ZIEKTELEER
2025 – 2026
,Inhoudsopgave
Ziekte en gezondheid in de Westerse wereld ................................................................................................... 1
Evolu&e van ziekte in de westerse wereld........................................................................................................... 1
Basisbegrippen .............................................................................................................................................. 2
Ontstaan en types van ziekten............................................................................................................................ 2
Infec1eus ....................................................................................................................................................... 2
Gene1sch/congenitale aandoeningen ........................................................................................................... 4
Immunologisch-inflammatoir ........................................................................................................................ 6
Toxisch ........................................................................................................................................................... 8
Degenera1ef .................................................................................................................................................. 8
Diagnose van ziekte ............................................................................................................................................ 9
Anamnese-klinisch onderzoek ....................................................................................................................... 9
Laboratoriumanalyse ..................................................................................................................................... 9
Beeldvormend onderzoek............................................................................................................................ 10
Pathologisch onderzoek ............................................................................................................................... 12
Behandeling van ziekte ..................................................................................................................................... 13
Medica1e ..................................................................................................................................................... 13
Hepatologie .................................................................................................................................................. 15
Anatomie lever ................................................................................................................................................. 15
Portaveldje ................................................................................................................................................... 15
Venae hepa1ca ............................................................................................................................................ 16
Leverkwabjes ............................................................................................................................................... 16
Circula1e ...................................................................................................................................................... 17
Types levercellen ......................................................................................................................................... 17
Metabolisme lever ....................................................................................................................................... 17
Anatomie galwegen.......................................................................................................................................... 19
Galmetabolisme ........................................................................................................................................... 19
Belangrijke func&e lever & gal .......................................................................................................................... 20
Interpreta1e van bloedwaarden .................................................................................................................. 21
Onderzoek van de leveranatomie ................................................................................................................ 22
Meest frequente leveraandoeningen................................................................................................................ 23
Hepa11s....................................................................................................................................................... 23
Cirrose............................................................................................................................................................... 33
E1ologie ....................................................................................................................................................... 33
Meest frequente oorzaken .......................................................................................................................... 33
Symptomen en risico’s inherent aan cirrose ................................................................................................ 33
Conclusie...................................................................................................................................................... 37
Intrinsieke tumoren van de lever ...................................................................................................................... 38
Gal en pancreas ............................................................................................................................................ 39
Anatomie en func&e van de galwegen ............................................................................................................. 39
Belangrijkste func1es van gal....................................................................................................................... 39
Aandoeningen van de galwegen ...................................................................................................................... 40
Symptomen.................................................................................................................................................. 40
Diagnose ...................................................................................................................................................... 40
Ontstekingsziektes van de galwegen ........................................................................................................... 41
Galstenen ..................................................................................................................................................... 42
Tumor van de galwegen ............................................................................................................................... 44
, Anatomie en func&e van de pancreas .............................................................................................................. 45
Belangrijkste func1es van pancreas ............................................................................................................. 46
Onderzoek van het pancreas ....................................................................................................................... 46
Aandoeningen van de pancreas ....................................................................................................................... 47
Acute pancrea11s ........................................................................................................................................ 47
Chronische pancrea11s ............................................................................................................................... 48
Maligne adenocarcinoma van pancreas ...................................................................................................... 50
Gastro-enterologie ........................................................................................................................................ 53
Anatomie van het spijsverteringsstelsel ........................................................................................................... 53
Aandoeningen van de slokdarm ....................................................................................................................... 54
Symptomen.................................................................................................................................................. 55
Onderzoek van de slokdarm ........................................................................................................................ 55
Motorische stoornissen van de slokdarm .................................................................................................... 56
Gastro-esophagale refluxziekte ................................................................................................................... 57
Maligne slokdarmtumoren .......................................................................................................................... 58
Anatomie en func&e van de maag .................................................................................................................... 59
Func1es van de maag .................................................................................................................................. 59
Symptomen.................................................................................................................................................. 60
Onderzoeken................................................................................................................................................ 60
Aandoeningen van de maag ............................................................................................................................. 60
Maagulcera .................................................................................................................................................. 61
Gastri1s ........................................................................................................................................................ 62
Maagtumoren .............................................................................................................................................. 63
Anatomie en func&e van de dunne darm ......................................................................................................... 64
Villi en microvilli ........................................................................................................................................... 65
Symptomen.................................................................................................................................................. 65
Aandoeningen van de dunne darm .................................................................................................................. 66
