Architectuur geschiedenis en de
cultuur van de bouw na 1750
Neostijlen en Eclectisme
Context
Ruimere maatschappelijke context
Gevolgen
Typologieën
Scholen
Tentoonstellingen
Sations
Winkelhallen / winkelgalerij
Burgerwoningen / Burgerwijken
Neostijlen stijl debat
Historisme
Rationalisme
Kenmerken
Neoclassicisme
kenmerken
Vertegenwoordigers
Impact of Belgische architectuur
Via persoonlijke uitwisseling
Via onderwijs
Via administratieve instantie - via overheid
Via architectuur literatuur
Neorenaissance
kenmerken
vertegenwoordigers
Neogotiek
Kenmerken
Vertegenwoordigers - verspreiden neogotiek voa polemische publicaties
Assimilatieprocessen in België
Van neogotiek naar eclectisme
kenmerken
Vertegenwoordiger
Nieuwe bouwmaterialen
IJzer
Gietijzer
smeedijzer
staal
Glas
Fin de Siècle
Context
Art Nouveau
Kenmerken
ORIGINE
, Vertegenwoordigers
IN België
Victor Horta (1861-1947)
Paul Hankar (1859-1901)
Henry van de Velde (1863-1957)
Van art nouveau naar Art deco
internationale ontwikkeling
Wiener sezession 1897
Louis sullivan
Frank lloyd Wright (1867-1959)
Kritiek op Art Nouveau
Hendrik Petrus berlage (1865-1934)
Adolf loos (1870-1933)
Art Deco
kenmerken
Jean baptiste dewin
Casus Antwerpen-Zurenborg
Modernisme in België
Interbellum
Na 1945
Stijlanalyse
gebouwelementen
Neoclassicisme
Neorenaissance
Neogotiek
Art Nouveau
Art Deco
modernisme
,Neostijlen en Eclectisme
Context
Ruimere maatschappelijke context
→ ontstaan van industriële revolutie en van een industriële maatschappij
- groeiend geloof in de wetenschap, analytisch en rationeel denken
- wetenschap heeft een inzicht dat leidt tot maatschappelijke vooruitgang
- kennis is macht= verslagen van ontdekkingsreizen, encyclopedieën
- ontdekkingsreizen vergroten de kennis maar ook de toestroom van kapitaal
- opgraven van skeletten van dinosaurussen = groeiende twijfel over de bijbel
- opgrave griekse ruïnes = mythes van griekse democratische cultuur
- sociaal- cultureel
- verbetering in geneeskunden
- verbetering in landbouw
- groeiende geloof in vooruitgang door aanwenden van technieken
→ plattelandsvlucht en bevolkingsexplosie
- franse revolutie → vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid ( liberte, egalite fraternite)
- Amerikaanse onafhankelijkheid → universele rechten van de mens
- voorbeeld voor verklaring van de rechten van de mens en de burger 1789
→ politieke context
- vormen verschillende nieuwe naties / landen
- gaan hun eigen identiteit creëren → eigen architectuur
Gevolgen
Bouwsector
= toenemend concurrentie → drang naar vernieuwing en rationalisering van de productiemiddelen
- rationalisering en reorganisatie
- verf algemeen metriek stelsel
→ gemeenschappelijke maat standaard = beter bouwproces
→ standaardisatie en machinale verwerking = maatvaste bouwmaterialen = reproductie
→ modelboeken en catalogi
- gebundelde kennis → nieuwe mogelijkheden ingenieurs en architecten
Transportmiddelen
= nieuwe economische activiteiten → vraag naar vlot transport op grote schaal
- trein → rails, bruggen, stations → nieuwe architectuur + noodzaak nieuwe wegeninfrastructuur
- ontwikkelen ijzerconstructie wordt versneld → bruggen en rails
- 1780 = eerste brug , overspanning 30,5m
- 1836 = hangbrug, overspanning 217m
- nieuwe architectuur → nieuwe technische kennis = ingenieurs → 1775 eerste ingenieursopleiding
Typologie
= nieuwe functies → nieuwe industriële en burgerlijke gebouwtypes
- justitiepaleis, regeringsgebouwen, beursgebouwen, fabrieken, kantoren, stapelhuizen,
winkelgalerijen, grootwarenhuizen, musea, theaters, stations,
Onderwijs
= nieuwe materialen + technieken → nieuwe vorm van opleiding + ingenieursopleiding
→ initieel opleiding architectuur
- academie onderwijs
- studie van antieke bouworden = tekenen en leren van modellen essentieel
- Prix de Rome = wedstrijd voor pas afgestudeerde architecten, voor reisbeurs naar rome
, → 19e eeuwse opleidingen
- nieuwe visie nodig om te beantwoorden aan maatschappelijke evolutie
- professionalisering van bouwsector → opkomst van nieuwe beroepen = ingenieurs, aannemers,
technische opleidingen, …
