zorgverlener deel 2
urinaire stelsel
De student beschrijft zintuigelijke observaties.
De kenmerken van normale, vers geloosde urine, gebaseerd op zintuigelijke
observaties, zijn als volgt:
● Kleur: Normale urine is lichtgeel. Bij ochtendurine kan de kleur donkerder
geel of oranje zijn. Afwijkende kleuren kunnen echter worden waargenomen
bij de inname van bepaalde voedingsstoffen, zoals roze of rood bij het eten
van rode bieten.
● Geur: Normale urine is nagenoeg geurloos.
● Helderheid: Normale urine is doorschijnend.
De student benoemt de normale kenmerken van urineren.
De normale zintuigelijke observaties met betrekking tot het urineren (mictie) zijn:
● Frequentie: Normaal plast men 6 tot 8 keer per dag.
● Duur: Het urineren gebeurt normaal vlot en zonder buikpers.
● Straal: De urinestraal is normaal ononderbroken.
● Pijn: Pijn is normaal afwezig.
● Incontinentie: Incontinentie (onwillekeurig urineverlies) is normaal afwezig.
Observeren, signaleren en verklaren van verpleegkundige problemen,
zorgbehoeften en krachten
De bronnen geven gedetailleerde theorie en structuur om dit doel te bereiken:
● Observaties en signalering: De student leert systematisch observaties te
doen op drie gebieden:
1. Urine: Zintuiglijke observaties (kleur, geur, helderheid) en
laboratoriumonderzoeken (UV en UK) om afwijkingen (zoals
glucosurie, pyurie, hematurie) te signaleren en te linken aan mogelijke
oorzaken (zoals infecties, diabetes, nierpathologie).
2. Urineren: Zintuiglijke observaties van frequentie (normaal 6-8x/dag),
duur, straal en pijn. Complicaties zoals pollakisurie, nycturie, dysurie en
verschillende vormen van incontinentie (stress-, urge-, functionele)
worden behandeld.
, 3. Nierfunctie en Vochtbalans: Observaties omvatten het berekenen
van de Mean Arterial Pressure (MAP) (min. 65 mmHg noodzakelijk
voor perfusie), het meten van diurese (normaal 1 ml/kg/uur), en het
interpreteren van bloedwaarden zoals Creatinine en eGFR om
nierfalen (ANI/CNI) te objectiveren.
● Systematische verklaring (Methodiek): De PESDIE-methodiek (Probleem,
Etiologie, Symptomen, Doelstellingen, Interventies, Evaluatie) wordt
gepresenteerd als het model voor het formuleren en verklaren van
verpleegkundige diagnoses. Dit model wordt toegepast op casuïstiek zoals
acute urineretentie.
Interventies voorstellen, toepassen en evalueren binnen casuïstiek
De student wordt geacht om, op basis van gesignaleerde problemen, interventies te
plannen, toe te passen en te evalueren volgens de PESDIE-methodiek:
● Interventies voorstellen en toepassen: De bronnen presenteren concrete
verpleegkundige interventies voor complicaties, zoals bij Acute Retentie
(warmte toepassen, stimuleren tot mobilisatie, of uiteindelijk het plaatsen van
een verblijfssonde). Er is specifieke oefencasuïstiek (Casus 1 en 2 over
incontinentie) waarbij studenten gevraagd worden om doelstellingen en
interventies te formuleren.
● Evaluatie: Evaluatie (E in PESDIE) richt zich op het verminderen van
klachten (zoals dysurie en onrust), het herstellen van de normale
urineproductie (1 ml/kg/u) en het garanderen van een goede afvloei. Dit sluit
aan bij de noodzaak om interventies te evalueren.
● Simulatie en Casuïstiek: De leerdoelen en opdrachten omvatten het werken
met casussen en het voorbereiden op een "skills" sessie, waarbij interventies
in een gesimuleerde setting worden toegepast.
Uitvoeren van bevoegde verpleegtechnische handelingen
De bronnen lijsten de bevoegde (invasieve en niet-invasieve) handelingen op die de
basis vormen voor vaardigheidstraining:
● Handelingen en Protocollen: Hoofdstuk 3 van de syllabus is gewijd aan
Interventies/Vaardigheden.
○ Niet-invasieve handelingen (materiaal zuiver, niet steriel, behalve
voor UK): Staalafname voor UV en UK, meten van urinedebiet en
opstellen van een vochtbalans, en gebruik van de condoomkatheter.
