Samenvatting begrippenlijst gerechtelijke geneeskunde

Gerechtelijke geneeskunde (begrippen+namen)

Module 1: basisbegrippen

Gerechtelijke geneeskunde De toepassing van geneeskundige
wetenschap en ervaring ter opheldering van
rechtsvragen
 Geen exacte wetenschap
 Behoort tot openbare orde (itt
geneeskunde: vertrouwensrelatie)
 Arts staat ten dienste van de
maatschappij
Forensische pathologie Onderzoek van het ongewoon overlijden
Forensische kliniek Onderzoek van de gekwetsten en levende
personen: slachtoffers, verdachten, daders
Forensisch labo Onderzoek van biologische sporen (physical
evidence)
Forensic science De toepassing van alle wetenschappen die
kunnen worden aangewend bij het
achterhalen van de waarheid en gebruikt
worden voor gerechtelijke doeleinde (ger.
geneeskunde valt hier binnen)
Justinianus  Codex Justinianus
 Beschrijving toerekeningsvatbaar
 Geneesheren: geven oordeel van een
getuigenis (≠ getuige!)
Hsi Yuan Lu  The washing away of wrongs
 Adviezen voor medicolegaal & post-
mortem onderzoek
 Herkennen van verdrinking, wurging en
onderzoek brandlijken
Constitutio criminalis carolina (Karel V)  Maakte geen melding van autopsie bij
verdacht/gewelddadig overlijden
 Best case: wonden openen om
diepte/steekrichting te bepalen
 Artsen moesten advies geven of een
persoon sterk genoeg was om
marteling te ondergaan
Andreas Vesalius  Vader anatomie
 Lijken opensnijden: vooral anatomisch
(werking + hoe zit het ineen)
Ambroise Pare  Arts in het leger
 Beschreef hoe soldaten stierven op
slagveld + verwondingen
Paola Zacchia  Lijfarts vd paus (handboek werd tot 18e
eeuw gebruikt)
Levensvatbaar kind Zwangerschap >22w, 500gr of 25cm bij
1

, geboorte
Dronken vs. geïntoxiceerd Fysisch gegeven vs. analytisch gegeven
Collocatie  Gedwongen opname psychiatrie
 Gewoon: vrederechter obv
verzoekschrift belanghebbende +
medisch advies
 Spoed: door PdK obv gevorderde arts
Dood Wanneer de hersenstam niet meer
functioneert (bewustzijns-en
ademhalingscentrum), wanneer ontbinding
begint.
Processen dood 1. Stervensfase
2. Somatische dood
3. Supravitale fase
4. Ontbindingsfase (vroege + late fase)
Stervensfase Agonale fase (proces vd dood)
Somatische dood Einde stervensfase, begin ontbindingsfase
Supravitale fase  Enkele uren na overlijden
 Gap tussen somatische & cellulaire
dood
 Tss dood organisme en dood vd cellen
op zich
Ontbindingsfase  Vroege fase: postmortale
veranderingen
 Late fase: duidelijk zichtbaar (+/- 3d)
Code civil Niet begraven binnen 24u (nog steeds zo)
The Harvard Convention  Begrip ‘hersendood’
 Criteria bij wet
 Niet reageren op zwaarste
pijnprikkels
 Niet spontaan ademen
 Geen reflexen in hersenstam
 Geen EEG
=> vaststellen door 3 onafh artsen
Vita reducta Toestand van diepe coma waarbij pols,
ademhaling en prikkelbaarheid niet kunnen
worden gedetecteers (schijndood!)
=> Regel van Bahrmann
Regel van Bahrmann (AEIOU)  A: alcohol, aceton, anoxie, anomie…
 E: epilepsie, electrocutie
 I: injury, intoxicatie
 O: opiaten, onderkoeling
 U: uremie
Uremie Bloedvergiftiging door niet functioneren vd
nieren
Model 3C Overlijdensattest (enkel door arts)
 Vaststellen aard overlijden

2

,  Toelaten teraardebestelling (Ambt
burg stand), min 24u overleden
Lijkverberging Begraven van persoon zonder
doodverklaring, is strafbaar
Intern overlijden Natuurlijk overlijden (ziekte, afwijking)
Extern overlijden Niet natuurlijk overlijden (ongeval, doding,
zelfdoding)
Bijzondere omstandigheden Drugsdoden, death in custody, treinlijken…
Onverwacht en onverklaarbaar Plotse dood, iatrogeen overlijden, <45j,
alleenwonenden…
Onmiddellijke doodsoorzaak Rechtstreekse oorzaak vb. onderkoeling,
infarct, nierfalen
Oorspronkelijke doodsoorzaak Onderliggende oorzaak vb. alcoholgebruik,
verkalkte aderen
Doodsmechanisme Fysiologische veranderingen of
biochemische storingen voortgebracht door
doodsoorzaak (nierfalen, leverfalen)
Ongewoon sterfgeval Onvrijwillige gebeurtenis te wijten aan
plotse/onverwachte handeling welke een
uitwendige oorzaak kent en lichamelijk
schade als gevolg heeft
Universitaire multidisciplinaire forensische Onafhankelijke forensische onderzoekers
instituten die opleiding tot death scene investigators
krijgen => rapporteren aan justitie en
volksgezondheid

Module 2: plotse dood

non-violent death 1. Te verwachten manier: versleten hart,
ouderdom…
 Abrupt overlijden
 Niet abrupt overlijden (periode)
2. Onverwacht: aandoening met langere
levensverwachting waar men toch plots
sterft
gewelddadige overlijdens De doodsoorzaak is een gewelddaat of het
gevolg van een gewelddaad (doodslag,
moord, zelfmoord, accidenteel, hiatrogene
artsen)
Ongewoon sterfgeval Alle overlijdens die: niet met zekeheid
natuurlijk zijn, niet natuurlijk zijn,
onverklaarde overlijdens
! Hier mag geen overlijdensattest gegeven
worden zonder verder onderzoek
Defenestratie Van een gebouw springen
Assisted suïcide Groepen van mensen die anderen helpen
om op een menswaardige manier

3