Samenvatting - Diversiteit

Omgaan met diversiteit.

1. Identiteit en cultuur.


Identiteit:
Kenmerken identiteit:
 Deels aangeboren, deels gegeven, deels gekozen
 Deels gewenst, deels ongewenst
 Deels gelijk over tijd, deels verandering
 Beinvloed door crisis en conflict
 Afwijkend? – bepaald door tijdsgeest, situatie, socio-culturele context
 Deel zichtbaar, deels verborgen aspecten
= wat je niet bent of niet wilt zijn en hoe anderen ons zien.


- Identiteit = meervoudig/inclusief begrip – niet of/of, maar en/en


Glasswerff: concreet hulpmiddel:
- 10 identiteitsassen (samen breed zicht geven op maatschappelijk positie
van individu)
 Gezondheid
 Leeftijd
 Arbeidssituatie
 Sekse en seksuele oriëntatie
 Scholing
 Woonsituatie
 Etnisch-culturele achtergrond
 Religieuze/levensbeschouwelijke overtuiging
 Familie situatie
 Financiële situatie

 Beinvloed handelingsruimte van persoon en mate waarin iemand toegang
heeft tot macht, middelen en maatschappelijke waardering.

 Identiteit niet alleen psychologisch/cultuur gegeven, ook diep verweven
met sociale structuren en ongelijkheden.
Kruispuntdenken/ intersectionaliteit: analytisch kader voor het begrijpen van
hoe aspecten van iemands sociale en politieke identiteit verschillende vormen
van discriminatie en voorrechten combineren en versterken

,Kruispunten invloed op:
- Kansen die je krijgt
- Geweld waarmee je te maken krijgen
- De vooroordelen die over je bestaan
Identiteitsassen:
 14 identiteitsassen gaan interactie met elkaar
 Kruispunt van sociale categorieën & onderlinge
beïnvloeding van categorieën bepalen wie we zijn
op dat moment
 Assen niet neutraal – macht geladen (bepaald wie
toegang heeft tot hulpbronnen en wie uitgesloten)




Wheel of power and privilege:
= visueel model, sociale identiteiten koppelt aan macht &
marginalisering

Centrum wiel Identiteiten met meeste privilege
(wit, man, rijk,…)
Buitenkant Identiteiten die vaker
wiel gemarginaliseerd worden (mensen
met kleur, vrouwen, LGTBQ,…)


 Niet lineair: mensen op verschillenden plekken in wiel staan


Cultuur:
Cultuur: is het geheel van een originele oplossingen die gevonden worden door
een groep en mensen om zich aan te passen aan hun natuurlijke en sociale
milieu.
 Om cultuur te begrijpen, kijken naar waarden en gedragssystemen die
groepen hanteren om de wereld te begrijpen. = coping-systeem
Cultuur verwijst naar het gedeelde referentiekader van een groep mensen. Het
omvat onder meer:
 Een gemeenschappelijke taal, dialect of jargon
 Gedeelde tradities, kennis en ideeën
 Religie, levensbeschouwing of ideologie
 Een gedeelde geschiedenis
 Een bepaalde maatschappelijke of gezinsstructuur
 De manier waarop een groep zich aanpast aan veranderingen

, Kenmerken van cultuur:
 Dynamisch: Cultuur verandert voortdurend doorheen de tijd
 Wederzijdse beïnvloeding: Culturen beïnvloeden elkaar continu
 Interne diversiteit: Binnen één cultuur bestaan verschillende subculturen
en variaties
 Openheid: Een cultuur kan enkel voortbestaan als ze openstaat voor
invloeden van buitenaf
Kernwaarden en polarisatie:
Kernwaarden van een cultuur worden vaak benadrukt in tegenstelling tot die van
andere (sub)culturen. Dit gebeurt bijvoorbeeld in media en populaire cultuur,
waar groepen worden gestereotypeerd of gestigmatiseerd (zoals “de kansarme”,
“de Marokkaan”, “de Afrikaan”, “de Vlaamse mentaliteit”…).
 Polarisatie: betekent het proces waarbij groepen mensen steeds sterker
tegenover elkaar komen te staan, met duidelijke tegenstellingen in ideeën,
waarden of belangen.
Gevolgen polarisatie:
 Het sterke profileren van eigen waarden tegenover die van anderen kan
leiden tot polarisatie: wij versus zij.

 Politieke, religieuze of ideologische kaders kunnen deze tegenstelling
verder aansturen of versterken.

 Dit staat vaak in contrast met de ideale visie op cultuur, die uitgaat van
openheid, dynamiek en wederzijdse beïnvloeding.


Culturen zijn van nature inclusief:
 omdat ze zich voortdurend aanpassen aan een veranderende realiteit. Die
realiteit wordt bepaald door drie basisdimensies:

 Geografische omstandigheden (klimaat, landschap, hulpbronnen)
die bepalen hoe mensen hun leven organiseren.
 Sociale context (relaties met andere groepen), zowel vreedzaam als
conflictueus
 Metafysische dimensie, het zoeken naar antwoorden op
fundamentele vragen over bestaan, leven en dood.

 Binnen elke cultuur bestaan subculturen met eigen waarden en
levensstijlen. Daardoor vormt een cultuur een dynamisch netwerk waarin
verschillen elkaar aanvullen en verrijken. = Cultuur is dus in wezen
inclusief.