○ Invasieve handelingen (materiaal steriel): Eénmalige katheterisatie,
verblijfskatheterisatie, en verzorging/vervanging van urinewegdeviaties
(zoals Cystostomie).
● Basisprincipes en Simulatie: Het doel benadrukt de noodzaak om
protocollen en basisprincipes te volgen. De lessen bereiden hierop voor door
, middel van instructies over steriel werken en door rollen te verdelen voor een
verblijfssondage ter voorbereiding op het skillslab.
Evalueren van de uitvoering en bijsturen
Dit doel is ingebed in de kritische aandachtspunten en de evaluatiefase van de zorg:
● Kritische Aandachtspunten: Bij veel procedures worden expliciete
verpleegkundige aandachtspunten gegeven die dienen als evaluatiepunten,
zoals:
○ Het controleren op onvoldoende afvloei van een verblijfskatheter.
○ Het correct kiezen van de maat van een condoomkatheter (te klein =
ischemie; te groot = lekkage).
○ Bij acute urineretentie met globusvorming moet bij sondage
gefractioneerd worden afgelaten (max. 500 ml per keer met pauze) om
een vagale reactie te vermijden; dit is een cruciale bijsturing.
● Integratie in PESDIE: Het evaluatiestuk van de PESDIE-methodiek vereist
dat de student controleert of de interventies (I) hebben geleid tot de beoogde
resultaten (D).
Informeren van de zorgvrager
De bronnen benadrukken herhaaldelijk de rol van de student in patiëntenvoorlichting:
● Uitleg van onderzoeken: De student moet de basisprincipes van
urineonderzoeken begrijpen en deze kunnen uitleggen aan een zorgvrager.
Dit omvat uitleg over waarom het onderzoek wordt aangevraagd, wat het
inhoudt en hoe het zal gebeuren (bijvoorbeeld bij Urinekultuur).
● Instructies en procedures: De student moet procedures zoals 24u
urinedebiet en staalafname voor UV duidelijk kunnen uitleggen.
● Preventieve zorg: De student moet de zorgvrager informeren over
preventieve maatregelen tegen urineweginfecties, zoals voldoende drinken en
hygiëne.
● Complexe materie vereenvoudigen: De student leert hoe ze de werking en
indicaties van verschillende types urostoma’s (bijv. continent urostoma) op
een begrijpelijke manier kunnen overbrengen aan de zorgvrager.
Ja, de bronnen bieden gedetailleerde informatie om alle gevraagde leerdoelen over
complicaties en disfuncties van het urinair stelsel te beantwoorden.
Student kan afwijkingen van normale urine observeren en kan deze ook
linken aan mogelijke oorzaken.
, De zintuigelijke observatie van urine (kleur, geur, helderheid) is een belangrijke taak
van de verpleegkundige om vroegtijdig gezondheidsproblemen te signaleren.
Normale urine is lichtgeel, nagenoeg geurloos en doorschijnend.
Afwijkingen in kleur en hun mogelijke oorzaken:
Afwijkende Mogelijke Oorzaken
Kleur
Groen Pseudomonas infectie, excretie van chemotherapeutica, of
methyleenblauw na heelkundige ingrepen.
Roze, Rood, Hematurie (bloed in urine), wat kan wijzen op infecties, poliepen
Bruin of tumoren. Let op: dit kan ook komen door de inname van rode
bieten of menstruatie.
Geel, Oranje, Overmatige aanwezigheid van bilirubine, Vitamine B preparaten,
Bruin of een negatieve vochtbalans (dehydratatie).
Afwijkingen in geur en helderheid en hun mogelijke oorzaken:
● Slechte geur: Kan duiden op infecties, gebruik van medicatie zoals
antibiotica of Vitamine B, of bepaalde voeding.
● Zoete appeltjes geur: Dit wijst op Glucosurie (suiker in de urine) bij
diabetes.
● Aceton geur: Dit wijst op Ketonurie bij diabetes.
● Wolkachtig (troebel): Dit kan wijzen op een infectie of stase van urine.
● Sediment (bezinksel): Kan duiden op infecties (neerslag van etter = pyurie)
of lithiase (neerslag van steengruis).
Student begrijpt de basisprincipes van urineonderzoeken en kan ze
uitleggen aan een zorgvrager.
De belangrijkste urineonderzoeken zijn het Urine Volledig onderzoek (UV) en de
Urinekultuur (UK).
zorgverlener deel 2
urinaire stelsel
De student beschrijft zintuigelijke observaties.
