Keuzeonderwijs 1
Sportgeneeskunde
2025-2026
,Inhoudstafel
Inhoudstafel 2
1 | Sportgeneeskunde en sportmedische keuring 4
1.1 | Sportgeneeskunde 4
1.2 | Sportmedische keuring 6
2 | Doping in de sport 12
2.1 | Wat is doping? 12
2.2 | Historisch 12
2.3 | Organisatie van antidoping 12
2.4 | Rol van de sportarts 13
2.5 | Preventie en educatie 14
2.6 | Conclusie & links 14
3 | Inspanningsfysiologie 15
3.1 | Energiesystemen 15
3.2 | Indeling sport(takken) 17
3.3 | Trainingsprincipes 17
3.4 | Hoe meten we conditie 17
3.5 | Casus wielrenner 19
3.6 | Praktijk 19
4 | Schouderletsels 20
4.1 | Het gewricht 20
4.2 | Aandoeningen 20
5 | Heupimpingment 24
5.1 | Het gewricht 24
5.2 | Impingment 24
6 | Knie 29
6.1 | Het gewricht 29
6.2 | Voortste kruisbandletsel 29
7 | Acute enkeldistorsio (Niet besproken) 33
7.1 | Anamnese 33
7.2 | Klinisch onderzoek 33
7.3 | Diagnose 34
7.4 | Behandeling 34
7.5 | De probleem enkel 35
8 | Beeldvorming 36
9 | Chronische letsels enkel en voet 37
9.1 | Intro 37
9.2 | Stressfracturen 37
9.2 | Stressfractuur Tibia 38
9.3 | Mediaal Tibiaal Stress Syndroom (shin splints) 38
9.4 | Stressfractuur Calcaneus 38
9.5 | Stressfractuur Os Naviculare 38
9.6 | Stressfraktuur Metatarsalen 39
9.7 | Behandeling Stressfracturen 39
9.8 | Achillestendinopathie 40
9.9 | Midportion Achillestendinopathie 42
Keuzeonderwijs 1 - Sportgeneeskunde 2
, 9.10 | Insertietendinopathie Achillespees (retrocalcaneal, insertioneel) 42
9.11 | Fasciïtis plantaris (plantaire fasciosis) 42
9.12 | Behandelingsdoelen tendinopathie in functie van het continuummodel 43
9.13 | Anti-inflammatoire / pijn therapie 44
9.14 | Correctie intrinsieke en extrinsieke risicofactoren 44
9.15 | Load management 44
9.16 | Peesrevalidatie 45
9.17 | Eccentrische oefentherapie 45
9.18 | Extracorporal shock wave therapie 46
9.19 | Injectietherapie 46
9.20 | Heelkunde 46
10 | Trainingsleer 48
10.1 | Intro 48
10.2 | Basisprincipes van het trainingsproces 48
10.3 | Methodologische principes 51
10.4 | Plannen en periodiseren 52
10.5 | Take home 56
11 | Podologie 57
11.1 | Wat is podologie? 57
11.2 | Hoe gaat een podoloog te werk? 57
11.3 | Houdings- en bewegingsapparaat 57
11.4 | Instrumentele behandeling 60
12 | Vrouw en sport 62
12.1 | Genderspecifiek onderzoek 62
12.2 | Presteren en de menstruatiecyclus 64
12.3 | Oligo- en amenorroe 65
12.4 | REDs 65
12.5 | Zwangerschap en sport 68
12.6 | Menopauze 69
13 | Nieuwe inzichten in de MSK geneeskunde 71
Keuzeonderwijs 1 - Sportgeneeskunde 3
, 1 | Sportgeneeskunde en sportmedische keuring
1.1 | Sportgeneeskunde
● 1 | Uitvoeren van sportmedische gezondheidsonderzoeken (preventief en curatief)
○ Topsport: teamarts of opvolging individuele atleten
○ Verplichte sportmedische evaluaties voor competitiesport opgelegd door aantal federaties: vb
wielrennen, zwemmen, volleybal, boksen, gymnastiek, duikers …
■ Om competitie te mogen doen moet je langs sportarts gegaan zijn
○ Op individuele vraag
○ In kader van sportieve doelen: vb marathon, gran fondo racefiets of mountainbike
● 2 | Afnemen van inspanningstest met individuele begeleiding van training
○ Marmotte
○ Etappe du tour
○ Mont Ventoux
○ Ultratrails
○ Brandweermannen
○ ….
