Anatomie en histologie van de reproductieve
organen
1e Bachelor Geneeskunde - gebaseerd op cursustekst en PowerPoints
Oriëntatie: sagittale doorsnede vrouwelijke pelvis met uterus, tuba, ovarium, vagina, blaas en rectum.
Gebruik: leer eerst de schema’s in de hoofdstukken, herhaal daarna de tabellen en gebruik de beeldatlas achteraan om alle
cursusfiguren en histologische foto’s te herkennen.
Uitgebreide samenvatting reproductieve organen - cursustekst + alle PowerPointbeelden
,0. Leerdoelen en aanpak
Anatomie kunnen situeren: ligging, relaties, ligamenten, ruimten, fascies, vaten, zenuwen en lymfedrainage.
Histologische coupes herkennen: epitheeltype, lagen, typische cellen en functionele betekenis.
Man-vrouwverschillen en homologe structuren begrijpen, niet enkel memoriseren.
Alle beelden uit de aangeleverde PowerPoints staan achteraan in de beeldatlas; de belangrijkste beelden staan ook bij
de overeenkomstige leerstof.
Afkorting Betekenis
BM basale membraan
BW bindweefsel
LH/FSH hypofysaire gonadotrofinen
d. ductus
a./v./n. arteria/vena/nervus
m./mm. musculus/musculi
lig./ligg. ligamentum/ligamenta
1. Perineum
Perineum als ruit: begrenzing en onderverdeling in urogenitaal en anaal perineum.
1.1 Grenzen en indeling
Het perineum bestaat uit de weke delen die het bekken langs onder sluiten. Het loopt van symphysis pubica tot coccyx;
lateraal liggen de tubera ischiadica.
In gynaecologische houding vormt het perineum een ruit: ventraal de rami ischiopubici, dorsaal de ligg. sacrotuberalia.
Een lijn tussen beide tubera ischiadica verdeelt het perineum in een voorste urogenitaal perineum en een achterste
anaal perineum.
Het centrum tendineum perinei is een fibromusculaire knoop en vormt een belangrijk aanhechtingspunt voor perineale
spieren.
Uitgebreide samenvatting reproductieve organen - cursustekst + alle PowerPointbeelden
,1.2 Diaphragma pelvis: diepe bekkenbodem
Diaphragma pelvis: m. levator ani, m. coccygeus, hiatus urogenitalis en anococcygeaal ligament.
Bestaat uit m. levator ani en m. coccygeus met fascia diaphragmatis pelvis superior en inferior.
M. levator ani is trechtervormig: oorsprong op os pubis, arcus tendineus m. levatoris ani en spina ischiadica; insertie
onder andere op coccyx en lig. anococcygeum.
De levatorpoort of hiatus urogenitalis is de opening waar urethra en geslachtswegen doorheen gaan; bij de vrouw is
deze opening breder door het vestibulum vaginae.
Innervatie: takken van plexus sacralis SIII-SV.
1.3 Diaphragma urogenitale en perineale ruimten
Spatium perinei superficiale bij de man: penisloge met oppervlakkige perineale spieren.
Uitgebreide samenvatting reproductieve organen - cursustekst + alle PowerPointbeelden
, Spatium perinei profundum: diepe perineale ruimte met m. sphincter urethrae, vaten, zenuwen en klieren.
Laag/ruimte Inhoud en functie
Fascia perinei superficialis van Colles Dun driehoekig vlies tussen de rami ischiopubici. Zet zich
voort op penis en scrotum als tunica dartos.
Spatium perinei superficiale Man: penisloge met radix penis, m. ischiocavernosus, m.
bulbospongiosus en m. transversus perinei superficialis.
Vrouw: bulbo-clitorisloge met bulbus vestibuli, crura
clitoridis en glandula vestibularis major.
Membrana perinei Fascia diaphragmatis urogenitalis inferior; scheidt
oppervlakkige en diepe ruimte.
Spatium perinei profundum M. transversus perinei profundus, m. sphincter urethrae, n.
pudendus, a./v. pudenda interna, dorsale vaten/zenuwen
en bij de man glandulae bulbo-urethrales.
Fossa ischiorectalis Vetgevulde ruimte tussen diafragma pelvis en diafragma
urogenitale, open naar achter; bevat lateraal het kanaal
van Alcock.
Uitgebreide samenvatting reproductieve organen - cursustekst + alle PowerPointbeelden