Algemeen boekhouden 2
Samenvatting - 2026
,Inhoud
1. Algemeen aanvaarde boekhoudprincipes.......................................................6
2. Inleiding...........................................................................................................6
3. Grondslagen....................................................................................................6
3.1. Principe van de ondernemingsentiteit.......................................................6
3.2. Principe van de uitdrukking in geldwaarde...............................................6
3.3. Principe van de bestendigheid..................................................................7
3.4. Principe van de continuïteit of going concern...........................................7
4. Vaststellen van de gebeurtenissen..................................................................7
4.1. Principe van de verantwoordingstukken....................................................7
4.2. Principe van volledigheid...........................................................................7
4.3. Principe van de niet-compensatie.............................................................7
4.4. Matching principe/ overeenstemmingsprincipe.........................................8
5. Vaststellen van de waarde van de geregistreerde gebeurtenissen.................8
5.1. Principe van de individuele waardering.....................................................8
5.2. Principe van de voorzichtigheid.................................................................8
5.3. Principe van de objectiviteit......................................................................8
5.4. Principe van de relevantie.........................................................................8
6. Regels in verband met de rapportering...........................................................9
6.1. Principe van de periodiciteit......................................................................9
6.2. Principe van de vergelijkbaarheid.............................................................9
6.3. Principe van het getrouw beeld.................................................................9
7. Achtergrond en wettelijk kader.....................................................................10
1. Een kort geschiedkundig overzicht/ Afkortingen............................................10
2. Wetgeving rond de boekhouding en de jaarrekening naar Belgisch recht.....10
3. De onderneming NTK.....................................................................................11
4. Vennootschappen, verenigingen en stichtingen............................................11
5. De boekhoudkundige onderneming NTK.......................................................11
6. Volledige of vereenvoudigde boekhouding....................................................13
7. Jaarrekening: volledig model of verkort model criteria..................................13
8. Jaarrekening volgens micromodel..................................................................16
9. Modellen voor vennootschappen: VOL, VKT en MIC en de varianten –inb en -
kap.....................................................................................................................16
10. Wettelijke bepaling: openbaarmaking v/d JR voor Vennootschappen..........17
11. Wettelijke bepaling rond bijzondere vennootschapsvormen.......................17
12. Samenvatting Zie handboek.......................................................................17
,13. Besluit..........................................................................................................17
1. Inleiding.........................................................................................................19
2. Verrichtingen in contanten............................................................................19
3. Overdrachten tussen kas en bank.................................................................19
4. Verrichtingen tussen bankrekeningen...........................................................20
5. Betaalkaarten................................................................................................22
6. Kredietkaarten (MasterCard, American Express, Visa, …).............................22
7. Afhandelen van vorderingen en schulden in vreemd geld.............................23
8. Wisselbrieven valt weg NTK.........................................................................24
9. Technische verwerking van de financiële verrichtingen................................24
10. Voorstelling in de jaarrekening....................................................................24
11. Uitgewerkt voorbeeld..................................................................................24
12. Samenvatting..............................................................................................24
13. De personeelscyclus....................................................................................25
1. Algemene begrippen.....................................................................................25
1.1. Relatie tot de WN....................................................................................25
2. Boekhoudkundige verwerking.......................................................................25
2.1. Berekening bezoldigingen.......................................................................25
2.2. Voorschotten op bezoldigingen personeel (c).........................................27
2.3. Bezoldigingen van bestuurders en zaakvoerders...................................28
2.4. Handelaar – natuurlijke persoon..............................................................29
2.5. Beslaglegging..........................................................................................29
3. Personeelsadministratie door de onderneming zelf NTK...............................30
4. Personeelsadministratie door sociaal secretariaat........................................30
5. Vakantiegeld..................................................................................................31
6. Technische verwerking van de personeelsverrichtingen...............................33
7. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................33
8. Uitgewerkt voorbeeld....................................................................................33
9. De Investeringscyclus....................................................................................34
1. Inleiding.........................................................................................................34
2. Inkomende factuur – investering in vaste activa...........................................34
3.1 Afschrijvingen..............................................................................................35
3.2 Waardeverminderingen...............................................................................37
1. Realisatie van vaste activa............................................................................37
2. Btw-aspecten.................................................................................................38
3. Technische verwerking m.b.t. vaste activa....................................................39
,4. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................40
5. Uitgewerkt voorbeeld....................................................................................40
6. De Financieringscyclus..................................................................................41
0. Inleiding.........................................................................................................41
1. Eigen vermogen (rubrieken 1015)
.................................................................41
2. Schulden op meer dan één jaar (rubrieken 17).............................................42
3. Schulden op ten hoogste één jaar (rubrieken 4248)
.....................................43
4. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................44
5. Uitgewerkt voorbeeld....................................................................................44
6. Integratievoorbeeld.......................................................................................44
7. De jaarlijkse afsluiting...................................................................................45
1. Wettelijke reserve..........................................................................................45
1.1. Wettelijk kader – theorie..........................................................................45
1.2. Gebruikte rekeningen..............................................................................45
1.3. Basisregel berekening wettelijke reserve................................................45
1.4. Stappenplan resultaatverwerking – komt op examen.............................46
1.5. Uitgewerkt voorbeeld – NV Odisee (31/12/2026)....................................46
Powerpoint Hoofdstuk 10 - De jaarlijkse afsluiting............................................49
1. Inleiding.........................................................................................................49
2. De voorlopige proef- en saldibalans..............................................................49
3. Inventarisverrichtingen in verband met AK/ VK – TOF, TOC, TIO, OTC...........49
4. Inventarisverrichtingen in verband met voorraden.......................................53
4.1. Voorraadwijzigingen handelsgoederen ().........................53
4.2. Waardeverminderingen op handelsgoederen..........................................53
4.3. Voorraadwijzigingen grondstoffen/ gereed product
(productieondernemingen).............................................................................54
4.4. Voorraadwaarderingsmethoden (FIFO / LIFO / GGP)................................54
5. Uitstel- en anticipatiekosten Overlopende rekeningen.................................57
5.2. Uitstelposten – OTDK – OTDO..................................................................57
5.3. Anticipatiekosten – TTRK - VKO...............................................................59
6. Inventarisverrichtingen verband met vorderingen en schulden....................60
6.1 Dubieuze debiteuren/ twijfelachtige vorderingen........................................63
6.2 Afwikkeling: terugneming waardevermindering..........................................64
6.3 Definitieve afwikkeling - schema.................................................................65
6.4 Schulden: overboeking LT KT (zie HT 9 financieringscyclus).......................66
6.5 BTW - centralisatie......................................................................................66
,7. Inventarisverrichtingen in verband met vaste activa....................................67
8. Voorbeelden van inventarisverrichtingen......................................................68
9. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................68
10. Vennootschapsbelastingen..........................................................................68
11. Proef- en saldibalans vóór resultaatverwerking...........................................68
12. Resultaatbepaling en resultaatverwerking..................................................70
12.1 Scenario’s resultaatverwerking.................................................................71
13. Opmaak van de jaarrekening.......................................................................72
14. Uitgewerkt voorbeeld..................................................................................73
, 1. Algemeen aanvaarde boekhoudprincipes
2. Inleiding
Boekhouding wordt beheerst door een stelsel van algemeen aanvaarde boekhoudprincipes:
A. Welke zijn de grondslagen waarop boekhouding steunt?
o Ondernemingsentiteit
o Uitdrukken in geldwaarde
o Bestendigheid
o Continuïteit (going concern)
B. Hoe kan men gebeurtenissen vaststellen?
o Verantwoordingstukken
o Volledigheid
o Niet- compensatie
o Toerekenen van opbrengsten en kosten aan de periode (matching)
C. Hoe vertaalt men de gebeurtenis? (vaststellen van de waarde)
o Individuele waardering
o Voorzichtigheid
o Objectiviteit
o Relevantie
D. Aan welke regels moet de rapportering voldoen?
o Periodiciteit
o Vergelijkbaarheid
o Getrouw beeld
3. Grondslagen
Welke zijn de grondslagen waarop iedere boekhouding steunt?