Ziekte van Crohn .......................................................................................................................................... 67
Anatomie en func&e van de dikke darm ........................................................................................................... 68
Belangrijkste func1es van de dikke darm .................................................................................................... 68
Onderzoek van het colon ............................................................................................................................. 69
Aandoeningen van de dikke darm .................................................................................................................... 69
Acute appendici1s ....................................................................................................................................... 69
Colondiver1kels ........................................................................................................................................... 70
Acute colonbloedingen ................................................................................................................................ 71
Coli1s ulcerosa ............................................................................................................................................. 71
Colonpoliepen.............................................................................................................................................. 73
Colon (adeno)carcinoma.............................................................................................................................. 73
Endocrinologie .............................................................................................................................................. 75
Endocriene klieren ............................................................................................................................................ 75
De hypofyse ...................................................................................................................................................... 76
Anatomie van de hypofyse .......................................................................................................................... 76
Neurohypofyse ............................................................................................................................................ 76
Ziektes van de neurohypofyse ..................................................................................................................... 77
Adenohypofyse ............................................................................................................................................ 78
Ziektes van de adenohypofyse..................................................................................................................... 79
De schildklier..................................................................................................................................................... 81
Anatomie van de schildklier en bijschildklieren ........................................................................................... 81
Ziektes van de schilklier ............................................................................................................................... 82
, De bijschildklier ................................................................................................................................................. 85
Anatomie en func1e van de bijschildklieren ................................................................................................ 85
Ziekte van de bijschildklieren....................................................................................................................... 85
De bijnier .......................................................................................................................................................... 86
Ziekte van de bijnierschors .......................................................................................................................... 87
Diabetes Mellitus .............................................................................................................................................. 92
Defini1e ....................................................................................................................................................... 92
Verschillende types ...................................................................................................................................... 93
Diagnose ...................................................................................................................................................... 94
Normale werking van insuline ..................................................................................................................... 94
Effecten bij tekort aan insuline .................................................................................................................... 95
Symptomen.................................................................................................................................................. 96
Verwikkelingen............................................................................................................................................. 96
Behandeling en doelstellingen DM1 ............................................................................................................ 98
Behandeling en doelstellingen DM2 ............................................................................................................ 99
Obesitas .......................................................................................................................................................... 100
Defini1e ..................................................................................................................................................... 100
Prevalen1e ................................................................................................................................................. 100
Diagnose .................................................................................................................................................... 100
E1ologie ..................................................................................................................................................... 100
Behandeling ............................................................................................................................................... 100
Pneumologie............................................................................................................................................... 103
Anatomie en werking van luchtwegen en longen........................................................................................... 103
Pathologische begrippen ........................................................................................................................... 104
Symptomen van longlijden ............................................................................................................................. 105
Hoesten...................................................................................................................................................... 105
Heesheid .................................................................................................................................................... 105
Sputumproduc1e ....................................................................................................................................... 105
Haemoptoë ................................................................................................................................................ 105
Dyspnee ..................................................................................................................................................... 105
Thoracale ................................................................................................................................................... 105
Inspiratoire stridor ..................................................................................................................................... 105
Exspiratoire wheezing ................................................................................................................................ 105
Onderzoek van de longen ............................................................................................................................... 105
Ausculta1e en percussie van de longen ..................................................................................................... 105
Sputumkweek ............................................................................................................................................ 106
Beeldvorming van de longen ..................................................................................................................... 106
Longfunc1oneel onderzoek ....................................................................................................................... 106
Endoscopie van de luchtwegen: bronchoscopie ........................................................................................ 106
Pleurapunc1e ............................................................................................................................................. 106
Ziekten van de longen ..................................................................................................................................... 107
Infec1eziekten van de long ........................................................................................................................ 107
Immunologische aandoeningen van de long/luchtwegen ......................................................................... 109
Toxische aantas1ng van de long ................................................................................................................ 111
Maligne ziekten van de long ...................................................................................................................... 113
Hyper- en hypoven1la1eproblema1ek ...................................................................................................... 114
Ziekten van het longvlies (pleura) .............................................................................................................. 116
Reumatologie ............................................................................................................................................. 118
Boden, spieren, pezen, gewrichten ........................................................................................................... 118
Anatomie van het bewegingsstelsel .......................................................................................................... 118
Concepten.................................................................................................................................................. 118
