Rédigé par des étudiants ayant réussi Disponible immédiatement après paiement Lire en ligne ou en PDF Mauvais document ? Échangez-le gratuitement 4,6 TrustPilot
logo-home
Resume

Samenvatting Samenleving, Feiten en Problemen | Sociologie | UA | 2025/26 ppt&notities

Note
-
Vendu
-
Pages
134
Publié le
23-05-2026
Écrit en
2025/2026

Dit zijn de cursusmaterialen voor Samenleving, Feiten en Problemen aan de Universiteit Antwerpen. Het document behandelt fundamentele onderwerpen zoals basisinstellingen (gezin, overheid, ondernemingen), de geschiedenis van samenlevingen, en belangrijke concepten zoals correlatie versus oorzakelijk verband en beleidskwesties. Ideaal voor examenvoorbereiding en het begrijpen van de sociologische inleiding en het conceptueel kader van de cursus. PPT+notities

Montrer plus Lire moins

Aperçu du contenu

Samenleving Feiten en Problemen

Inhoudsopgave

Samenleving Feiten en Problemen ........................................................................................................................ 1
Doel en aanpak .......................................................................................................................................................13
Examen ..................................................................................................................................................................13
Vooraf: Praten over beleid ........................................................................................................................................13
Correlatie vs. Oorzakelijk verband ............................................................................................................................13
Praten over beleid ...................................................................................................................................................13

1. Inleiding; een conceptueel kader ................................................................................................................. 14
Inhoud ....................................................................................................................................................................14
Samenlevingen .......................................................................................................................................................14
De leden van een samenleving: ................................................................................................................................14
Sociale rechten in de Belgische grondwet .................................................................................................................14
Europe pijler van sociale rechten .............................................................................................................................15

1.1 Basisinstituties ............................................................................................................................................ 15
Geschiedenis van de homo sapiens .........................................................................................................................15
1.1.1 Basisinstitutie 1. Het gezin ...............................................................................................................................15
De cognitieve revolutie ............................................................................................................................................16
De markt .................................................................................................................................................................16
Verschillende markten ............................................................................................................................................16
Prehistorische zorg ..................................................................................................................................................16
Agrarische revolutie.................................................................................................................................................17
1.1.2 Basisinstitutie 2: De overheid...........................................................................................................................17
Codex van Hammurabi ............................................................................................................................................17
Belastingen in het Oude Egypte ................................................................................................................................17
Een sprong in tijd .....................................................................................................................................................18
De Grote Verrijking ( “ The Great Enrichment”) ..........................................................................................................18
Economische groei ..................................................................................................................................................19
De industriële revolutie ............................................................................................................................................20
1.1.3 Basisinstitutie 3: De onderneming/ bedrijven ....................................................................................................20
Commodificatie ......................................................................................................................................................20
Industriële Revolutie ................................................................................................................................................20
Economische groei ( BBP per capita) ........................................................................................................................21
Drie basisinstituties en de markt ..............................................................................................................................21
Ongereguleerde markt .............................................................................................................................................21
Basisinstituties: overzicht ........................................................................................................................................21
Een vierde basisinstitutie? .......................................................................................................................................22

, 1.2 Basisstructuur van een samenleving ...................................................................................................................22
1.2.1 Verschillende visies op de staat ................................................................................................................... 22
Kapitalisme .............................................................................................................................................................22
Marxisme ................................................................................................................................................................22
Corporatisme..........................................................................................................................................................23
1.2.2 De welvaartstaat ......................................................................................................................................... 23
Welvaartsstaat: verschillende opvattingen ...............................................................................................................24
Welvaartsstaat en markt ..........................................................................................................................................24
Welvaartsstaat en markt ..........................................................................................................................................25
1.3 Het sociaal contract...........................................................................................................................................26
De grondleggers van het sociaal contract: ................................................................................................................26
Sociaal contract ......................................................................................................................................................26
Sociaal contract: vandaag .......................................................................................................................................26
Het sociaal contract met overlappende generaties ...................................................................................................27

Kernbegrippen ................................................................................................................................................... 27
“vorige les” die bij deze hfdstk hoort: ........................................................................................................................27

