ECONOMIE
INLEIDING: WAT IS ECONOMIE?
MENSWETENSCHAP
= wetenschappelijk onderbouwde poging om menselijk gedrag te voorspellen
→ geen exacte wetenschap. We gaan de homo economicus gaan bestuderen (rationeel) → nooit
100%
DOEL: welvaart!
WELVAART
= Mate waarin elke speler zijn/haar behoeftes vervuld ziet met de beschikbare schaarse middelen die
hij/zij daarbij heeft.
→ je schaarse middelen vb tijd, geld, niemand die iets wilt doen…
concreet voorbeeld: ik wil iemand zoeken om al mijn examens te helpen verminder, maar ik vind
niemand.
KIEZEN IS VERLIEZEN
o Keuzes voor maximale welvaart
o Elke keuze die je vandaag maakt is ten koste van een andere
→ voorbeeld: ik koop een nieuwe iPhone → ik ben geld kwijt
Hoe of welke keuzes maken we best zodat de
welvaart maximaal is?
SCHAARSE MIDDELEN
= een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare hoeveelheid zou overtreffen indien
het gratis ter beschikking stond.
→ consument is niet altijd rationeel:
o Voorbeeld: 3 winkelketens en je behoefte is “ik wil een jeans” → homo Economicus gaat kijken
naar de beste kwaliteitsverhouding. Sommige mensen willen minder geld uitgeven (zeeman
vb) en andere hebben meer middelen en willen een broek van Dior, sommige van de Zara.
→ ze kiezen op basis van ahja mijn vrienden hebben die ook en niet op basis van rationeel.
Dus heeft niks meer te maken met prijs kwaliteit verhouding.
ECONOMIE
= de studie van het menselijk strever naar bevrediging van behoeften met behulp van schaarse
middelen.
CETERIS-PARIBUSCLAUSELE
= Al de rest gelijkend blijven, we stellen een verandering vast en gaan na wat er gebeurt met de actor,
maar alle andere variabele blijven constant. (invloed van de prijs op de gevraagde hoeveelheid)
→ voorbeeld: Sam heeft ook een nieuwe iPhone, dus ik wil er ook 1.
, HOE METEN WE ECONOMIE?
WELVAART
= de mate waarin we meten of aan de behoeften van alle economische spelers wordt voldaan met
diens schaarse middelen.
→ STEL: je hebt budget van 50 euro voor jeans die 50 euro kost en het past perfect en je hebt ineens
20% korting aan de kassa. Dus je hebt meer welvaart op dat moment.
HOE METEN WE ECONOMIE
Waarde wordt berekent op basis van
BBP. Hier zijn 2 manieren bij: optelsom
van alle productie van goederen en
diensten & de optelsom toegevoegde
waarde
→ hoe hoger de productie hoe meer
BBP er is.
→ we gaan het BBP delen per inwoner in het land zo kan je landen goed vergelijken met elkaar.
o Als we toegvoegde waarde willen tellen gaan we de
eindproducten van (vb. brood) opsplitsen. Die gaat graan
verbouwen en verkopen aan een meelfabriek die er
bloem van maakt. De meelfabriek betaald daar 20 euro
voor. Dan wordt dat bloem verkocht aan de broodfabriek
en die betaalt 50 euro voor het bloem. (toegevoegde
waarde=30 euro) nu gaat de broodfabriek die verkopen
aan de supermarkt dus die betaald 150 euro.
(=toegevoegde waarde=100) en dan betaalt de consument ook nog. → in totaal is er 200
toegevoegde waarde. (even controleren of waardes kloppen → niet kennen zei ze)
HEEFT ALLES EEN WAARDE?
o Voorbeelden: zwartwerk, propere lucht…
→ kanttekening: alleen de officiële weg wordt geregistreerd
Conjunctuur: percentage hoeveel het BBP ieder jaar
gestegen is.
Daling in 2020: je kon niet naar de kapper door
corona enz.… in 2021 wou iedereen dus terug op
vakantie enz. dus terug een hele sterke stijging!
