Focus Breed Samenvatting | Lerarenopleiding | Karel de Grote | 2024/25

Focus breed samenvatting
Introductie: De identiteitsdriehoek: leraar zijn met hart
en ziel
Leraar vanuit je hart
 Wie kiest voor het beroep van leerkracht, doet dat vaak niet zomaar.

 Veel leerkrachten laten zich bij hun keuze leiden door hun gevoel.

 Ze willen kinderen begeleiden en iets betekenen voor anderen.

 Het hart speelt daarin een centrale rol:

o Het is de plek waar je geraakt wordt

o Het is de plek waar je voelt wat belangrijk is.

 Als je als leraar je hart openstelt, kun je echte verbinding maken met leerlingen.

 Je hart helpt je om te voelen wat er nodig is in het hier en nu.

 Je hart functioneert als een soort innerlijk kompas bij het lesgeven.

Leraar uit je ziel
 Naast het hart speelt ook de ziel een belangrijke rol in het leraarschap.
 De ziel staat symbool voor wie je ten diepste bent:
o je identiteit
o je echtheid
o je inspiratiebron
 Als je iets met ‘hart en ziel’ doet, dan doe je het vanuit volledige betrokkenheid.
 Je ziel geeft je een innerlijke drive om iets te willen betekenen in de wereld.
 Inspiratie komt vaak van binnenuit, maar kan ook van buitenaf komen,
o bijvoorbeeld via verhalen, muziek of mensen die je bewondert.
 Soms ervaar je een diepe verbondenheid met de wereld om je heen, die je kracht
en richting geeft.
 Wanneer je als leraar geïnspireerd bent, straal je dat uit.
 Leerlingen voelen die bezieling en kunnen daardoor ook zelf geïnspireerd raken.

Een bezielde leraar heeft per definitie ook een levensbeschouwing
 Een bezielde leraar heeft ook een levensbeschouwing:

o een persoonlijke kijk op het leven.

 Die kijk ontwikkelt zich doorheen je leven:

o via ervaringen

o door de betekenis die je daaraan geeft.

 Iedereen ontwikkelt in de loop van zijn leven een persoonlijke
levensbeschouwing:

o een uniek perspectief op wat het leven waardevol en zinvol maakt.

, Levensbeschouwing bestaat uit twee zaken:

1. hoe jij tegen het leven aankijkt
2. wat jou inspireert

 Door stil te staan bij wat jou raakt, motiveert of troost

o ontdek je wat voor jou belangrijk is.

 Het is belangrijk dat je als (toekomstig) leerkracht reflecteert op je eigen bezieling en
inspiratie

o zodat je bewuster en authentieker in je klas kunt staan.

 Je levensbeschouwing maakt deel uit van wie je bent

o vormt ook de basis voor je professionele keuzes.

Persoonlijke levensbeschouwing als een ‘verhaal’
 Je levensbeschouwing is als een verhaal dat jij vertelt over hoe jij tegen het leven
aankijkt.
 Het gaat niet over feiten, maar over interpretatie en betekenisgeving.
 Iedere dag vertel je (bewust of onbewust) verhalen over wat je hebt meegemaakt.
 Daarbij maak je keuzes over wat je belangrijk vond.
 Zo ontstaat geleidelijk jouw persoonlijke levensverhaal
o gekleurd door jouw waarden en ervaringen.
 Door terug te blikken op sleutelmomenten en vooruit te kijken naar wat nog komt,
o ontwikkel je een samenhangend perspectief op het leven.
 Dit proces van betekenis geven stopt nooit
o het is een levenslange ontwikkeling.

Een leerkracht met bagage
 Leerkracht zijn omvat meer dan alleen het overdragen van kennis.
 Als leerkracht draag je ook je:

o interpretatie

o mening

o eigen kijk op het leven over

 Als leerkracht ben je dus nooit neutraal.
 Via de manier waarop je lesgeeft, geef je:

o een deel van jouw kijk op het leven

o jouw persoonlijke verhaal door aan je leerlingen

 Tegelijk help je leerlingen om te bouwen aan hun eigen verhaal.
 Daarom is het belangrijk om als toekomstig leerkracht:

o na te denken over je levensbeschouwing

o over je levensbeschouwelijke identiteit

o hoe die (vaak onbewust) je handelen beïnvloedt
 Door na te denken over wie je bent en waar je voor staat,

, o ontwikkel je je persoonlijke identiteit

 Door die identiteit te verbinden aan je visie en handelen als leerkracht,

o ontwikkel je je professionele identiteit

 Deze ontwikkeling gaat de komende jaren door
 Persoonlijke en professionele identiteit beïnvloeden elkaar voortdurend
 Het vormen van beide identiteiten stopt nooit
 Ervaringen tijdens je stage en in je persoonlijke leven

o blijven je levensbeschouwing en je leraarschap beïnvloeden

De identiteitsdriehoek
 In de cursus RZL denk je na over je levensbeschouwing en
levensbeschouwelijke groei.

 Als kader daarvoor wordt de katholieke identiteitsdriehoek gebruikt:

1. Persoonlijke identiteit

2. Professionele identiteit

3. Institutionele identiteit

1. Persoonlijke identiteit

 Gaat over jouw eigen:

o waarden

o levensvisie

o levensbeschouwing

 Voorbeeldvragen:

o Wie ben ik?

o Wat is mijn verhaal?

o Waar sta ik voor?

o Hoe sta ik tegenover mensen met een andere levensbeschouwing?

2. Professionele identiteit

 Is je identiteit als leraar

 Meer dan kennis en ervaring; ook je persoonlijke identiteit speelt mee

 Je waarden en levensvisie bepalen wat jij als leerkracht belangrijk vindt

 Ze helpen bepalen wat voor leerkracht je wilt zijn

 Voorbeeldvragen:

o Welke leraar wil ik zijn?

o Hoe ga ik als leraar om met diversiteit in de klas?

, o Wat als mijn persoonlijke overtuigingen botsen met wat van mij verwacht
wordt als leraar?

o Moet ik als leraar ook een goed mens zijn?

3. Institutionele identiteit

 Is de identiteit van de school (de instelling waar je werkt)

 Belangrijk om op een school te werken die past bij jouw identiteit

 Voorbeeldvragen:

o Wat verwacht een school van mij?

o Moet ik katholiek zijn om in een katholieke school te werken?

o Hoe kan ik bijdragen aan de identiteit van mijn school?