De kenmerken van normale, vers geloosde urine, gebaseerd op zintuigelijke
observaties, zijn als volgt:
● Kleur: Normale urine is lichtgeel. Bij ochtendurine kan de kleur donkerder
geel of oranje zijn. Afwijkende kleuren kunnen echter worden waargenomen
bij de inname van bepaalde voedingsstoffen, zoals roze of rood bij het eten
van rode bieten.
● Geur: Normale urine is nagenoeg geurloos.
● Helderheid: Normale urine is doorschijnend.
De student benoemt de normale kenmerken van urineren.
De normale zintuigelijke observaties met betrekking tot het urineren (mictie) zijn:
● Frequentie: Normaal plast men 6 tot 8 keer per dag.
● Duur: Het urineren gebeurt normaal vlot en zonder buikpers.
● Straal: De urinestraal is normaal ononderbroken.
● Pijn: Pijn is normaal afwezig.
● Incontinentie: Incontinentie (onwillekeurig urineverlies) is normaal afwezig.
Observeren, signaleren en verklaren van verpleegkundige problemen,
zorgbehoeften en krachten
De bronnen geven gedetailleerde theorie en structuur om dit doel te bereiken:
● Observaties en signalering: De student leert systematisch observaties te
doen op drie gebieden:
1. Urine: Zintuiglijke observaties (kleur, geur, helderheid) en
laboratoriumonderzoeken (UV en UK) om afwijkingen (zoals
glucosurie, pyurie, hematurie) te signaleren en te linken aan mogelijke
oorzaken (zoals infecties, diabetes, nierpathologie).
2. Urineren: Zintuiglijke observaties van frequentie (normaal 6-8x/dag),
duur, straal en pijn. Complicaties zoals pollakisurie, nycturie, dysurie en
verschillende vormen van incontinentie (stress-, urge-, functionele)
worden behandeld.
, 3. Nierfunctie en Vochtbalans: Observaties omvatten het berekenen
van de Mean Arterial Pressure (MAP) (min. 65 mmHg noodzakelijk
voor perfusie), het meten van diurese (normaal 1 ml/kg/uur), en het
interpreteren van bloedwaarden zoals Creatinine en eGFR om
nierfalen (ANI/CNI) te objectiveren.
● Systematische verklaring (Methodiek): De PESDIE-methodiek (Probleem,
Etiologie, Symptomen, Doelstellingen, Interventies, Evaluatie) wordt
gepresenteerd als het model voor het formuleren en verklaren van
verpleegkundige diagnoses. Dit model wordt toegepast op casuïstiek zoals
acute urineretentie.
Interventies voorstellen, toepassen en evalueren binnen casuïstiek
De student wordt geacht om, op basis van gesignaleerde problemen, interventies te
plannen, toe te passen en te evalueren volgens de PESDIE-methodiek:
● Interventies voorstellen en toepassen: De bronnen presenteren concrete
verpleegkundige interventies voor complicaties, zoals bij Acute Retentie
(warmte toepassen, stimuleren tot mobilisatie, of uiteindelijk het plaatsen van
een verblijfssonde). Er is specifieke oefencasuïstiek (Casus 1 en 2 over
incontinentie) waarbij studenten gevraagd worden om doelstellingen en
interventies te formuleren.
● Evaluatie: Evaluatie (E in PESDIE) richt zich op het verminderen van
klachten (zoals dysurie en onrust), het herstellen van de normale
urineproductie (1 ml/kg/u) en het garanderen van een goede afvloei. Dit sluit
aan bij de noodzaak om interventies te evalueren.
● Simulatie en Casuïstiek: De leerdoelen en opdrachten omvatten het werken
met casussen en het voorbereiden op een "skills" sessie, waarbij interventies
in een gesimuleerde setting worden toegepast.
Uitvoeren van bevoegde verpleegtechnische handelingen
De bronnen lijsten de bevoegde (invasieve en niet-invasieve) handelingen op die de
basis vormen voor vaardigheidstraining:
● Handelingen en Protocollen: Hoofdstuk 3 van de syllabus is gewijd aan
Interventies/Vaardigheden.
○ Niet-invasieve handelingen (materiaal zuiver, niet steriel, behalve
voor UK): Staalafname voor UV en UK, meten van urinedebiet en
opstellen van een vochtbalans, en gebruik van de condoomkatheter.
