Bewegingswetenschappen Leerlingbegeleiding-b
Hoorcollege 1
Pathologie: leer van de afwijkingen van het menselijk lichaam (aangeboren, verworven, door
blessure). Is heel breed, sportblessures. Alles wat afwijkend is. We hebben het niet over
individuele verschillen.
Sportblessure/-letsel: letsels die direct verband houden met sportbeoefening (bijv.
Peesletsel, vaak overbelastingsletsels). 75% ontstaat door overbelasting, bijvoorbeeld door
slechte schoenen, eenzijdige bewegingen.
Bewegingsapparaat:
- Actieve: spieren, contraherend, herstelt relatieg snel, goed doorbloed
- Passieve: bindweefsel (slecht doorbloed, functie om kracht op te vangen), kraakbeen,
beenweefsel, dus: botten, banden en gewrichten
Skelet (botten) <-> weke delen (spieren, pezen, banden, gewrichten, huid, vet, bindweefsel,
kraakbeen)
Blessure-oorzaken
Endogene factoren: ‘persoonlijke
kwaliteiten’ van de sportbeoefenaar
Exogene factoren: factoten buiten de
sport beoefenaar
Preventiefactoren: factoren die te
beïnvloeden zijn (trainingswijze,
basisconditie, warming-up, specifieke
getraindheid voor die sport etc)
Rol van de leraar LO
Algemeen: balans proberen te
behouden (op
korte/middellange/lange termijn)
tussen belastbaarheid en belasting
van jouw doelgroep.
Belastbaarheid: iemand kan een
bepaald gewicht aan of coördinatie.
Bepaald op welke maat iemand kan
sporten. Niet in evenwicht met
belasting dan gaat het fout.
,Model belasting en belastbaarheid van Dijk
- helpt inzicht te krijgen in relatie tussen belasting- en belastbaarheid
(verwerkingsvermogen)- overbelasting
- goed specifiek toepasbaar op sportbelastingen
Belastende factoren
arbeids/sport omstandigheden (licht/geluid/temperatuur etc)
arbeids/sport verhoudingen (sfeer/druk etc)
Regelmogelijkheden
hulpmiddelen (beschermende kleding/warming-up etc)
Belastingsverschijnselen
Korte termijn effecten, tijdelijk: (Hfr./vermoeiheid/pijn etc)
Belastingsgevolgen
Lange termijn effecten, ‘blijvend’: (blessures/overtredingen/ziekte/stress/arbeidsongeschikt)
Verwerkingsvermogen:
Vermogen om stress aan te kunnen, lichamelijk/geestelijk/sociale power
Overbelasting
De meeste sportblessures worden veroorzaakt door ‘overbelasting’
Oorzaken van overbelasting:
- te grote uitwendige kracht (trek-, duw-, buig-, draai- en schuifkracht, uitwenig geweld)
- herhaalde vergrote krachtsoegeningen -> bijv. Tillen
- herhaalde eenzijdige bewegingen -> bijv. Muizen (RSI)
Gevolgen van overbelasting:
- weefselbeschadiging (reactive van het lichaam) ->
- ontsteking (kan veroorzaakt worden door bacteriën, wat dan tot een infectie kan
leiden. Deze ontstekingen worden hier niet bedoeld.
, Indeling van pathologieën/(sport) blessures
- Contusio (kneuzing) elk weefsel, door stomp geweld
- Distorsie (verstuiking) aandoening banden
- Fractuur (botbreuk) ook: fissuur (scheur)
- Ruptuur (scheur) pees, band, spier
- Luxatie (ontwrichting) gewricht, ook: sub-luxatie
- Ontstekingen (-it is) door overbelasting van weefsels: bindweefsel, bot, kraakbeen,
pees, spier, bursa, gewricht
- Vormafwijkingen (vervormingen) bijvoorbeeld hamerteen, holvoet
- Houdingsafwijkingen scoliose, hyphose….
- Specifieke sportletsels
- Diversen (bijvoorbeeld blauwe nagel, kalknagel, kunstgrasteen etc)
Contusio (kneuzing)
Bij een contusion ontstaat door stomp geweld een bloeduitstorting in het weefsel,
bijvoorbeeld in de spier (intramusculair) of tussen de spieren (intermusculair) Elk weefsel
kan kneuzen!
Oorzaak:
Stomp geweld, waardoor bloedvaatjes scheuren en een bloeding ontstaat (bijv. Knietje)
Behandeling:
- RADIJS (rust-altijd-hoog-druk-ijs)
- Bij zeer forse kneuzing arts raadplegen ivm kans op myositis ossificans
Distorsie (verstuiking)
Een distorsie is gewrichtsletsel waarbij geen botbreuken op zijn getreden maar wel een of
meer banden, kapsels of ligamenten zijn gerekt, ingescheurd of doorgescheurd.
Oorzaak:
- externe kracht
- verstappen etc.
Behandeling:
- RADIJS
- Eventueel verder onderzoek
Fractuur (botbreuk)
Een fractuur is een verstoring van de normale samenhang van het botweefsel door direct of
indirect geweld.
Kenmerken:
- breuk waardoor dislocatie van botdelen ontstaat of een botscheur (fissuur)
- gaat altijd gepaard met weke delen trauma
- kan behoorlijk bloedverlies optreden (shock, levensbedreigend)
- kan als enige weefsel genezen onder litteken (door vermogen tot remodellering)
- soorten: gesloten breuk, open breuk, avulsie-fractuur
Hoorcollege 1
Pathologie: leer van de afwijkingen van het menselijk lichaam (aangeboren, verworven, door
blessure). Is heel breed, sportblessures. Alles wat afwijkend is. We hebben het niet over
individuele verschillen.
