Crossculturele psychologie
Fleur Verdonck – TP1/ Sem 2 – 2026
Leerstof: Thomas More Antwerpen
1
,Inhoudstafel:
1. Introductie crossculturele psychologie
2. Kwalitatieve onderzoeksmethode
3. Kwantitatieve onderzoeksmethode
4. Cognitie
5. Waarden
6. Zelf
7. Sociale relaties
8. Ontwikkeling
9. Emoties
10. Psychische gezondheid
11. Diversiteit in het onderwijs
12. Acculturatie
13. Interculturele hulpverlening
14. Diversiteit in organisaties
-
Opstart les (info over het vak)
2
,Introductie crossculturele psychologie
Wat is cultuur? definitie(s) van cultuur
Definitie cultuur: Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen,
ideeën, attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan die van generatie
op generatie worden overgeleverd
Union-model of culture
Cultuur ook wel te vergelijken met een ajuin => Buitenste laag = het
meeste zichtbaar + cultuur groeit oneindig door.
• materiële cultuur = gebouwen, vlaggen, muziek, …
• Sociale cultuur = Hoe mensen met elkaar omgaan, wat ze van
elkaar verwachten , normen, waarden, …
• Subjectieve cultuur = emoties, hoe mensen denken, interpretatie
Cultuur bevindt zich ergens tussen
persoonlijkheid onze menselijke natuur.
Het is niet universeel, maar ook niet per
individu.
Cultuur is niet aangeboren, maar wordt
aangeleerd.
Kenmerken van cultuur
Cultuur is gedeeld
• Voor cultuur is een groep(je) nodig => Van heel klein tot heel groot
• De mate waarin het gedeeld is varieert: individuele verschillen binnen eenzelfde cultuur
=> ook persoonlijkheid, levenservaring en de vele andere cultuurtjes waar je deel van bent
• Ook verschillen tussen culturen: Tight vs. loose cultures
1. Tight cultures/ hechte culturen = culturele normen worden vrij streng gehanteerd
zonder dat er veel aanpassing op is.
2. Loose cultures/ lossere culturen = minder streng waardoor er een grotere variatie is
van verschillende mensen binnen die cultuur.
3
, Cultuur is overgeleverd
wordt aangeleerd door socialisatie => Gebeurt bewust en onbewust
• Primaire socialisatie: door directe familie (ouders of andere centrale zorgfiguren)
• Secundaire socialisatie: door school, vrienden, werk,…
• Tertiaire socialisatie: door samenleving, (sociale) media,…
wordt overgebracht door socialisatie
• enculturatie: cultuuroverdracht in tijd = doorheen je leven krijg je verschillende culturen
mee gegeven.
• acculturatie: cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte (meer in les
Acculturatie)
Cultuur is dynamisch => Cultuur beïnvloedt leden… en visa versa
Één cultuur heeft niet constantt dezelfde gebruiken en gewoontes heeft of dat deze gewoontes
voor altijd dezelfde zullen blijven. Cultuur verandert doorheen de tijd.
We leren via socialisatie verschillende culturen aan, maar wij zelf hebben ook invloed op die
cultuur en kunnen we deze veranderen.
Veranderingen zijn adaptief => Cultuur is de aanpassing van de menselijke soort op
ecologische, sociopolitieke en biologische factoren.
Wat is crossculturele psychologie?
Definitie crossculturele pscyhologie = de wetenschappelijke studie van gelijkenissen en
verschillen in het menselijk psychologisch functioneren in verschillende culturele groepen,
daarbij onderzoekend hoe ons denken, voelen en doen beïnvloed wordt door een culturele
context.
Geschiedenis Crossculturele psychologie
A long past…
• 1850 Völkerpsychologie mens in relatie tot gewoonten en gebruiken van de samenleving
• Wundt (1916) "Where deliberate experimentation ends is where history has
experimented on the behalf of psychologists.“
• Antropologie bv. Rivers: waarneming bij bewoners van Papua Nieuw-Guinea
• 1940-1950 basispersoonlijkheid en nationale karakters
…but only a short history
→ vanaf 1960-1970 bloeide crosscultureel psychologisch onderzoek met specifieke
wetenschappelijke tijdschriften
4
Fleur Verdonck – TP1/ Sem 2 – 2026
Leerstof: Thomas More Antwerpen
1
,Inhoudstafel:
1. Introductie crossculturele psychologie
2. Kwalitatieve onderzoeksmethode
3. Kwantitatieve onderzoeksmethode
4. Cognitie
5. Waarden
6. Zelf
7. Sociale relaties
8. Ontwikkeling
9. Emoties
10. Psychische gezondheid
11. Diversiteit in het onderwijs
12. Acculturatie
13. Interculturele hulpverlening
14. Diversiteit in organisaties
-
Opstart les (info over het vak)
2
,Introductie crossculturele psychologie
Wat is cultuur? definitie(s) van cultuur
Definitie cultuur: Cultuur is een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen,
ideeën, attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan die van generatie
op generatie worden overgeleverd
Union-model of culture
Cultuur ook wel te vergelijken met een ajuin => Buitenste laag = het
meeste zichtbaar + cultuur groeit oneindig door.
• materiële cultuur = gebouwen, vlaggen, muziek, …
• Sociale cultuur = Hoe mensen met elkaar omgaan, wat ze van
elkaar verwachten , normen, waarden, …
• Subjectieve cultuur = emoties, hoe mensen denken, interpretatie
Cultuur bevindt zich ergens tussen
persoonlijkheid onze menselijke natuur.
Het is niet universeel, maar ook niet per
individu.
Cultuur is niet aangeboren, maar wordt
aangeleerd.
Kenmerken van cultuur
Cultuur is gedeeld
• Voor cultuur is een groep(je) nodig => Van heel klein tot heel groot
• De mate waarin het gedeeld is varieert: individuele verschillen binnen eenzelfde cultuur
=> ook persoonlijkheid, levenservaring en de vele andere cultuurtjes waar je deel van bent
• Ook verschillen tussen culturen: Tight vs. loose cultures
1. Tight cultures/ hechte culturen = culturele normen worden vrij streng gehanteerd
zonder dat er veel aanpassing op is.
2. Loose cultures/ lossere culturen = minder streng waardoor er een grotere variatie is
van verschillende mensen binnen die cultuur.
3
, Cultuur is overgeleverd
wordt aangeleerd door socialisatie => Gebeurt bewust en onbewust
• Primaire socialisatie: door directe familie (ouders of andere centrale zorgfiguren)
• Secundaire socialisatie: door school, vrienden, werk,…
• Tertiaire socialisatie: door samenleving, (sociale) media,…
wordt overgebracht door socialisatie
• enculturatie: cultuuroverdracht in tijd = doorheen je leven krijg je verschillende culturen
mee gegeven.
• acculturatie: cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte (meer in les
Acculturatie)
Cultuur is dynamisch => Cultuur beïnvloedt leden… en visa versa
Één cultuur heeft niet constantt dezelfde gebruiken en gewoontes heeft of dat deze gewoontes
voor altijd dezelfde zullen blijven. Cultuur verandert doorheen de tijd.
We leren via socialisatie verschillende culturen aan, maar wij zelf hebben ook invloed op die
cultuur en kunnen we deze veranderen.
Veranderingen zijn adaptief => Cultuur is de aanpassing van de menselijke soort op
ecologische, sociopolitieke en biologische factoren.
Wat is crossculturele psychologie?
Definitie crossculturele pscyhologie = de wetenschappelijke studie van gelijkenissen en
verschillen in het menselijk psychologisch functioneren in verschillende culturele groepen,
daarbij onderzoekend hoe ons denken, voelen en doen beïnvloed wordt door een culturele
context.
Geschiedenis Crossculturele psychologie
A long past…
• 1850 Völkerpsychologie mens in relatie tot gewoonten en gebruiken van de samenleving
• Wundt (1916) "Where deliberate experimentation ends is where history has
experimented on the behalf of psychologists.“
• Antropologie bv. Rivers: waarneming bij bewoners van Papua Nieuw-Guinea
• 1940-1950 basispersoonlijkheid en nationale karakters
…but only a short history
→ vanaf 1960-1970 bloeide crosscultureel psychologisch onderzoek met specifieke
wetenschappelijke tijdschriften
4
