Kinderwens
Fertiliteit van de man
Mannelijke vruchtbaarheid
De productie van spermatozoa start in de puberteit en duurt tot het ouder zijn. Bij vrouw is dit al in de uterus
(foetus) en worden er geen nieuwe oocyten gemaakt. De spermatogenese is een continu proces met veel
invloed van externe factoren. (zie verder in de les)
Rijping van een zaadcel duurt +/- 74dagen. Beschadigd sperma kan vervangen worden
Ejcaultaat bestaat voor 90% uit secreet zaadblaasjes (bevat fructose en prostaglandines: voor energie) en
prostaat (bevat enzymen die zorgen voor vervloeiing van ejaculaat).
Productie van zaadcellen basale laag van het epitheel thv van tubili seminiferi.
Minder testosteron is een verminderde vruchtbaarheid
Parameters:
Sperma-analye wordt niet standaard aangeraden vanaf actieve kinderwens!
• Volume
• pH
• Concentratie
• Morfologie – uitzicht
• Beweeglijkheid – “motiliteit”
• Vitaliteit
• Totaal aantal spermatozoa
• Liquefactie (binnen 60 minuten): vervloeiing
• Viscositeit (<2cm) : stroperigheid
• Aanwezigheid “round cells” (= leukocyten of onrijpe spermatozoa) hoge hoeveelheid = infectie
• Aanwezigheid anti-stoffen (MAR test = mixed antiglobulin reaction)
Referentiewaarden (WHO):
- Volume ≥ 1,5 ml (vroeger: 2- 5 ml)
- pH (zuurtegraad) 7,2 - 8,0 . Dit is basisch, ter compensatie van de zuurtegraad vagina
Directe
- Concentratie spermatozoa ≥ 15 miljoen/ml
correlatie
- Totaal aantal spermatozoa ≥ 39 miljoen (= concentratie x volume). Dit is totaal aantal spermatozoa in het
met TTP en
volledige ejaculaat
PR
(pregnancy
- Motiliteit (beweeglijkheid)
rate)
PR (progressive motility) : spermatozoa bewegen actief lineair (vooruit) of in grote cirkels ongeacht de
snelheid. Kijken naar de manier waarop, niet snelheid
NP (non progressive motility) : bewegende spermatozoa zonder voortbeweging, spermatozoa bewegen ter
plaatse.
IM (immotility) : spermatozoa bewegen niet
TMC (total motility count) : totaal aantal bewegenlijke zaadcellen in het volledige staal (V x PR% x C)
PR > 32%
PR + NP > 40%
Vb: Volume = 2,5 ml , Concentratie = 20 mil/ml, PR= 60%
2,5 ml x 20 mil/ml x 0,6 = 30 miljoen/ejaculaat
- Morfologie (vorm)
> 4% moet normale vorm hebben
1
, Kinderwens
Enkele begrippen:
Azoöspermie: geen spermatozoa in ejaculaat. Dit wil niet zeggen dat er geen zaadcellen in het lichaam zijn.
-> Retrograde zaadlozing: wanneer blaashals/ sluitspier thv blaas, die onvoldoende of niet sluit. Hierdoor
kan het zaad naar de blaas (door operatie of medicatie). Bij staal van urine zien we wel zaadcellen.
Oligospermie: totaal aantal spermatozoa (<39mil) of concentratie (<15mil/ml) onder referentiewaarden
Cryptozoospermie: zeer lage concentratie en totaal aantal spermatozoa (pas na centrifugatie
identificeerbaar)
Asthenospermie: laag % beweeglijke zaadcellen (PR < 32%)
Teratospermie: minder 4% normale vormen aanwezig
Combinaties:
Asthenoteratospermie
Oligo-asthenospermie
Oligoteratospermie
Oligo-astheno-terato spermie
- Vitaliteit
“levende” spermatozoa > 58%
Immotile (onbeweeglijk) is niet dode spermatozoa. Kan oorzaak van vorm van spermatozoa zijn (staart)
Lage vitaliteit kan epididymis pathologie zijn: door afsluiting of ontsteking maar in kader van permanente
vasectomie. Hier worden de zaaleiders onderbroken waarbij er geen zaadcellen zijn in ejaculaat.
- Nog enkele termen belangrijk bij de vruchtbaarheid:
Aggregatie en Agglutinatie moeten beide afwezig zijn
Aggregatie: vasthangen van onbeweeglijke spermatozoa aan elkaar of beweeglijke spermatozoa aan
mucusstrengen of andere cellen (vb epitheel cellen) of debris (aanwezigheid van materiaan in semen. Dit
zijn geen cellen).
Agglutinatie: vasthangen van beweeglijkste spermatozoa aan elkaar (kop en staart). Dit heeft een invloed
op motiliteit. Mogelijks immunologische oorzaak van subfertiliteit/infertiliteit (MAR test! Mogelijks anti-
sperma antilichamen)
Beste kwaliteit bij minstens 2 tot maximaal 7 dagen abstinentie. Meeste van het seminaal vocht passeert
de cervix niet. Voornamelijk spermatozoa intra-uterien, grootste deel vocht blijft achter in de vagina.
Eerste deel van ejaculaat bevat meeste spermatozoa.
Bij 1 man zijn geen 2 zaadcellen (ejaculaat) identiek in kwaliteitsparameters (meerdere zaadstalen geven
een beter beeld van de vruchtbaarheid)
Aan de hand van de kwaliteitsparameters kan men niet vaststellen wat de bevruchtingscapaciteit is van de
spermatozoa die op de plaats van conceptie (eicel) aanwezig is.