3.1. Principe van de ondernemingsentiteit
Art. I,1,1°WER: een onderneming is:
A. Iedere natuurlijke persoon die een beroepsactiviteit uitoefent als zelfstandige
B. Iedere rechtspersoon (vennootschappen en verenigingen met rechtspersoonlijkheid)
C. Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid (vennootschappen en verenigingen
zonder rechtspersoonlijkheid)
3.2. Principe van de uitdrukking in geldwaarde
Het registreren van economische gebeurtenissen kan slechts als men de gebeurtenissen kan meten
en daarom wordt het weergegeven in EURO
We onderscheiden alle bezittingen waarover een onderneming beschikt:
- Menselijk en organisatorisch potentieel: management, personeel, leidinggevenden
Samenvatting - 2026
,Inhoud
1. Algemeen aanvaarde boekhoudprincipes.......................................................6
2. Inleiding...........................................................................................................6
3. Grondslagen....................................................................................................6
3.1. Principe van de ondernemingsentiteit.......................................................6
3.2. Principe van de uitdrukking in geldwaarde...............................................6
3.3. Principe van de bestendigheid..................................................................7
3.4. Principe van de continuïteit of going concern...........................................7
4. Vaststellen van de gebeurtenissen..................................................................7
4.1. Principe van de verantwoordingstukken....................................................7
4.2. Principe van volledigheid...........................................................................7
4.3. Principe van de niet-compensatie.............................................................7
4.4. Matching principe/ overeenstemmingsprincipe.........................................8
5. Vaststellen van de waarde van de geregistreerde gebeurtenissen.................8
5.1. Principe van de individuele waardering.....................................................8
5.2. Principe van de voorzichtigheid.................................................................8
5.3. Principe van de objectiviteit......................................................................8
5.4. Principe van de relevantie.........................................................................8
6. Regels in verband met de rapportering...........................................................9
6.1. Principe van de periodiciteit......................................................................9
6.2. Principe van de vergelijkbaarheid.............................................................9
6.3. Principe van het getrouw beeld.................................................................9
7. Achtergrond en wettelijk kader.....................................................................10
1. Een kort geschiedkundig overzicht/ Afkortingen............................................10
2. Wetgeving rond de boekhouding en de jaarrekening naar Belgisch recht.....10
3. De onderneming NTK.....................................................................................11
4. Vennootschappen, verenigingen en stichtingen............................................11
5. De boekhoudkundige onderneming NTK.......................................................11
6. Volledige of vereenvoudigde boekhouding....................................................13
7. Jaarrekening: volledig model of verkort model criteria..................................13
8. Jaarrekening volgens micromodel..................................................................16
9. Modellen voor vennootschappen: VOL, VKT en MIC en de varianten –inb en -
kap.....................................................................................................................16
10. Wettelijke bepaling: openbaarmaking v/d JR voor Vennootschappen..........17
11. Wettelijke bepaling rond bijzondere vennootschapsvormen.......................17
12. Samenvatting Zie handboek.......................................................................17
,13. Besluit..........................................................................................................17
1. Inleiding.........................................................................................................19
2. Verrichtingen in contanten............................................................................19
3. Overdrachten tussen kas en bank.................................................................19
4. Verrichtingen tussen bankrekeningen...........................................................20
5. Betaalkaarten................................................................................................22
6. Kredietkaarten (MasterCard, American Express, Visa, …).............................22
7. Afhandelen van vorderingen en schulden in vreemd geld.............................23
8. Wisselbrieven valt weg NTK.........................................................................24
9. Technische verwerking van de financiële verrichtingen................................24
10. Voorstelling in de jaarrekening....................................................................24
11. Uitgewerkt voorbeeld..................................................................................24
12. Samenvatting..............................................................................................24
13. De personeelscyclus....................................................................................25
1. Algemene begrippen.....................................................................................25
1.1. Relatie tot de WN....................................................................................25
2. Boekhoudkundige verwerking.......................................................................25
2.1. Berekening bezoldigingen.......................................................................25
2.2. Voorschotten op bezoldigingen personeel (c).........................................27
2.3. Bezoldigingen van bestuurders en zaakvoerders...................................28
2.4. Handelaar – natuurlijke persoon..............................................................29
2.5. Beslaglegging..........................................................................................29
3. Personeelsadministratie door de onderneming zelf NTK...............................30
4. Personeelsadministratie door sociaal secretariaat........................................30
5. Vakantiegeld..................................................................................................31
6. Technische verwerking van de personeelsverrichtingen...............................33
7. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................33
8. Uitgewerkt voorbeeld....................................................................................33
9. De Investeringscyclus....................................................................................34
1. Inleiding.........................................................................................................34
2. Inkomende factuur – investering in vaste activa...........................................34
3.1 Afschrijvingen..............................................................................................35
3.2 Waardeverminderingen...............................................................................37
1. Realisatie van vaste activa............................................................................37
2. Btw-aspecten.................................................................................................38
3. Technische verwerking m.b.t. vaste activa....................................................39
,4. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................40
5. Uitgewerkt voorbeeld....................................................................................40
6. De Financieringscyclus..................................................................................41
0. Inleiding.........................................................................................................41
1. Eigen vermogen (rubrieken 1015)
.................................................................41
2. Schulden op meer dan één jaar (rubrieken 17).............................................42
3. Schulden op ten hoogste één jaar (rubrieken 4248)
.....................................43
4. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................44
5. Uitgewerkt voorbeeld....................................................................................44
6. Integratievoorbeeld.......................................................................................44
7. De jaarlijkse afsluiting...................................................................................45
1. Wettelijke reserve..........................................................................................45
1.1. Wettelijk kader – theorie..........................................................................45
1.2. Gebruikte rekeningen..............................................................................45
1.3. Basisregel berekening wettelijke reserve................................................45
1.4. Stappenplan resultaatverwerking – komt op examen.............................46
1.5. Uitgewerkt voorbeeld – NV Odisee (31/12/2026)....................................46
Powerpoint Hoofdstuk 10 - De jaarlijkse afsluiting............................................49
1. Inleiding.........................................................................................................49
2. De voorlopige proef- en saldibalans..............................................................49
3. Inventarisverrichtingen in verband met AK/ VK – TOF, TOC, TIO, OTC...........49
4. Inventarisverrichtingen in verband met voorraden.......................................53
4.1. Voorraadwijzigingen handelsgoederen ().........................53
4.2. Waardeverminderingen op handelsgoederen..........................................53
4.3. Voorraadwijzigingen grondstoffen/ gereed product
(productieondernemingen).............................................................................54
4.4. Voorraadwaarderingsmethoden (FIFO / LIFO / GGP)................................54
5. Uitstel- en anticipatiekosten Overlopende rekeningen.................................57
5.2. Uitstelposten – OTDK – OTDO..................................................................57
5.3. Anticipatiekosten – TTRK - VKO...............................................................59
6. Inventarisverrichtingen verband met vorderingen en schulden....................60
6.1 Dubieuze debiteuren/ twijfelachtige vorderingen........................................63
6.2 Afwikkeling: terugneming waardevermindering..........................................64
6.3 Definitieve afwikkeling - schema.................................................................65
6.4 Schulden: overboeking LT KT (zie HT 9 financieringscyclus).......................66
6.5 BTW - centralisatie......................................................................................66
,7. Inventarisverrichtingen in verband met vaste activa....................................67
8. Voorbeelden van inventarisverrichtingen......................................................68
9. Voorstelling in de jaarrekening......................................................................68
10. Vennootschapsbelastingen..........................................................................68
11. Proef- en saldibalans vóór resultaatverwerking...........................................68
12. Resultaatbepaling en resultaatverwerking..................................................70
12.1 Scenario’s resultaatverwerking.................................................................71
13. Opmaak van de jaarrekening.......................................................................72
14. Uitgewerkt voorbeeld..................................................................................73
, 1. Algemeen aanvaarde boekhoudprincipes
2. Inleiding
Boekhouding wordt beheerst door een stelsel van algemeen aanvaarde boekhoudprincipes:
A. Welke zijn de grondslagen waarop boekhouding steunt?
o Ondernemingsentiteit
o Uitdrukken in geldwaarde
o Bestendigheid
o Continuïteit (going concern)
B. Hoe kan men gebeurtenissen vaststellen?
o Verantwoordingstukken
o Volledigheid
o Niet- compensatie
o Toerekenen van opbrengsten en kosten aan de periode (matching)
C. Hoe vertaalt men de gebeurtenis? (vaststellen van de waarde)
o Individuele waardering
o Voorzichtigheid
o Objectiviteit
o Relevantie
D. Aan welke regels moet de rapportering voldoen?
o Periodiciteit
o Vergelijkbaarheid
o Getrouw beeld
3. Grondslagen
Welke zijn de grondslagen waarop iedere boekhouding steunt?
3.1. Principe van de ondernemingsentiteit
Art. I,1,1°WER: een onderneming is:
A. Iedere natuurlijke persoon die een beroepsactiviteit uitoefent als zelfstandige
B. Iedere rechtspersoon (vennootschappen en verenigingen met rechtspersoonlijkheid)
C. Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid (vennootschappen en verenigingen
zonder rechtspersoonlijkheid)
3.2. Principe van de uitdrukking in geldwaarde
Het registreren van economische gebeurtenissen kan slechts als men de gebeurtenissen kan meten
en daarom wordt het weergegeven in EURO
We onderscheiden alle bezittingen waarover een onderneming beschikt:
- Menselijk en organisatorisch potentieel: management, personeel, leidinggevenden