- opkomst van nieuwe onderwijsvormen
→ 19e eeuwse architectuur opleiding
- academie-onderwijs = beaux-arts
- ecole spéciale du génie civil in parijs 1745 → aanleiding tot opleiding ingenieurs te gent 1835
- oprichting Sint-Lucasscholen vanaf 1862 voor kunstonderwijs (inc architectuur)
- oprichting nijverheidsscholen (technische) vanaf 1850= professionalisering bouwbedrijven
Nieuwe media en communicatie lijnen
- tijdschriften en tentoonstellingen
- eerste wereldtentoonstelling 1851, Crystal palace = manier om nieuwe kennis te leren
bekijken en erover te praten
- 1898, Eiffel toren = nieuwe materialen, esthetisch, constructief uitdaging
- tentoonstellingshallen
Stedelijke transformatie
= industrialisering → plattelandsvlucht → verstedelijking
- nieuwe problemen → verkeer, hygiëne, overbevolking gevaar voor epidemieën, regelmatig
weerkerende sociale onrust
- nood aan → wateraanvoer, sanitair, riolering, verwarming, verlichting, stedebouwkundige planning
→ volksopstand 1848 → centrum parijs wordt drastisch gemoderniseerd ( baron Haussmann)
- stervormig patroon een raster van brede boulevards , die bereikbaar zijn van elk stadsdeel
- rioleringen onder de grond + straat verlichting + groen in de straten
- symptoombestrijding = probleem werd niet opgelost maar verschuift
- fabrieken = fabrieksdorpen
- buurt notre dame/ ille de la cité
- alles wordt met de grond gelijk gemaakt → ruimere bouwblokken realiseren, beter
connecties
- noordelijke wijk /joodse wijk blijf staan
→ 19e eeuwse wantoestand → volkshuisvesting wordt een overheidsprobleem
- nieuwe oprichting huisvestingsmaatschappij + architecten → nieuw concept
= subsidieregeling goedkopen maar gezonde huisvesting te voorzien
- 1850 publieke badhuizen + sanitair apparaten worden verborgen in meubels
- eind 19e eeuw = compacte badkamer (hotel in USA)
Nieuwe sociale groepen
- nieuwe architectuur, interieur, comfort
- nadenken over wat het wonen is
- positie vrouw in vraag stellen
- wooncultuur
- burgerwoningen
- fabriek cites/fabriekswijken
- nieuwe utopische projecten
cultuur van de bouw na 1750
Neostijlen en Eclectisme
Context
Ruimere maatschappelijke context
Gevolgen
Typologieën
Scholen
Tentoonstellingen
Sations
Winkelhallen / winkelgalerij
Burgerwoningen / Burgerwijken
Neostijlen stijl debat
Historisme
Rationalisme
Kenmerken
Neoclassicisme
kenmerken
Vertegenwoordigers
Impact of Belgische architectuur
Via persoonlijke uitwisseling
Via onderwijs
Via administratieve instantie - via overheid
Via architectuur literatuur
Neorenaissance
kenmerken
vertegenwoordigers
Neogotiek
Kenmerken
Vertegenwoordigers - verspreiden neogotiek voa polemische publicaties
Assimilatieprocessen in België
Van neogotiek naar eclectisme
kenmerken
Vertegenwoordiger
Nieuwe bouwmaterialen
IJzer
Gietijzer
smeedijzer
staal
Glas
Fin de Siècle
Context
Art Nouveau
Kenmerken
ORIGINE
, Vertegenwoordigers
IN België
Victor Horta (1861-1947)
Paul Hankar (1859-1901)
Henry van de Velde (1863-1957)
Van art nouveau naar Art deco
internationale ontwikkeling
Wiener sezession 1897
Louis sullivan
Frank lloyd Wright (1867-1959)
Kritiek op Art Nouveau
Hendrik Petrus berlage (1865-1934)
Adolf loos (1870-1933)
Art Deco
kenmerken
Jean baptiste dewin
Casus Antwerpen-Zurenborg
Modernisme in België
Interbellum
Na 1945
Stijlanalyse
gebouwelementen
Neoclassicisme
Neorenaissance
Neogotiek
Art Nouveau
Art Deco
modernisme
,Neostijlen en Eclectisme
Context
Ruimere maatschappelijke context
→ ontstaan van industriële revolutie en van een industriële maatschappij
- groeiend geloof in de wetenschap, analytisch en rationeel denken
- wetenschap heeft een inzicht dat leidt tot maatschappelijke vooruitgang
- kennis is macht= verslagen van ontdekkingsreizen, encyclopedieën
- ontdekkingsreizen vergroten de kennis maar ook de toestroom van kapitaal
- opgraven van skeletten van dinosaurussen = groeiende twijfel over de bijbel
- opgrave griekse ruïnes = mythes van griekse democratische cultuur
- sociaal- cultureel
- verbetering in geneeskunden
- verbetering in landbouw
- groeiende geloof in vooruitgang door aanwenden van technieken