○ Invasieve handelingen (materiaal steriel): Eénmalige katheterisatie,
verblijfskatheterisatie, en verzorging/vervanging van urinewegdeviaties
(zoals Cystostomie).
● Basisprincipes en Simulatie: Het doel benadrukt de noodzaak om
protocollen en basisprincipes te volgen. De lessen bereiden hierop voor door
, middel van instructies over steriel werken en door rollen te verdelen voor een
verblijfssondage ter voorbereiding op het skillslab.
Evalueren van de uitvoering en bijsturen
Dit doel is ingebed in de kritische aandachtspunten en de evaluatiefase van de zorg:
● Kritische Aandachtspunten: Bij veel procedures worden expliciete
verpleegkundige aandachtspunten gegeven die dienen als evaluatiepunten,
zoals:
○ Het controleren op onvoldoende afvloei van een verblijfskatheter.
○ Het correct kiezen van de maat van een condoomkatheter (te klein =
ischemie; te groot = lekkage).
○ Bij acute urineretentie met globusvorming moet bij sondage
gefractioneerd worden afgelaten (max. 500 ml per keer met pauze) om
een vagale reactie te vermijden; dit is een cruciale bijsturing.
● Integratie in PESDIE: Het evaluatiestuk van de PESDIE-methodiek vereist
dat de student controleert of de interventies (I) hebben geleid tot de beoogde
resultaten (D).
Informeren van de zorgvrager
De bronnen benadrukken herhaaldelijk de rol van de student in patiëntenvoorlichting:
● Uitleg van onderzoeken: De student moet de basisprincipes van
urineonderzoeken begrijpen en deze kunnen uitleggen aan een zorgvrager.
Dit omvat uitleg over waarom het onderzoek wordt aangevraagd, wat het
inhoudt en hoe het zal gebeuren (bijvoorbeeld bij Urinekultuur).
● Instructies en procedures: De student moet procedures zoals 24u
urinedebiet en staalafname voor UV duidelijk kunnen uitleggen.
● Preventieve zorg: De student moet de zorgvrager informeren over
preventieve maatregelen tegen urineweginfecties, zoals voldoende drinken en
hygiëne.
● Complexe materie vereenvoudigen: De student leert hoe ze de werking en
indicaties van verschillende types urostoma’s (bijv. continent urostoma) op
een begrijpelijke manier kunnen overbrengen aan de zorgvrager.
Ja, de bronnen bieden gedetailleerde informatie om alle gevraagde leerdoelen over
complicaties en disfuncties van het urinair stelsel te beantwoorden.
Student kan afwijkingen van normale urine observeren en kan deze ook
linken aan mogelijke oorzaken.
, De zintuigelijke observatie van urine (kleur, geur, helderheid) is een belangrijke taak
van de verpleegkundige om vroegtijdig gezondheidsproblemen te signaleren.
Normale urine is lichtgeel, nagenoeg geurloos en doorschijnend.
Afwijkingen in kleur en hun mogelijke oorzaken:
Afwijkende Mogelijke Oorzaken
Kleur
Groen Pseudomonas infectie, excretie van chemotherapeutica, of
methyleenblauw na heelkundige ingrepen.
Roze, Rood, Hematurie (bloed in urine), wat kan wijzen op infecties, poliepen
Bruin of tumoren. Let op: dit kan ook komen door de inname van rode
bieten of menstruatie.
Geel, Oranje, Overmatige aanwezigheid van bilirubine, Vitamine B preparaten,
Bruin of een negatieve vochtbalans (dehydratatie).
Afwijkingen in geur en helderheid en hun mogelijke oorzaken:
● Slechte geur: Kan duiden op infecties, gebruik van medicatie zoals
antibiotica of Vitamine B, of bepaalde voeding.
● Zoete appeltjes geur: Dit wijst op Glucosurie (suiker in de urine) bij
diabetes.
● Aceton geur: Dit wijst op Ketonurie bij diabetes.
● Wolkachtig (troebel): Dit kan wijzen op een infectie of stase van urine.
● Sediment (bezinksel): Kan duiden op infecties (neerslag van etter = pyurie)
of lithiase (neerslag van steengruis).
Student begrijpt de basisprincipes van urineonderzoeken en kan ze
uitleggen aan een zorgvrager.
De belangrijkste urineonderzoeken zijn het Urine Volledig onderzoek (UV) en de
Urinekultuur (UK).