2025 – 2026
,Inhoudsopgave
Ziekte en gezondheid in de Westerse wereld ................................................................................................... 1
Evolu&e van ziekte in de westerse wereld........................................................................................................... 1
Basisbegrippen .............................................................................................................................................. 2
Ontstaan en types van ziekten............................................................................................................................ 2
Infec1eus ....................................................................................................................................................... 2
Gene1sch/congenitale aandoeningen ........................................................................................................... 4
Immunologisch-inflammatoir ........................................................................................................................ 6
Toxisch ........................................................................................................................................................... 8
Degenera1ef .................................................................................................................................................. 8
Diagnose van ziekte ............................................................................................................................................ 9
Anamnese-klinisch onderzoek ....................................................................................................................... 9
Laboratoriumanalyse ..................................................................................................................................... 9
Beeldvormend onderzoek............................................................................................................................ 10
Pathologisch onderzoek ............................................................................................................................... 12
Behandeling van ziekte ..................................................................................................................................... 13
Medica1e ..................................................................................................................................................... 13
Hepatologie .................................................................................................................................................. 15
Anatomie lever ................................................................................................................................................. 15
Portaveldje ................................................................................................................................................... 15
Venae hepa1ca ............................................................................................................................................ 16
Leverkwabjes ............................................................................................................................................... 16
Circula1e ...................................................................................................................................................... 17
Types levercellen ......................................................................................................................................... 17
Metabolisme lever ....................................................................................................................................... 17
Anatomie galwegen.......................................................................................................................................... 19
Galmetabolisme ........................................................................................................................................... 19
Belangrijke func&e lever & gal .......................................................................................................................... 20
Interpreta1e van bloedwaarden .................................................................................................................. 21
Onderzoek van de leveranatomie ................................................................................................................ 22
Meest frequente leveraandoeningen................................................................................................................ 23
Hepa11s....................................................................................................................................................... 23
Cirrose............................................................................................................................................................... 33
E1ologie ....................................................................................................................................................... 33
Meest frequente oorzaken .......................................................................................................................... 33
Symptomen en risico’s inherent aan cirrose ................................................................................................ 33
Conclusie...................................................................................................................................................... 37
Intrinsieke tumoren van de lever ...................................................................................................................... 38
Gal en pancreas ............................................................................................................................................ 39
Anatomie en func&e van de galwegen ............................................................................................................. 39
Belangrijkste func1es van gal....................................................................................................................... 39
Aandoeningen van de galwegen ...................................................................................................................... 40
Symptomen.................................................................................................................................................. 40
Diagnose ...................................................................................................................................................... 40
Ontstekingsziektes van de galwegen ........................................................................................................... 41
Galstenen ..................................................................................................................................................... 42
Tumor van de galwegen ............................................................................................................................... 44
, Anatomie en func&e van de pancreas .............................................................................................................. 45
Belangrijkste func1es van pancreas ............................................................................................................. 46
Onderzoek van het pancreas ....................................................................................................................... 46
Aandoeningen van de pancreas ....................................................................................................................... 47
Acute pancrea11s ........................................................................................................................................ 47
Chronische pancrea11s ............................................................................................................................... 48
Maligne adenocarcinoma van pancreas ...................................................................................................... 50
Gastro-enterologie ........................................................................................................................................ 53
Anatomie van het spijsverteringsstelsel ........................................................................................................... 53
Aandoeningen van de slokdarm ....................................................................................................................... 54
Symptomen.................................................................................................................................................. 55
Onderzoek van de slokdarm ........................................................................................................................ 55
Motorische stoornissen van de slokdarm .................................................................................................... 56
Gastro-esophagale refluxziekte ................................................................................................................... 57
Maligne slokdarmtumoren .......................................................................................................................... 58
Anatomie en func&e van de maag .................................................................................................................... 59
Func1es van de maag .................................................................................................................................. 59
Symptomen.................................................................................................................................................. 60
Onderzoeken................................................................................................................................................ 60
Aandoeningen van de maag ............................................................................................................................. 60
Maagulcera .................................................................................................................................................. 61
Gastri1s ........................................................................................................................................................ 62
Maagtumoren .............................................................................................................................................. 63
Anatomie en func&e van de dunne darm ......................................................................................................... 64
Villi en microvilli ........................................................................................................................................... 65
Symptomen.................................................................................................................................................. 65
Aandoeningen van de dunne darm .................................................................................................................. 66