→ plattelandsvlucht en bevolkingsexplosie
- franse revolutie → vrijheid, gelijkheid en broederlijkheid ( liberte, egalite fraternite)
- Amerikaanse onafhankelijkheid → universele rechten van de mens
- voorbeeld voor verklaring van de rechten van de mens en de burger 1789
→ politieke context
- vormen verschillende nieuwe naties / landen
- gaan hun eigen identiteit creëren → eigen architectuur
Gevolgen
Bouwsector
= toenemend concurrentie → drang naar vernieuwing en rationalisering van de productiemiddelen
- rationalisering en reorganisatie
- verf algemeen metriek stelsel
→ gemeenschappelijke maat standaard = beter bouwproces
→ standaardisatie en machinale verwerking = maatvaste bouwmaterialen = reproductie
→ modelboeken en catalogi
- gebundelde kennis → nieuwe mogelijkheden ingenieurs en architecten
Transportmiddelen
= nieuwe economische activiteiten → vraag naar vlot transport op grote schaal
- trein → rails, bruggen, stations → nieuwe architectuur + noodzaak nieuwe wegeninfrastructuur
- ontwikkelen ijzerconstructie wordt versneld → bruggen en rails
- 1780 = eerste brug , overspanning 30,5m
- 1836 = hangbrug, overspanning 217m
- nieuwe architectuur → nieuwe technische kennis = ingenieurs → 1775 eerste ingenieursopleiding
Typologie
= nieuwe functies → nieuwe industriële en burgerlijke gebouwtypes
- justitiepaleis, regeringsgebouwen, beursgebouwen, fabrieken, kantoren, stapelhuizen,
winkelgalerijen, grootwarenhuizen, musea, theaters, stations,
Onderwijs
= nieuwe materialen + technieken → nieuwe vorm van opleiding + ingenieursopleiding
→ initieel opleiding architectuur
- academie onderwijs
- studie van antieke bouworden = tekenen en leren van modellen essentieel
- Prix de Rome = wedstrijd voor pas afgestudeerde architecten, voor reisbeurs naar rome
, → 19e eeuwse opleidingen
- nieuwe visie nodig om te beantwoorden aan maatschappelijke evolutie
- professionalisering van bouwsector → opkomst van nieuwe beroepen = ingenieurs, aannemers,
technische opleidingen, …
- opkomst van nieuwe onderwijsvormen
→ 19e eeuwse architectuur opleiding
- academie-onderwijs = beaux-arts
- ecole spéciale du génie civil in parijs 1745 → aanleiding tot opleiding ingenieurs te gent 1835
- oprichting Sint-Lucasscholen vanaf 1862 voor kunstonderwijs (inc architectuur)
- oprichting nijverheidsscholen (technische) vanaf 1850= professionalisering bouwbedrijven
Nieuwe media en communicatie lijnen
- tijdschriften en tentoonstellingen
- eerste wereldtentoonstelling 1851, Crystal palace = manier om nieuwe kennis te leren
bekijken en erover te praten
- 1898, Eiffel toren = nieuwe materialen, esthetisch, constructief uitdaging
- tentoonstellingshallen
Stedelijke transformatie
= industrialisering → plattelandsvlucht → verstedelijking
- nieuwe problemen → verkeer, hygiëne, overbevolking gevaar voor epidemieën, regelmatig
weerkerende sociale onrust
- nood aan → wateraanvoer, sanitair, riolering, verwarming, verlichting, stedebouwkundige planning
→ volksopstand 1848 → centrum parijs wordt drastisch gemoderniseerd ( baron Haussmann)
- stervormig patroon een raster van brede boulevards , die bereikbaar zijn van elk stadsdeel
- rioleringen onder de grond + straat verlichting + groen in de straten
- symptoombestrijding = probleem werd niet opgelost maar verschuift
- fabrieken = fabrieksdorpen
- buurt notre dame/ ille de la cité
- alles wordt met de grond gelijk gemaakt → ruimere bouwblokken realiseren, beter
connecties
- noordelijke wijk /joodse wijk blijf staan
→ 19e eeuwse wantoestand → volkshuisvesting wordt een overheidsprobleem
- nieuwe oprichting huisvestingsmaatschappij + architecten → nieuw concept
= subsidieregeling goedkopen maar gezonde huisvesting te voorzien
- 1850 publieke badhuizen + sanitair apparaten worden verborgen in meubels
- eind 19e eeuw = compacte badkamer (hotel in USA)
Nieuwe sociale groepen
- nieuwe architectuur, interieur, comfort
- nadenken over wat het wonen is
- positie vrouw in vraag stellen
- wooncultuur
- burgerwoningen
- fabriek cites/fabriekswijken
- nieuwe utopische projecten