2. Als markten falen – marktfalingen en publieke goederen .............................................................................. 28
Centrale vraag voor deel 2 .......................................................................................................................................28
Inhoud ....................................................................................................................................................................28
2.1 Wanneer werken ongereguleerde markten?/ Het libertartische ideaal van een ongereguleerde markt ....................28
Probleem voor een sociale wetenschapper ..............................................................................................................28
Het laboratorium van een sociaal- economische wetenschapper ..............................................................................29
De aannames in het referentie model: ......................................................................................................................29
De onzichtbare hand ...............................................................................................................................................29
Is het het referentie model realistisch? .....................................................................................................................30
Welvaartsstaat: verschillende opvattingen ...............................................................................................................31
2.2 Marktfalingen ....................................................................................................................................................31
Aannames in het referentie model ........................................................................................................................ 31
2.2.1 Veronderstelling 1. Rationele individuen ...................................................................................................... 31
Gedragseconomie: Nudging.....................................................................................................................................31
Rol voor de overheid 1. Nudging en keuzes maken ....................................................................................................31
2.2.2 Aanname 2.Perfecte informatie ............................................................................................................. 32
Rol voor de overheid 2. Informatie verbeteren ...........................................................................................................32
(2.2.3 Rationele individuen ) ................................................................................................................................. 32
2.2.3 Aanname 3. Perfect competitieve markten ................................................................................................... 33
Toenemende marktmacht .......................................................................................................................................33
Rol voor de overheid 3. Mededingingsbeleid ( Anti-trust) ............................................................................................33
Voorbeeld: EU versus Microsoft ...............................................................................................................................34
§ 4. Markten zijn compleet.............................................................................................................................. 34
2.2.4 Aanname 4: Markten zijn compleet .............................................................................................................. 34
Complete markten ..................................................................................................................................................34
Rol voor de overheid 4. Markten compleet maken .....................................................................................................34
2.2.5 Aanname 5: Geen publieke goederen ........................................................................................................... 35
Rol voor de overheid 5. Publieke goederen leveren ....................................................................................................35
2.2.6 Aanname 6: Geen externaliteiten ................................................................................................................. 35

, Rol voor de overheid 6. Omgaan met externaliteiten ..................................................................................................36
Positieve externaliteit ..............................................................................................................................................36
Rol van de overheid 6. Omgaan met externe effecten ................................................................................................36
OVERZICHT.............................................................................................................................................................36
2.3 Social investeringen (/ Door de overheid gefinancierde sociale diensten) ........................................................36
Commodificatie ......................................................................................................................................................37
Decommodificatie...................................................................................................................................................37
Het Mattheüseffect..................................................................................................................................................37
Slotbeschouwing 1: Overheidsfalen .........................................................................................................................38
Slotbeschouwing 2: Sociale rechten .........................................................................................................................38
Kernbegrippen ........................................................................................................................................................38
“vorige les” die bij deze hfdstk hoort: ........................................................................................................................39

3. Sociale zekerheid: De magie van het gemiddelde ......................................................................................... 39
Vandaag .................................................................................................................................................................39
Inhoud ....................................................................................................................................................................39
3.1 Risico en onzekerheid ........................................................................................................................................39
Een voorbeeld .........................................................................................................................................................39
Pay-off ....................................................................................................................................................................40
Een voorbeeld .........................................................................................................................................................40
Wat zou jij kiezen? ...................................................................................................................................................40
Risicoaversie ..........................................................................................................................................................40
Centrale vraag.........................................................................................................................................................41
Denk aan les 1.........................................................................................................................................................41
3.2 Informele verzekering .........................................................................................................................................41
Zelfverzekering ........................................................................................................................................................41
Hoeveel mensen kunnen onverwachte uitgaven niet betalen? ...................................................................................41
Zelfverzekering/ informele verzekering ......................................................................................................................42
3.3 Private verzekering .............................................................................................................................................42
De (private) verzekeringsmarkt .................................................................................................................................42
Private verzekering ..................................................................................................................................................42
Terug naar ons voorbeeld.........................................................................................................................................42
Wat zou jij kiezen? ...................................................................................................................................................43
Terug naar ons voorbeeld.........................................................................................................................................43
Wat zou jij kiezen? ...................................................................................................................................................43
Wanneer werkt een private verzekering? ...................................................................................................................43
Wanneer werkt een private verzekering? ...................................................................................................................43
Onvolledige markten ...............................................................................................................................................45
..............................................................................................................................................................................45
3.4 Sociale verzekering ............................................................................................................................................45
Sociale verzekering: oorsprong ................................................................................................................................45
3.4.1 De oorsprong van de sociale verzekering: ..................................................................................................... 45
Bismarck ................................................................................................................................................................45