Ziekte van Crohn .......................................................................................................................................... 67
Anatomie en func&e van de dikke darm ........................................................................................................... 68
Belangrijkste func1es van de dikke darm .................................................................................................... 68
Onderzoek van het colon ............................................................................................................................. 69
Aandoeningen van de dikke darm .................................................................................................................... 69
Acute appendici1s ....................................................................................................................................... 69
Colondiver1kels ........................................................................................................................................... 70
Acute colonbloedingen ................................................................................................................................ 71
Coli1s ulcerosa ............................................................................................................................................. 71
Colonpoliepen.............................................................................................................................................. 73
Colon (adeno)carcinoma.............................................................................................................................. 73
Endocrinologie .............................................................................................................................................. 75
Endocriene klieren ............................................................................................................................................ 75
De hypofyse ...................................................................................................................................................... 76
Anatomie van de hypofyse .......................................................................................................................... 76
Neurohypofyse ............................................................................................................................................ 76
Ziektes van de neurohypofyse ..................................................................................................................... 77
Adenohypofyse ............................................................................................................................................ 78
Ziektes van de adenohypofyse..................................................................................................................... 79
De schildklier..................................................................................................................................................... 81
Anatomie van de schildklier en bijschildklieren ........................................................................................... 81
Ziektes van de schilklier ............................................................................................................................... 82
, De bijschildklier ................................................................................................................................................. 85
Anatomie en func1e van de bijschildklieren ................................................................................................ 85
Ziekte van de bijschildklieren....................................................................................................................... 85
De bijnier .......................................................................................................................................................... 86
Ziekte van de bijnierschors .......................................................................................................................... 87
Diabetes Mellitus .............................................................................................................................................. 92
Defini1e ....................................................................................................................................................... 92
Verschillende types ...................................................................................................................................... 93
Diagnose ...................................................................................................................................................... 94
Normale werking van insuline ..................................................................................................................... 94
Effecten bij tekort aan insuline .................................................................................................................... 95
Symptomen.................................................................................................................................................. 96
Verwikkelingen............................................................................................................................................. 96
Behandeling en doelstellingen DM1 ............................................................................................................ 98
Behandeling en doelstellingen DM2 ............................................................................................................ 99
Obesitas .......................................................................................................................................................... 100
Defini1e ..................................................................................................................................................... 100
Prevalen1e ................................................................................................................................................. 100
Diagnose .................................................................................................................................................... 100
E1ologie ..................................................................................................................................................... 100
Behandeling ............................................................................................................................................... 100
Pneumologie............................................................................................................................................... 103
Anatomie en werking van luchtwegen en longen........................................................................................... 103
Pathologische begrippen ........................................................................................................................... 104
Symptomen van longlijden ............................................................................................................................. 105
Hoesten...................................................................................................................................................... 105
Heesheid .................................................................................................................................................... 105
Sputumproduc1e ....................................................................................................................................... 105
Haemoptoë ................................................................................................................................................ 105
Dyspnee ..................................................................................................................................................... 105
Thoracale ................................................................................................................................................... 105
Inspiratoire stridor ..................................................................................................................................... 105
Exspiratoire wheezing ................................................................................................................................ 105
Onderzoek van de longen ............................................................................................................................... 105
Ausculta1e en percussie van de longen ..................................................................................................... 105
Sputumkweek ............................................................................................................................................ 106
Beeldvorming van de longen ..................................................................................................................... 106
Longfunc1oneel onderzoek ....................................................................................................................... 106
Endoscopie van de luchtwegen: bronchoscopie ........................................................................................ 106
Pleurapunc1e ............................................................................................................................................. 106
Ziekten van de longen ..................................................................................................................................... 107
Infec1eziekten van de long ........................................................................................................................ 107
Immunologische aandoeningen van de long/luchtwegen ......................................................................... 109
Toxische aantas1ng van de long ................................................................................................................ 111
Maligne ziekten van de long ...................................................................................................................... 113
Hyper- en hypoven1la1eproblema1ek ...................................................................................................... 114
Ziekten van het longvlies (pleura) .............................................................................................................. 116
Reumatologie ............................................................................................................................................. 118
Boden, spieren, pezen, gewrichten ........................................................................................................... 118
Anatomie van het bewegingsstelsel .......................................................................................................... 118
Concepten.................................................................................................................................................. 118