, BBP… DE HEILIGE GRAAL?
o Beperkingen van BBP:
▪ Human development index= index die berekent heel wat sociale aspecten
- Verzekeringen, drinkbaar water, duurzaamheid, bruikbare energie, ontbossing…
o Economie opsplitsen
▪ We gaan gedrag bestuderen van 1 product. (=Micro-economie)
▪ We gaan sector bestuderen (=meso-economie)
▪ Alle bedrijven, gezinnen van bepaald land
WELKE GOEDEREN ZIJN ER?
VRIJE GOEDEREN
= Gratis
→ voorbeeld: lucht
o MAAR:
▪ Is dat wel overal zo dat we propere lucht hebben en water enz.?
▪ Bij HDI index speelt propere lucht wel een rol
▪ Vervuilde lucht wordt dus niet opgenomen in de economie
ECONOMISCHE GOEDEREN
o INDIVIDUELE GOEDEREN
▪ Uitsluitbaar (=niet betalen, krijg je dat niet mee)
▪ Rivaliserend (=als ik die fiets koop met dat nummertje, kan de volgende consument
dezelfde fiets niet meer kopen (zelfde fiets maar niet zelfde nummer)
▪ Vb: ik koop het brood rechts, de andere kan niet exact hetzelfde kopen
▪ Je hebt een marktprijs vb: brood = 3,20
o PUBLIEKE GOEDEREN
▪ Niet rivaliserend en niet uitsluitbaar
▪ Voorbeeld: brandweer (=het is niet omdat het bij jou en je buren brand dat ze enkel
naar je buren komen)
→ ook al betaal je geen belastingen of hou je je niet aan de regels, toch krijg je hulp.
▪ Geen factuur omdat politie je hielp oversteken → dus geen marktprijs.
o QUASI-PUBLIEKE GOEDEREN
▪ Niet rivaliserend en wel uitsluitbaar
▪ Vb. een tunnel waar je tol moet betalen, het is niet-rivaliserend want iedereen kan er
is die er voor betaalt → maar als je niet betaalt kom je er niet in dus wel uitsluitbaar.
INLEIDING: WAT IS ECONOMIE?
MENSWETENSCHAP
= wetenschappelijk onderbouwde poging om menselijk gedrag te voorspellen
→ geen exacte wetenschap. We gaan de homo economicus gaan bestuderen (rationeel) → nooit
100%
DOEL: welvaart!
WELVAART
= Mate waarin elke speler zijn/haar behoeftes vervuld ziet met de beschikbare schaarse middelen die
hij/zij daarbij heeft.
→ je schaarse middelen vb tijd, geld, niemand die iets wilt doen…
concreet voorbeeld: ik wil iemand zoeken om al mijn examens te helpen verminder, maar ik vind
niemand.
KIEZEN IS VERLIEZEN
o Keuzes voor maximale welvaart
o Elke keuze die je vandaag maakt is ten koste van een andere
→ voorbeeld: ik koop een nieuwe iPhone → ik ben geld kwijt
Hoe of welke keuzes maken we best zodat de
welvaart maximaal is?
SCHAARSE MIDDELEN
= een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare hoeveelheid zou overtreffen indien
het gratis ter beschikking stond.
→ consument is niet altijd rationeel:
o Voorbeeld: 3 winkelketens en je behoefte is “ik wil een jeans” → homo Economicus gaat kijken
naar de beste kwaliteitsverhouding. Sommige mensen willen minder geld uitgeven (zeeman
vb) en andere hebben meer middelen en willen een broek van Dior, sommige van de Zara.
→ ze kiezen op basis van ahja mijn vrienden hebben die ook en niet op basis van rationeel.
Dus heeft niks meer te maken met prijs kwaliteit verhouding.
ECONOMIE
= de studie van het menselijk strever naar bevrediging van behoeften met behulp van schaarse
middelen.
CETERIS-PARIBUSCLAUSELE
= Al de rest gelijkend blijven, we stellen een verandering vast en gaan na wat er gebeurt met de actor,
maar alle andere variabele blijven constant. (invloed van de prijs op de gevraagde hoeveelheid)
→ voorbeeld: Sam heeft ook een nieuwe iPhone, dus ik wil er ook 1.
