lOMoARcPSD|36238081
Sociale en politieke leerstelsels
Sociale en politieke leerstelsels (Universiteit Gent)
Scannen om te openen op Studocu
1
Gedownload door Manon Cuypers ()
, lOMoARcPSD|36238081
SOCIALE EN POLITIEKE LEERSTELSELS
Cursus = belangrijkste
INLEIDING
LIED BALTIMORE VAN PRINCE
- Ongelijkheid
- Emancipatie
- Vooruitgang
‘Elke samenleving ziet zich gedwongen de daarin bestaande ongelijkheid te rechtvaardigen: er
dienen redenen voor te worden gevonden, want zo niet, dan dreigt het politieke en sociale
bouwwerk in te storten. Zo brengt elk tijdperk een aantal met elkaar tegenstrijdige discoursen en
ideologieën voort met het doel de bestaande of gewenste ongelijkheid te legitimeren, en om de
economische, politieke en sociale regels te beschrijven die nodig zijn om het geheel te
structureren.’
Worsteling van de waarden en de invulling ervan, wat valt er juist onder ‘gelijkheid’, ‘vrijheid’, …?
Ondanks de verbetering en vooruitgang moeten we blijven nadenken over de imperfectie. Het kan
altijd beter!
- Door vooruitgangsoptimisme worden veel achteruitgang ‘verdoezeld’
kloof tussen arm en rijk wordt groot
o Bv. in enkel kijken naar het feit dat armoede gedaald is in een bepaalde regio maar
negeren dat de algemene ongelijkheid globaal stijgt
- Emancipatie, vrijheid en gelijkheid ongelijk verdeeld over de wereld (binnen en tussen
natiestaten)
- Politieke bewegingen, organisaties, gewapende groepen maar ook; sociale bewegingen die
meer naar het sociale aspect kijken
- Tussen landen en binnen landen - Actualiteit:
o Armoede daalt maar nog altijd ongelooflijke ongelijkheid!!
2
Gedownload door Manon Cuypers ()
, lOMoARcPSD|36238081
o Top 1% van de rijksten heeft 50%
▪ Dit wordt gelegitimeerd, de mensen weten dit en accepteren dit,
waarom wordt hier niks aan gedaan?
Sociale en politieke bewegingen zullen hier wel over nadenken
▪ Maar ook te zien in levensverwachting, schoolcarrière, inkomen,
sterftegraad…
- 1979: terugtrekking staat uit economie, privatisering en regulering markten, etc.
the Great Regression
- Kloof tussen de laagste klasse en hoogste klasse
- Waarom doen we er niets aan als we weten waarom het zo gekomen is? link ideologie
IDEOLOGIE
= een geheel van ideeën en opvattingen dat aan de sociaal-politieke verhoudingen vorm wenst te
geven. Het omvat dus opvattingen (positieve en negatieve) die zowel descriptief als normatief zijn:
het is een poging om vat te krijgen op de socio-politieke omgeving zoals die is en zoals deze hoort te
zijn.
Vooraleer je kan spreken over een ideologie heb je een geheel aan opvattingen nodig, is geen
wetenschap MAAR er kunnen wel wetenschappelijke bedenkingen in een ideologie zitten
- Grenzen : ‘wie was slaaf en wie niet’, ‘wie is burger en wie niet’…
- Eigendom : we hebben dingen: de een heeft veel de ander weinig… wie mag bezitten?
Hoeveel mag je bezitten? Hoe kom je tot bezit? Stelen mag niet, verkopen mag wel
(verkopen was vroeger niet zo gemakkelijk)
IDEOLOGISCHE STRIJD
Verschil tussen links en rechts ontstaat in de politiek, strijd heeft veel vormen gekend (soms zeer
conflictueel zoals WO2 fascime overwinnen, soms kunnen ideologieën ook samenwerken zodat ze
samen regeringen kunnen vormen zoals samengaan sociale democraten en liberalen)
- Verschillende centrale concepten
o Bv. Marx en zijn ‘klasse’ (klassenstrijd): voor hem was de motor van de geschiedenis
de strijd tussen de klassen (19e e: tss arbeid en kapitaal)
3
Gedownload door Manon Cuypers ()
, lOMoARcPSD|36238081
o Bv. Pareto gebruikt een ander concept dan klasse maar ‘elites’; heersende en
nietheersende, motor vd geschiedenis zijn de aristocraten (= elite vd maatschappij,
toplaag)
- Verschillende interpretaties van dezelfde concepten: vrijheid en gelijkheid voor een socialist
is niet hetzelfde als vrijheid voor een liberaal
- Zie in sociale en politieke bewegingen, alsook politieke partijen
IDEOLOGISCHE STRIJD & POLITIEK-MAATSCHAPPELIJKE ACTIE
- Dynamisch
- Ideologie ≠ doctrine (vastgeroeste ideeën die door een instantie worden afgekondigd; bv. de
Kerk, Bushdoctrine…)
- Marxisme-wetenschap-ideologie
Breekt met de marxistische visie op ideologie
Probleem bij ideologie volgens marx is dat de mensen een blinddoek worden