○ Advies geven
■ Sportvoedingsadvies
■ Advies rond hittestress: vocht-en elektrolyten intake
vb deelname marathon du sable
■ Advies rond hoogte –adaptatie
vb deelname fietsvakantie Nepal > 5000 hms.
● 3 | Consultaties
○ Musculoskeletale aandoeningen
■ Diagnostiek klinisch en radiologisch, behandeling en revalidatie, Return To Play beslissing.
■ Studie van biomechanica
○ Omgaan met medische problemen:
■ Cardiopulmonaire klachten
■ Infecties
■ Gynecologisch, OAC.
■ NKO
■ Dermatologisch
■ Vermoeidheid, overtraindheid
■ Sporter kan op elk systeem problemen hebben
● 4 | Urgentiegeneeskunde
○ Advanced Trauma Life Support
■ Commotio bij contactsporten
○ Advanced Cardiac Life Support
■ Plotse dood bv. Op voetbalveld
○ Vroeger door sportartsen, nu meer door urgentieartsen
■ Je moet dus ook een goede basis traumageneeskunde hebben
● 5 | Kennis van de sport
○ 323 sporten
○ Fysieke vereisten
○ Motorische vaardigheden
○ Technische eigenschappen
○ Verschillende type blessures: rugblessures bij gymnasten, schouderblessures bij bovenhandse
sporten ….
■ Elke sport heeft wel zijn typische blessures
○ Medische problemen: astma bij zwemmers, concussion bij contactsporten, eetstoornissen
gewichtsklasse sporten ….
○ Oorzaken begrijpen voor sportspecifieke aanpak en aansturen medisch team.
Keuzeonderwijs 1 - Sportgeneeskunde 4
Sportgeneeskunde
2025-2026
,Inhoudstafel
Inhoudstafel 2
1 | Sportgeneeskunde en sportmedische keuring 4
1.1 | Sportgeneeskunde 4
1.2 | Sportmedische keuring 6
2 | Doping in de sport 12
2.1 | Wat is doping? 12
2.2 | Historisch 12
2.3 | Organisatie van antidoping 12
2.4 | Rol van de sportarts 13
2.5 | Preventie en educatie 14
2.6 | Conclusie & links 14
3 | Inspanningsfysiologie 15
3.1 | Energiesystemen 15
3.2 | Indeling sport(takken) 17
3.3 | Trainingsprincipes 17
3.4 | Hoe meten we conditie 17
3.5 | Casus wielrenner 19
3.6 | Praktijk 19
4 | Schouderletsels 20
4.1 | Het gewricht 20
4.2 | Aandoeningen 20
5 | Heupimpingment 24
5.1 | Het gewricht 24
5.2 | Impingment 24
6 | Knie 29
6.1 | Het gewricht 29
6.2 | Voortste kruisbandletsel 29
7 | Acute enkeldistorsio (Niet besproken) 33
7.1 | Anamnese 33
7.2 | Klinisch onderzoek 33
7.3 | Diagnose 34
7.4 | Behandeling 34
7.5 | De probleem enkel 35
8 | Beeldvorming 36
9 | Chronische letsels enkel en voet 37
9.1 | Intro 37
9.2 | Stressfracturen 37
9.2 | Stressfractuur Tibia 38
9.3 | Mediaal Tibiaal Stress Syndroom (shin splints) 38
9.4 | Stressfractuur Calcaneus 38
9.5 | Stressfractuur Os Naviculare 38
9.6 | Stressfraktuur Metatarsalen 39
9.7 | Behandeling Stressfracturen 39
9.8 | Achillestendinopathie 40
9.9 | Midportion Achillestendinopathie 42
Keuzeonderwijs 1 - Sportgeneeskunde 2
, 9.10 | Insertietendinopathie Achillespees (retrocalcaneal, insertioneel) 42
9.11 | Fasciïtis plantaris (plantaire fasciosis) 42
9.12 | Behandelingsdoelen tendinopathie in functie van het continuummodel 43
9.13 | Anti-inflammatoire / pijn therapie 44
9.14 | Correctie intrinsieke en extrinsieke risicofactoren 44
9.15 | Load management 44
9.16 | Peesrevalidatie 45
9.17 | Eccentrische oefentherapie 45
9.18 | Extracorporal shock wave therapie 46
9.19 | Injectietherapie 46
9.20 | Heelkunde 46
10 | Trainingsleer 48
10.1 | Intro 48
10.2 | Basisprincipes van het trainingsproces 48
10.3 | Methodologische principes 51
10.4 | Plannen en periodiseren 52
10.5 | Take home 56
11 | Podologie 57
11.1 | Wat is podologie? 57
11.2 | Hoe gaat een podoloog te werk? 57
11.3 | Houdings- en bewegingsapparaat 57
11.4 | Instrumentele behandeling 60
12 | Vrouw en sport 62
12.1 | Genderspecifiek onderzoek 62
12.2 | Presteren en de menstruatiecyclus 64
12.3 | Oligo- en amenorroe 65
12.4 | REDs 65
12.5 | Zwangerschap en sport 68
12.6 | Menopauze 69
13 | Nieuwe inzichten in de MSK geneeskunde 71
Keuzeonderwijs 1 - Sportgeneeskunde 3
, 1 | Sportgeneeskunde en sportmedische keuring
1.1 | Sportgeneeskunde
● 1 | Uitvoeren van sportmedische gezondheidsonderzoeken (preventief en curatief)
○ Topsport: teamarts of opvolging individuele atleten
○ Verplichte sportmedische evaluaties voor competitiesport opgelegd door aantal federaties: vb
wielrennen, zwemmen, volleybal, boksen, gymnastiek, duikers …
■ Om competitie te mogen doen moet je langs sportarts gegaan zijn
○ Op individuele vraag
○ In kader van sportieve doelen: vb marathon, gran fondo racefiets of mountainbike
● 2 | Afnemen van inspanningstest met individuele begeleiding van training
○ Marmotte
○ Etappe du tour
○ Mont Ventoux
○ Ultratrails
○ Brandweermannen
○ ….
○ Advies geven
■ Sportvoedingsadvies
■ Advies rond hittestress: vocht-en elektrolyten intake
vb deelname marathon du sable
■ Advies rond hoogte –adaptatie
vb deelname fietsvakantie Nepal > 5000 hms.
● 3 | Consultaties
○ Musculoskeletale aandoeningen
■ Diagnostiek klinisch en radiologisch, behandeling en revalidatie, Return To Play beslissing.
■ Studie van biomechanica
○ Omgaan met medische problemen:
■ Cardiopulmonaire klachten
■ Infecties
■ Gynecologisch, OAC.
■ NKO
■ Dermatologisch
■ Vermoeidheid, overtraindheid
■ Sporter kan op elk systeem problemen hebben
● 4 | Urgentiegeneeskunde
○ Advanced Trauma Life Support
■ Commotio bij contactsporten
○ Advanced Cardiac Life Support
■ Plotse dood bv. Op voetbalveld
○ Vroeger door sportartsen, nu meer door urgentieartsen
■ Je moet dus ook een goede basis traumageneeskunde hebben
● 5 | Kennis van de sport
○ 323 sporten
○ Fysieke vereisten
○ Motorische vaardigheden
○ Technische eigenschappen
○ Verschillende type blessures: rugblessures bij gymnasten, schouderblessures bij bovenhandse
sporten ….
■ Elke sport heeft wel zijn typische blessures
○ Medische problemen: astma bij zwemmers, concussion bij contactsporten, eetstoornissen
gewichtsklasse sporten ….
○ Oorzaken begrijpen voor sportspecifieke aanpak en aansturen medisch team.
Keuzeonderwijs 1 - Sportgeneeskunde 4
