samenvatting geschiedenis

D2 Reformatie en Contrareformatie
Cultureel (religie)

1 Op weg naar de Reformatie
± 1500: West-Europa is rooms-katholiek MAAR hervormingen
oorzaak:

 allerlei plagen aanzien als straf God  inkomsten belangrijker dan gelovigen
 angst voor hel en worsteling met vraag:  gezag van paus ondermijnd door het
Hoe in de hemel te komen? Westers Schisma
 RKK aangetast door diep verval  celibaat1sverplichting niet nageleefd
 veel onwetendheid over geloof  renaissancepausen veel geld nodig voor
 geen duidelijke grens tussen geloof en bouwwerken
bijgeloof  verkoop van aflaten2
 gewone priesters slecht opgevoed
 ambten voor geestelijken worden verkocht



gevolg: Reformatie3

2 De veranderingen van Luther, Calvijn en Hendrik VIII
Maarten Luther

 Duitse monnik en professor theologie
 kritiek op handel aflaten
 1517: 95 stellingen aan kerkpoort van Wittenberg
(verspreiding door boekdrukkunst)
 paus: kerkban en excommunicatie
 1520 (Rijksdag in Worms): vogelvrij (Karel V)
→ Lutheranisme
 sola fide: alleen geloof is belangrijk
 sola scriptura: Bijbel is enige bron van geloof
 universeel priesterschap: iedere gelovige is priester door doopsel en geloof
 geen hiërarchie, celibaat en heiligenverering
 alleen doopsel en avondmaal als sacramenten
 verspreiding




Johannes Calvijn

 Fransman die uitwijkt naar Zwitserland
 beïnvloed door Luther, maar eigen accenten
 1536: sticht kerkgemeenschap in Genève
 sticht school voor predikanten die zijn leer verspreiden over heel Europa


1
Verplichting voor rooms-katholieke geestelijken om ongehuwd te blijven (en seksuele handelingen zijn enkel toegelaten
binnen het huwelijk)
2
Kwijtschelding van straffen door bv. goede werken, maar ook tegen betaling
3
Kerkhervorming in de 16e eeuw onder leiding van Maarten Luther en Johannes Calvijn