toepassing op werknemers afkomstig uit het ene land die in het andere land gaan
werken.



1.2 MULTILATERALE VERDRAGEN EN INSTELLINGEN

- Internationale Arbeidsorganisatie (IAO): conventies en aanbevelingen
- Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling: beslissingen, akkoorden,
aanbevelingen en resoluties
- Raad van Europa: EVRM, Europees Sociaal Handvest
- Internationale Vereniging voor de Sociale Zekerheid (AISS)
- De Benelux Economische Unie



Europese Unie: het belangrijkse

 Zes hoofdinstellingen
- Europese Raad
- Europese Commissie
- Europese Raad van Ministers
- Europees Parlement
- Europees Hof van Justitie
- Europese Rekenkamer
 Vier nevenorganen:
- Economisch en Sociaal Comité
- Comité van de regio’s
- Europese Investeringsbank
- Europese Centrale Bank
 Europese rechtsregels
Worden uitgevaardigd door de Raad en de Europese Commissie na raadpleging van het EP
 Hiërarchie van Europese rechtsregels op basis van hun binding
- Verordeningen  rechtstreeks uitwerking in alle lidstaten
- Richtlijnen  verplichte omzetting in nationale wetgeving
- Besluiten  rechtstreekse toepassing op welbepaalde bestemmeling(en
- Aanbevelingen  binden de lidstaten niet
- Adviezen

2

, SOCIAAL RECHT

 Mogelijkheid Europese “cao’s” algemeen bindend te verklaren
 Handvest van de grondrechten van de EU
= ook belangrijk voor het Belgische arbeidsrecht



2. Nationale rechtsbronnen
2.1 SOCIALE GRONDRECHTEN

 Art. 23 GW (geen directe werking voor de burger – wel richtlijn en doelstelling voor de overheid)



2.2 SOCIALE RECHTSBRONNEN

 Wetten en decreten
 Koninklijke besluiten
 Ministeriële besluiten
 Rechtspraak en rechtsleer (in België geen precedentenleer)
 Collectieve arbeidsovereenkomsten (cao’s)
 Het gebruik
 De eenzijdige verbintenis



2.3 HIËRARCHIE VAN DE NATIONALE RECHTSBRONNEN

1. Dwingende bepalingen van de wet
2. Algemeen verbindend verklaarde cao’s
3. Niet algemeen verbindend verklaarde cao’s wanneer de werkgever lid is van een organisatie die
de cao ondertekend heeft of de cao zelf ondertekende
4. Geschreven individuele arbeidsovereenkomst
5. Niet algemeen verbindend verklaarde cao’s waarbij de werkgever (die de cao niet ondertekende
of geen lid is van een ondertekende organisatie) behoort tot het ressort van het PC
6. Arbeidsreglement
7. Aanvullende bepalingen van de wet
8. Mondelinge individuele arbeidsovereenkomst
9. Gebruik

Hoe interpreteren?
Een lagere norm mag slechts afwijken van een hogere norm als
- hij hiermee niet strijdig is
- of de rechten van de werknemer vermindert
- of zijn plichten verzwaart.

3

, SOCIAAL RECHT


Arbeidsrecht
inleiding....................................................................................................................................................... 1

1. Wat is sociale wetgeving?..................................................................................................................... 1

bronnen van sociale wetgeving..................................................................................................................... 2

1. Internationale rechtsbronnen............................................................................................................... 2

1.1 Bilaterale verdragen........................................................................................................................ 2

1.2 Multilaterale verdragen en instellingen.......................................................................................... 2

2. Nationale rechtsbronnen...................................................................................................................... 3

2.1 Sociale grondrechten...................................................................................................................... 3

2.2 Sociale rechtsbronnen..................................................................................................................... 3

2.3 Hiërarchie van de nationale rechtsbronnen....................................................................................3

Algemene bepalingen van de arbeidsovereenkomsten wet van 3 juli 1978................................................11

1. Toepassingsgebied van de Arbeidsovereenkomstenwet.....................................................................11

1.1 Wat is een arbeidsovereenkomst?................................................................................................ 11

1.2 Het ondergeschikte verband......................................................................................................... 11

1.3 Toepassingsgebied van de Arbeidsovereenkomstenwet 3 juli 1978..............................................12

2. Het aangaan van de arbeidsovereenkomst.........................................................................................13

2.1 Geldigheidsvereisten..................................................................................................................... 13

2.2 vormvereisten van de arbeidsovereenkomst................................................................................14

3. Soorten arbeidsovereenkomsten........................................................................................................ 15

3.1 Soorten naargelang de beoogde arbeid........................................................................................15

3.2 Soorten naargelang de duur van de overeenkomst.......................................................................16

3.3 Soorten naargelang de omvang van het werk...............................................................................17

3.4 soorten naargelang de wijze waarop de overeenkomst wordt afgesloten....................................19

Inhoud van de arbeidsovereenkomst.......................................................................................................... 20

1. Het dwingend karakter van de Arbeidsovereenkomstenwet...............................................................20

1.1 Dwingend recht, suppletoire bepalingen en openbare orde.........................................................20

1.2 Artikel 6 van de Arbeidsovereenkomstenwet, (art. 6 WAO)..........................................................20

2. Het proefbeding.................................................................................................................................. 20

3. Het concurrentiebeding...................................................................................................................... 21

3.1 Concurrentie................................................................................................................................. 21

3.2 Wat is een concurrentiebeding?................................................................................................... 21

4