2
Fertiliteit van de man
Mannelijke vruchtbaarheid
De productie van spermatozoa start in de puberteit en duurt tot het ouder zijn. Bij vrouw is dit al in de uterus
(foetus) en worden er geen nieuwe oocyten gemaakt. De spermatogenese is een continu proces met veel
invloed van externe factoren. (zie verder in de les)
Rijping van een zaadcel duurt +/- 74dagen. Beschadigd sperma kan vervangen worden
Ejcaultaat bestaat voor 90% uit secreet zaadblaasjes (bevat fructose en prostaglandines: voor energie) en
prostaat (bevat enzymen die zorgen voor vervloeiing van ejaculaat).
Productie van zaadcellen basale laag van het epitheel thv van tubili seminiferi.
Minder testosteron is een verminderde vruchtbaarheid
Parameters:
Sperma-analye wordt niet standaard aangeraden vanaf actieve kinderwens!
• Volume
• pH
• Concentratie
• Morfologie – uitzicht
• Beweeglijkheid – “motiliteit”
• Vitaliteit
• Totaal aantal spermatozoa
• Liquefactie (binnen 60 minuten): vervloeiing
• Viscositeit (<2cm) : stroperigheid
• Aanwezigheid “round cells” (= leukocyten of onrijpe spermatozoa) hoge hoeveelheid = infectie
• Aanwezigheid anti-stoffen (MAR test = mixed antiglobulin reaction)
Referentiewaarden (WHO):
- Volume ≥ 1,5 ml (vroeger: 2- 5 ml)
- pH (zuurtegraad) 7,2 - 8,0 . Dit is basisch, ter compensatie van de zuurtegraad vagina
Directe
- Concentratie spermatozoa ≥ 15 miljoen/ml
correlatie
- Totaal aantal spermatozoa ≥ 39 miljoen (= concentratie x volume). Dit is totaal aantal spermatozoa in het
met TTP en
volledige ejaculaat
PR
(pregnancy
- Motiliteit (beweeglijkheid)
rate)
PR (progressive motility) : spermatozoa bewegen actief lineair (vooruit) of in grote cirkels ongeacht de
snelheid. Kijken naar de manier waarop, niet snelheid
NP (non progressive motility) : bewegende spermatozoa zonder voortbeweging, spermatozoa bewegen ter
plaatse.
IM (immotility) : spermatozoa bewegen niet
TMC (total motility count) : totaal aantal bewegenlijke zaadcellen in het volledige staal (V x PR% x C)
PR > 32%
PR + NP > 40%
Vb: Volume = 2,5 ml , Concentratie = 20 mil/ml, PR= 60%
2,5 ml x 20 mil/ml x 0,6 = 30 miljoen/ejaculaat
- Morfologie (vorm)
> 4% moet normale vorm hebben
1
, Kinderwens
Enkele begrippen:
Azoöspermie: geen spermatozoa in ejaculaat. Dit wil niet zeggen dat er geen zaadcellen in het lichaam zijn.
-> Retrograde zaadlozing: wanneer blaashals/ sluitspier thv blaas, die onvoldoende of niet sluit. Hierdoor
kan het zaad naar de blaas (door operatie of medicatie). Bij staal van urine zien we wel zaadcellen.
Oligospermie: totaal aantal spermatozoa (<39mil) of concentratie (<15mil/ml) onder referentiewaarden
Cryptozoospermie: zeer lage concentratie en totaal aantal spermatozoa (pas na centrifugatie
identificeerbaar)
Asthenospermie: laag % beweeglijke zaadcellen (PR < 32%)
Teratospermie: minder 4% normale vormen aanwezig
Combinaties:
Asthenoteratospermie
Oligo-asthenospermie
Oligoteratospermie
Oligo-astheno-terato spermie
- Vitaliteit
“levende” spermatozoa > 58%
Immotile (onbeweeglijk) is niet dode spermatozoa. Kan oorzaak van vorm van spermatozoa zijn (staart)
Lage vitaliteit kan epididymis pathologie zijn: door afsluiting of ontsteking maar in kader van permanente
vasectomie. Hier worden de zaaleiders onderbroken waarbij er geen zaadcellen zijn in ejaculaat.
- Nog enkele termen belangrijk bij de vruchtbaarheid:
Aggregatie en Agglutinatie moeten beide afwezig zijn
Aggregatie: vasthangen van onbeweeglijke spermatozoa aan elkaar of beweeglijke spermatozoa aan
mucusstrengen of andere cellen (vb epitheel cellen) of debris (aanwezigheid van materiaan in semen. Dit
zijn geen cellen).
Agglutinatie: vasthangen van beweeglijkste spermatozoa aan elkaar (kop en staart). Dit heeft een invloed
op motiliteit. Mogelijks immunologische oorzaak van subfertiliteit/infertiliteit (MAR test! Mogelijks anti-
sperma antilichamen)
Beste kwaliteit bij minstens 2 tot maximaal 7 dagen abstinentie. Meeste van het seminaal vocht passeert
de cervix niet. Voornamelijk spermatozoa intra-uterien, grootste deel vocht blijft achter in de vagina.
Eerste deel van ejaculaat bevat meeste spermatozoa.
Bij 1 man zijn geen 2 zaadcellen (ejaculaat) identiek in kwaliteitsparameters (meerdere zaadstalen geven
een beter beeld van de vruchtbaarheid)
Aan de hand van de kwaliteitsparameters kan men niet vaststellen wat de bevruchtingscapaciteit is van de
spermatozoa die op de plaats van conceptie (eicel) aanwezig is.
2