, HOE METEN WE ECONOMIE?
WELVAART
= de mate waarin we meten of aan de behoeften van alle economische spelers wordt voldaan met
diens schaarse middelen.
→ STEL: je hebt budget van 50 euro voor jeans die 50 euro kost en het past perfect en je hebt ineens
20% korting aan de kassa. Dus je hebt meer welvaart op dat moment.
HOE METEN WE ECONOMIE
Waarde wordt berekent op basis van
BBP. Hier zijn 2 manieren bij: optelsom
van alle productie van goederen en
diensten & de optelsom toegevoegde
waarde
→ hoe hoger de productie hoe meer
BBP er is.
→ we gaan het BBP delen per inwoner in het land zo kan je landen goed vergelijken met elkaar.
o Als we toegvoegde waarde willen tellen gaan we de
eindproducten van (vb. brood) opsplitsen. Die gaat graan
verbouwen en verkopen aan een meelfabriek die er
bloem van maakt. De meelfabriek betaald daar 20 euro
voor. Dan wordt dat bloem verkocht aan de broodfabriek
en die betaalt 50 euro voor het bloem. (toegevoegde
waarde=30 euro) nu gaat de broodfabriek die verkopen
aan de supermarkt dus die betaald 150 euro.
(=toegevoegde waarde=100) en dan betaalt de consument ook nog. → in totaal is er 200
toegevoegde waarde. (even controleren of waardes kloppen → niet kennen zei ze)
HEEFT ALLES EEN WAARDE?
o Voorbeelden: zwartwerk, propere lucht…
→ kanttekening: alleen de officiële weg wordt geregistreerd
Conjunctuur: percentage hoeveel het BBP ieder jaar
gestegen is.
Daling in 2020: je kon niet naar de kapper door
corona enz.… in 2021 wou iedereen dus terug op
vakantie enz. dus terug een hele sterke stijging!
, BBP… DE HEILIGE GRAAL?
o Beperkingen van BBP:
▪ Human development index= index die berekent heel wat sociale aspecten
- Verzekeringen, drinkbaar water, duurzaamheid, bruikbare energie, ontbossing…
o Economie opsplitsen
▪ We gaan gedrag bestuderen van 1 product. (=Micro-economie)
▪ We gaan sector bestuderen (=meso-economie)
▪ Alle bedrijven, gezinnen van bepaald land
WELKE GOEDEREN ZIJN ER?
VRIJE GOEDEREN
= Gratis
→ voorbeeld: lucht
o MAAR:
▪ Is dat wel overal zo dat we propere lucht hebben en water enz.?
▪ Bij HDI index speelt propere lucht wel een rol
▪ Vervuilde lucht wordt dus niet opgenomen in de economie
ECONOMISCHE GOEDEREN
o INDIVIDUELE GOEDEREN
▪ Uitsluitbaar (=niet betalen, krijg je dat niet mee)
▪ Rivaliserend (=als ik die fiets koop met dat nummertje, kan de volgende consument
dezelfde fiets niet meer kopen (zelfde fiets maar niet zelfde nummer)
▪ Vb: ik koop het brood rechts, de andere kan niet exact hetzelfde kopen
▪ Je hebt een marktprijs vb: brood = 3,20
o PUBLIEKE GOEDEREN
▪ Niet rivaliserend en niet uitsluitbaar
▪ Voorbeeld: brandweer (=het is niet omdat het bij jou en je buren brand dat ze enkel
naar je buren komen)
→ ook al betaal je geen belastingen of hou je je niet aan de regels, toch krijg je hulp.
▪ Geen factuur omdat politie je hielp oversteken → dus geen marktprijs.
o QUASI-PUBLIEKE GOEDEREN
▪ Niet rivaliserend en wel uitsluitbaar
▪ Vb. een tunnel waar je tol moet betalen, het is niet-rivaliserend want iedereen kan er
is die er voor betaalt → maar als je niet betaalt kom je er niet in dus wel uitsluitbaar.