, Beveridge................................................................................................................................................................45
Sociale verzekering versus private verzekering ..........................................................................................................46
3.4.2 Sociale verzekering versus private verzekering .............................................................................................. 46
Lidmaatschap van de sociale verzekering .................................................................................................................46
Premie in de sociale verzekering ..............................................................................................................................46
Sociale verzekering in België ....................................................................................................................................46
(3.4.3 Sociale verzekeringen balanceert tussen verschillende principes) ................................................................ 46
Sociale verzekering als spaarvarken .........................................................................................................................47
Sociale verzekering in beweging ...............................................................................................................................47
Optimale hoeveelheid sociale verzekering ................................................................................................................47
Sociale verzekering: financiering ..............................................................................................................................48
3.4.4 De financiering van de sociale verzekering.................................................................................................... 48
Sociale zekerheidsbijdragen ....................................................................................................................................48
Kernbegrippen ........................................................................................................................................................48

4. Belastingen, ongelijkheid en herverdeling .................................................................................................... 49
Inhoud ....................................................................................................................................................................49
Laatse twee weken ..................................................................................................................................................49
Pareto-efficiëntie ....................................................................................................................................................49
Een tweede (normatief) criterium .............................................................................................................................49
John Rawls ( 1921-2002) ..........................................................................................................................................49
Twee varianten van rechtvaardigheid ........................................................................................................................50
Egalitarisme ............................................................................................................................................................50
Sufficientarianisme .................................................................................................................................................50
Limitarisme .............................................................................................................................................................50
Tweede welvaartstheorema. ....................................................................................................................................50
Taakverdeling ..........................................................................................................................................................51
Lucky bucket transfers ............................................................................................................................................51
Afruil tussen efficiëntie en rechtvaardigheid ..............................................................................................................51
Taakverdeling ( opnieuw) .........................................................................................................................................51
Mind the gap ...........................................................................................................................................................51
4.2 Belastingen en herverdeling ...............................................................................................................................52
Herverdeling en voorverdeling ..................................................................................................................................52
Belastingen .............................................................................................................................................................52
Overheidsinkomsten generen ..................................................................................................................................52
Overheidsinkomsten ( belasting/ BBP) ......................................................................................................................52
Overheidsschuld ( schuld /BBP) ...............................................................................................................................53
..............................................................................................................................................................................53
Overheidsschuld .....................................................................................................................................................53
Herverdeling ...........................................................................................................................................................53
Verschillende belastingeninstrumenten ...................................................................................................................53
Personenbelasting in België .....................................................................................................................................54
Personenbelasting in België ( voorbeeld) ..................................................................................................................54
..............................................................................................................................................................................54

Infos sur le Document

Publié le
23 mai 2026
Nombre de pages
134
Écrit en
2025/2026
Type
RESUME
€14,66
Accéder à l'intégralité du document:

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF

Faites connaissance avec le vendeur

Seller avatar
Les scores de réputation sont basés sur le nombre de documents qu'un vendeur a vendus contre paiement ainsi que sur les avis qu'il a reçu pour ces documents. Il y a trois niveaux: Bronze, Argent et Or. Plus la réputation est bonne, plus vous pouvez faire confiance sur la qualité du travail des vendeurs.
imaneheider Universiteit Antwerpen
Voir profil
S'abonner Vous devez être connecté afin de suivre les étudiants ou les cours
Vendu
11
Membre depuis
1 année
Nombre de followers
0
Documents
3
Dernière vente
9 mois de cela

3,3

3 revues

5
0
4
1
3
2
2
0
1
0

Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions