1905 - 1925
Inleiding
in teken van het modernisme en post modernisme
ethische ideologische overtuiging ⇒ is niet alleen een stijl
aanzet van het modernisme
vanaf 25 vooroologsmodenisme vanaf 40 over de hele wereld
de machine zal terug omarmt worden
Kunst en machines
Bakeliet, Leo Baekeland - 1907
Er komt nieuw materiaal op de markt namelijk, bakeliet. Het is een
voorloper van de kunststof, plastics. Bakeliet is een composiet, 2
materialen die bij elkaar zijn gebracht. Hierdoor kunnen allerlei nieuwe
gebruiksvoorwerpen in organische vormen gemaakt worden.
Deutscher Werkbund - 1907
De Duitse overheid richt de Deutscher Werkbund op om
kunstenaars, ambachtslui en industriëlen samen te brengen. Het
doel: betaalbare, functionele producten ontwerpen die voor iedereen
toegankelijk zijn en een typisch Duitse vormgeving uitstralen. Deze
beweging wil via design bijdragen aan een nationale identiteit en
welzijn voor het hele volk. Muthesius vertegenwoordigt de rationele
kant, Henry Van de Velde de artistieke. Ze keren zich af van
luxegoederen voor de elite en leggen zo de basis voor het
modernisme
In Duitsland ontstaat de nationale identiteit vanuit de industrie. De staat wil dat industriële
producten een typisch Duitse vormgeving krijgen en zo een symbool van het land worden.
Vormgeving wordt gebruikt om identiteit te creëren. Henry van de Velde vertegenwoordigt
eerder de kant van de kunstenaar, maar werkt samen met ingenieurs. Samen ontwerpen ze
producten die industrieel geproduceerd kunnen worden én betaalbaar zijn.
⇒ Doel: democratisering van design → kwaliteitsvolle producten voor iedereen (opkomst
middenklasse).
Peter Behrens - AEG - 1907
AEG= Allgemeine Elektrizitäts - Gesellschaft.
, De firma zal de allereerste elektrische producten maken. Peter Behrens was grafische
vormgever die instond op de producten en en de grafische vormgeving van alle
reclamefolders en publiciteit. We krijgen een algemene grafische vormgeving die deels
beïnvloed is door de Deutscher Werkbund. Ze hebben een zeer zuivere eenvoudige
vormgeving die niet een aanleiding geeft tot een statussymbool.
De turbinefabriek van Peter Behrens markeert een
nieuw maatschappelijk denken: fabrieken worden niet
langer gezien als hel, maar als monumenten van
industrialisatie.
Men gelooft dat mechanisatie de levenskwaliteit zal
verbeteren door moderne producten voor iedereen
bereikbaar te maken.
Grote modernisten zoals Le Corbusier, Gropius en Mies
van der Rohe werkten bij Behrens en zullen later het
modernisme sterk beïnvloeden. Het idee van een sobere monumentale rationele industriële
taal ervaren ze als iets positief en inspireert hun
“tempel van de industrie” ⇒ griekse/ romeinse frontons duiden op een belangrijke
plek
Arts & crafts: tegen de industrialisatie.
20 jaar later: zien we industrialisatie als de oplossing van alle problemen.
⇒ de betekenis wordt tegengesteld.
Les demoiselles d’Avignon - Pablo Picasso - 1907
invloeden afrikaanse kunst
begin kubisme
Zoeken naar nieuwe werkelijkheid
= KUBISME
Adolf Loos
Adolf Loos groeit op in de Weense context en reist naar Amerika
waar hij Louis Sullivan ontmoet (“form follows function”). Hij
schrijft Ornament and Crime, waarin hij zich sterk verzet tegen
versiering. Hij vergelijkt ornament met tatoeages (als primitieve of
criminele codetaal) en vindt dat een ontwikkeld, intelligent mens
geen decoratie nodig heeft.
⇒ Voor Loos zit schoonheid in het materiaal zelf, niet in