SAMENVATTING: MONDZIEKTEN, KAAK-
EN AANGEZICHTSCHIRURGIE
[E0I81A]
LOTJESSVS GNK 3DE BACH 2025/2026
1
,HFST 1: PROPEDEUTICA MKA (NIET TE KENNEN)
1. INTRODUCTIE EN OPLEIDING MKA
• Lesinformatie: De presentaties vormen de basisleerstof voor het multiplechoice-examen. De
cursustekst is optioneel, en het verspreiden van patiëntfoto's is verboden.
• Opleidingstraject: De basis vereist zowel een diploma Geneeskunde (GNK) als Tandheelkunde
(THK). Daarna volgt een 5-jarige fulltime en exclusieve OMFS-training (Oral and Maxillofacial
Surgery). Optioneel kan men een 2-jarige subspecialisatie volgen in congenitale, cosmetische of
oncologische chirurgie.
• Werkveld MKA: Bevat onder meer mondkanker, aangezichtsreconstructie, orthognatische
heelkunde, vasculaire malformaties, trauma, preprothetische ingrepen, implantaten, orale
pathologie en speekselklierlijden. In het UZ Leuven voert men jaarlijks 5000 à 6000 ingrepen uit.
2. BEELDVORMING EN RADIOLOGIE
• Stralingsbescherming bij zwangerschap: De stralingsblootstelling van dentale beeldvorming is
niet relevant voor de foetus en is vergelijkbaar met ongeveer 2 dagen natuurlijke
achtergrondstraling of een vlucht van 2 tot 4 uur. Loodschilden voor de foetus worden daarom
niet meer toegepast.
• Stralingsbescherming bij kinderen: Bij kinderen die een 'large FOV' (Field of View) nodig
hebben, moet de schildklier wél beschermd worden en wordt eventueel een loodbril gebruikt.
• Essentieel onderzoek: De RX OPG (orthopantomogram) is het fundamentele radiologische
onderzoek van de tanden en kaakbeenderen.
Type Stralingsdosis Vergelijking / Opmerking
Beeldvorming
Tandfilm ± 1 μSv Geringe blootstelling.
RX OPG ± 15 μSv Gelijk aan 2 à 3 dagen natuurlijke
achtergrondstraling.
CBCT (3D) 100 μSv tot 500 à 700 Sterk afhankelijk van de grootte van de Field of View
μSv (FOV).
3. ANESTHESIE EN PRAKTIJK
• Lokale anesthesie (L.A.): Gebruik van producten zoals xylocaïne, mepivacaïne en articaïne.
Zelfs grote ingrepen zoals een bovenkaakresectie kunnen onder L.A. worden uitgevoerd.
• IV sedatie / Anxiolyse: Hiervoor moet de patiënt nuchter zijn. Parameters zoals bloeddruk,
zuurstofsaturatie en capnografie (EtCO2) worden strikt gemonitord.
2
, • Technologische integratie: Gebruik van 3D planning (CAD-CAM diagnose, planning en
chirurgische mallen) en 3D-printing voor virtuele transplantaties en kaakreconstructies. Er is
wekelijks een multidisciplinair reconstructie-overleg.
4. ANATOMIE VAN HET CRANIO-FACIALE COMPLEX
• Algemeen evenwicht:
o De onderkaak (mandibula) vormt het onderste één derde
van het gelaat en is het enige vrije bot in het complex
o De kaak hangt op via twee condyli onder het os temporale
• Architectuur: Het gelaat bestaat uit verticale en horizontale pijlers
met veel gepneumatiseerde (luchthoudende) holtes zoals de
sinussen.
Zoals ramen in groot gebouw: pijlers (de kaders) en daartussen flinterdun glas
• Innervatie: De bezenuwing van het gelaat gebeurt voornamelijk door de
o N. Trigeminus (N. V, opgedeeld in V1, V2, V3)
o N. Facialis (N. VII).
De Kauwspieren (Musculatuur):
De kauwspieren worden opgedeeld in sluiters en openers, waarbij de sluiters opvallend sterker zijn.
Spiergroep Spieren (Musculi) Functie
Sluiters M. temporalis, M. masseter, M. pterygoideus De mond sluiten (sterker).
(Adductie) medialis
Openers M. pterygoideus lateralis, M. mylohyoideus, M. De mond openen en de
(Abductie) digastricus, M. geniohyoideus onderkaak laten zakken.
5. MOND EN TANDHEELKUNDE: NUMMERING EN MUCOSA
3
, • Tandnummering: Bestaat uit twee cijfers: het eerste is het kwadrant, het tweede is het
tandnummer.
o Volwassenen (blijvend gebit): Kwadranten 1 t.e.m. 4 (met Arabische cijfers 1 tot 8).
Typen tanden: Incisivi (snijtanden), Canini (hoektanden), Premolaren en Molaren.
o Kinderen (melkgebit): Kwadranten 5 t.e.m. 8 (met Romeinse cijfers I tot V). Let op:
Kinderen hebben geen premolaren!
Weg van middenlijn = distaal
Naar middelijn toe = mediaal
4
EN AANGEZICHTSCHIRURGIE
[E0I81A]
LOTJESSVS GNK 3DE BACH 2025/2026
1
,HFST 1: PROPEDEUTICA MKA (NIET TE KENNEN)
1. INTRODUCTIE EN OPLEIDING MKA
• Lesinformatie: De presentaties vormen de basisleerstof voor het multiplechoice-examen. De
cursustekst is optioneel, en het verspreiden van patiëntfoto's is verboden.
• Opleidingstraject: De basis vereist zowel een diploma Geneeskunde (GNK) als Tandheelkunde
(THK). Daarna volgt een 5-jarige fulltime en exclusieve OMFS-training (Oral and Maxillofacial
Surgery). Optioneel kan men een 2-jarige subspecialisatie volgen in congenitale, cosmetische of
oncologische chirurgie.
• Werkveld MKA: Bevat onder meer mondkanker, aangezichtsreconstructie, orthognatische
heelkunde, vasculaire malformaties, trauma, preprothetische ingrepen, implantaten, orale
pathologie en speekselklierlijden. In het UZ Leuven voert men jaarlijks 5000 à 6000 ingrepen uit.
2. BEELDVORMING EN RADIOLOGIE
• Stralingsbescherming bij zwangerschap: De stralingsblootstelling van dentale beeldvorming is
niet relevant voor de foetus en is vergelijkbaar met ongeveer 2 dagen natuurlijke
achtergrondstraling of een vlucht van 2 tot 4 uur. Loodschilden voor de foetus worden daarom
niet meer toegepast.
• Stralingsbescherming bij kinderen: Bij kinderen die een 'large FOV' (Field of View) nodig
hebben, moet de schildklier wél beschermd worden en wordt eventueel een loodbril gebruikt.
• Essentieel onderzoek: De RX OPG (orthopantomogram) is het fundamentele radiologische
onderzoek van de tanden en kaakbeenderen.
Type Stralingsdosis Vergelijking / Opmerking
Beeldvorming
Tandfilm ± 1 μSv Geringe blootstelling.
RX OPG ± 15 μSv Gelijk aan 2 à 3 dagen natuurlijke
achtergrondstraling.
CBCT (3D) 100 μSv tot 500 à 700 Sterk afhankelijk van de grootte van de Field of View
μSv (FOV).
3. ANESTHESIE EN PRAKTIJK
• Lokale anesthesie (L.A.): Gebruik van producten zoals xylocaïne, mepivacaïne en articaïne.
Zelfs grote ingrepen zoals een bovenkaakresectie kunnen onder L.A. worden uitgevoerd.
• IV sedatie / Anxiolyse: Hiervoor moet de patiënt nuchter zijn. Parameters zoals bloeddruk,
zuurstofsaturatie en capnografie (EtCO2) worden strikt gemonitord.
2
, • Technologische integratie: Gebruik van 3D planning (CAD-CAM diagnose, planning en
chirurgische mallen) en 3D-printing voor virtuele transplantaties en kaakreconstructies. Er is
wekelijks een multidisciplinair reconstructie-overleg.
4. ANATOMIE VAN HET CRANIO-FACIALE COMPLEX
• Algemeen evenwicht:
o De onderkaak (mandibula) vormt het onderste één derde
van het gelaat en is het enige vrije bot in het complex
o De kaak hangt op via twee condyli onder het os temporale
• Architectuur: Het gelaat bestaat uit verticale en horizontale pijlers
met veel gepneumatiseerde (luchthoudende) holtes zoals de
sinussen.
Zoals ramen in groot gebouw: pijlers (de kaders) en daartussen flinterdun glas
• Innervatie: De bezenuwing van het gelaat gebeurt voornamelijk door de
o N. Trigeminus (N. V, opgedeeld in V1, V2, V3)
o N. Facialis (N. VII).
De Kauwspieren (Musculatuur):
De kauwspieren worden opgedeeld in sluiters en openers, waarbij de sluiters opvallend sterker zijn.
Spiergroep Spieren (Musculi) Functie
Sluiters M. temporalis, M. masseter, M. pterygoideus De mond sluiten (sterker).
(Adductie) medialis
Openers M. pterygoideus lateralis, M. mylohyoideus, M. De mond openen en de
(Abductie) digastricus, M. geniohyoideus onderkaak laten zakken.
5. MOND EN TANDHEELKUNDE: NUMMERING EN MUCOSA
3
, • Tandnummering: Bestaat uit twee cijfers: het eerste is het kwadrant, het tweede is het
tandnummer.
o Volwassenen (blijvend gebit): Kwadranten 1 t.e.m. 4 (met Arabische cijfers 1 tot 8).
Typen tanden: Incisivi (snijtanden), Canini (hoektanden), Premolaren en Molaren.
o Kinderen (melkgebit): Kwadranten 5 t.e.m. 8 (met Romeinse cijfers I tot V). Let op:
Kinderen hebben geen premolaren!
Weg van middenlijn = distaal
Naar middelijn toe = mediaal
4
