Sociaal-werktheorieën
Verplichte literatuur
1
, Theory and social work a conceptual review of the
literature
Samenvatting
Het artikel bespreekt de complexe relatie tussen theorie en sociaal werk. Hicks toont dat
theorie in sociaal werk vaak als moeilijk, abstract of ver verwijderd van de praktijk wordt
gezien, terwijl theorie net onvermijdelijk aanwezig is in elke praktijkvorm.
1. Wat is theorie?
Volgens Hicks bestaan er verschillende manieren om theorie te begrijpen. Theorie is niet
enkel een “grote abstracte verklaring”, maar kan verschillende vormen aannemen:
theorie als verklaring van sociale fenomenen;
theorie als hulpmiddel om praktijksituaties te begrijpen;
theorie als kader voor handelen;
theorie als kritisch-reflectief instrument;
theorie als praxis: theorie en praktijk die voortdurend met elkaar verbonden zijn.
Theorie helpt sociaal werkers:
situaties te begrijpen;
problemen te verklaren;
bewuster te handelen;
kritisch te reflecteren op samenleving, macht en ongelijkheid.
Zonder theorie handelen sociaal werkers niet neutraal: ze vertrekken altijd vanuit bepaalde
aannames over mensen, samenleving, problemen en oplossingen.
2. Theorie en praktijk zijn niet tegengesteld
Een centrale boodschap van Hicks is dat de tegenstelling tussen “denken” en “doen” vals is.
In sociaal werk leeft soms het idee:
dat goede sociaal werkers vooral empathisch en praktisch moeten zijn;
en dat theorie te abstract of elitair is.
Maar Hicks benadrukt dat:
praktijk altijd gebaseerd is op impliciete theorieën;
theorie nodig is om professioneel en kritisch te handelen;
sociaal werkers geen “uitvoerders” mogen worden die gewoon regels volgen.
2