Sportblessure/-letsel: letsels die direct verband houden met sportbeoefening (bijv.
Peesletsel, vaak overbelastingsletsels). 75% ontstaat door overbelasting, bijvoorbeeld door
slechte schoenen, eenzijdige bewegingen.
Bewegingsapparaat:
- Actieve: spieren, contraherend, herstelt relatieg snel, goed doorbloed
- Passieve: bindweefsel (slecht doorbloed, functie om kracht op te vangen), kraakbeen,
beenweefsel, dus: botten, banden en gewrichten
Skelet (botten) <-> weke delen (spieren, pezen, banden, gewrichten, huid, vet, bindweefsel,
kraakbeen)
Blessure-oorzaken
Endogene factoren: ‘persoonlijke
kwaliteiten’ van de sportbeoefenaar
Exogene factoren: factoten buiten de
sport beoefenaar
Preventiefactoren: factoren die te
beïnvloeden zijn (trainingswijze,
basisconditie, warming-up, specifieke
getraindheid voor die sport etc)
Rol van de leraar LO
Algemeen: balans proberen te
behouden (op
korte/middellange/lange termijn)
tussen belastbaarheid en belasting
van jouw doelgroep.
Belastbaarheid: iemand kan een
bepaald gewicht aan of coördinatie.
Bepaald op welke maat iemand kan
sporten. Niet in evenwicht met
belasting dan gaat het fout.
,Model belasting en belastbaarheid van Dijk
- helpt inzicht te krijgen in relatie tussen belasting- en belastbaarheid
(verwerkingsvermogen)- overbelasting
- goed specifiek toepasbaar op sportbelastingen
Belastende factoren
arbeids/sport omstandigheden (licht/geluid/temperatuur etc)
arbeids/sport verhoudingen (sfeer/druk etc)
Regelmogelijkheden
hulpmiddelen (beschermende kleding/warming-up etc)
Belastingsverschijnselen
Korte termijn effecten, tijdelijk: (Hfr./vermoeiheid/pijn etc)
Belastingsgevolgen
Lange termijn effecten, ‘blijvend’: (blessures/overtredingen/ziekte/stress/arbeidsongeschikt)
Verwerkingsvermogen:
Vermogen om stress aan te kunnen, lichamelijk/geestelijk/sociale power
Overbelasting
De meeste sportblessures worden veroorzaakt door ‘overbelasting’
Oorzaken van overbelasting:
- te grote uitwendige kracht (trek-, duw-, buig-, draai- en schuifkracht, uitwenig geweld)
- herhaalde vergrote krachtsoegeningen -> bijv. Tillen
- herhaalde eenzijdige bewegingen -> bijv. Muizen (RSI)
Gevolgen van overbelasting:
- weefselbeschadiging (reactive van het lichaam) ->
- ontsteking (kan veroorzaakt worden door bacteriën, wat dan tot een infectie kan
leiden. Deze ontstekingen worden hier niet bedoeld.
, Indeling van pathologieën/(sport) blessures
- Contusio (kneuzing) elk weefsel, door stomp geweld
- Distorsie (verstuiking) aandoening banden
- Fractuur (botbreuk) ook: fissuur (scheur)
- Ruptuur (scheur) pees, band, spier
- Luxatie (ontwrichting) gewricht, ook: sub-luxatie
- Ontstekingen (-it is) door overbelasting van weefsels: bindweefsel, bot, kraakbeen,
pees, spier, bursa, gewricht
- Vormafwijkingen (vervormingen) bijvoorbeeld hamerteen, holvoet
- Houdingsafwijkingen scoliose, hyphose….
- Specifieke sportletsels
- Diversen (bijvoorbeeld blauwe nagel, kalknagel, kunstgrasteen etc)
Contusio (kneuzing)
Bij een contusion ontstaat door stomp geweld een bloeduitstorting in het weefsel,
bijvoorbeeld in de spier (intramusculair) of tussen de spieren (intermusculair) Elk weefsel
kan kneuzen!
Oorzaak:
Stomp geweld, waardoor bloedvaatjes scheuren en een bloeding ontstaat (bijv. Knietje)
Behandeling:
- RADIJS (rust-altijd-hoog-druk-ijs)
- Bij zeer forse kneuzing arts raadplegen ivm kans op myositis ossificans
Distorsie (verstuiking)
Een distorsie is gewrichtsletsel waarbij geen botbreuken op zijn getreden maar wel een of
meer banden, kapsels of ligamenten zijn gerekt, ingescheurd of doorgescheurd.
Oorzaak:
- externe kracht
- verstappen etc.
Behandeling:
- RADIJS
- Eventueel verder onderzoek
Fractuur (botbreuk)
Een fractuur is een verstoring van de normale samenhang van het botweefsel door direct of
indirect geweld.
Kenmerken:
- breuk waardoor dislocatie van botdelen ontstaat of een botscheur (fissuur)
- gaat altijd gepaard met weke delen trauma
- kan behoorlijk bloedverlies optreden (shock, levensbedreigend)
- kan als enige weefsel genezen onder litteken (door vermogen tot remodellering)
- soorten: gesloten breuk, open breuk, avulsie-fractuur