voorgehouden om de werkelijkheid echt te zien, alleen sociologen kunnen
dat onderzoek doen
Marx dacht dat marxisme en sociologie een wetenschap was ipv ideologie,
was op zoek naar de bewegingswetten van onze maatschappij
Niet mogelijk om een grens te trekken tussen wetenschap, ideologie…
- Wetenschap & ideologie
WETENSCHAPPELIJKE THEORIE EN IDEOLOGIE
GELIJKENISSEN
- Bevatten beiden een set van aannames en startpunten
- Legt uit hoe de sociale wereld er uit ziet
- Legt uit hoe en waarom de wereld verandert
- Reikt een systeem van concepten en ideeën aan
- Verduidelijkt relaties tussen concepten
- Verschaft een gerelateerd systeem van
ideeën
VERSCHILLEN
IDEOLOGIE SOCIALE THEORIEËN
- Geeft absolute zekerheid aan haar
volgelingen (vandaag =omgekeerde van
afgenomen) ideologie
- Alle antwoorden op alle - Conditioneel, onderhandeld begrijpen
- vragen
Vast, gesloten, - Incompleet, aanvaarde
- af
Gaat afwijkende info uit de weg of - Groeiend,
onzekerheid
open, proces, uitbreidend
verwerpen - Verwelkomt tests, positief en negatief
4
Gedownload door Manon Cuypers ()
Sociale en politieke leerstelsels
Sociale en politieke leerstelsels (Universiteit Gent)
Scannen om te openen op Studocu
1
Gedownload door Manon Cuypers ()
, lOMoARcPSD|36238081
SOCIALE EN POLITIEKE LEERSTELSELS
Cursus = belangrijkste
INLEIDING
LIED BALTIMORE VAN PRINCE
- Ongelijkheid
- Emancipatie
- Vooruitgang
‘Elke samenleving ziet zich gedwongen de daarin bestaande ongelijkheid te rechtvaardigen: er
dienen redenen voor te worden gevonden, want zo niet, dan dreigt het politieke en sociale
bouwwerk in te storten. Zo brengt elk tijdperk een aantal met elkaar tegenstrijdige discoursen en
ideologieën voort met het doel de bestaande of gewenste ongelijkheid te legitimeren, en om de
economische, politieke en sociale regels te beschrijven die nodig zijn om het geheel te
structureren.’
Worsteling van de waarden en de invulling ervan, wat valt er juist onder ‘gelijkheid’, ‘vrijheid’, …?
Ondanks de verbetering en vooruitgang moeten we blijven nadenken over de imperfectie. Het kan
altijd beter!
- Door vooruitgangsoptimisme worden veel achteruitgang ‘verdoezeld’
kloof tussen arm en rijk wordt groot
o Bv. in enkel kijken naar het feit dat armoede gedaald is in een bepaalde regio maar
negeren dat de algemene ongelijkheid globaal stijgt
- Emancipatie, vrijheid en gelijkheid ongelijk verdeeld over de wereld (binnen en tussen
natiestaten)
- Politieke bewegingen, organisaties, gewapende groepen maar ook; sociale bewegingen die
meer naar het sociale aspect kijken
- Tussen landen en binnen landen - Actualiteit:
o Armoede daalt maar nog altijd ongelooflijke ongelijkheid!!
2
Gedownload door Manon Cuypers ()
, lOMoARcPSD|36238081
o Top 1% van de rijksten heeft 50%
▪ Dit wordt gelegitimeerd, de mensen weten dit en accepteren dit,
waarom wordt hier niks aan gedaan?
Sociale en politieke bewegingen zullen hier wel over nadenken
▪ Maar ook te zien in levensverwachting, schoolcarrière, inkomen,
sterftegraad…
- 1979: terugtrekking staat uit economie, privatisering en regulering markten, etc.
the Great Regression
- Kloof tussen de laagste klasse en hoogste klasse
- Waarom doen we er niets aan als we weten waarom het zo gekomen is? link ideologie
IDEOLOGIE
= een geheel van ideeën en opvattingen dat aan de sociaal-politieke verhoudingen vorm wenst te
geven. Het omvat dus opvattingen (positieve en negatieve) die zowel descriptief als normatief zijn:
het is een poging om vat te krijgen op de socio-politieke omgeving zoals die is en zoals deze hoort te
zijn.
Vooraleer je kan spreken over een ideologie heb je een geheel aan opvattingen nodig, is geen
wetenschap MAAR er kunnen wel wetenschappelijke bedenkingen in een ideologie zitten
- Grenzen : ‘wie was slaaf en wie niet’, ‘wie is burger en wie niet’…
- Eigendom : we hebben dingen: de een heeft veel de ander weinig… wie mag bezitten?
Hoeveel mag je bezitten? Hoe kom je tot bezit? Stelen mag niet, verkopen mag wel
(verkopen was vroeger niet zo gemakkelijk)
IDEOLOGISCHE STRIJD
Verschil tussen links en rechts ontstaat in de politiek, strijd heeft veel vormen gekend (soms zeer
conflictueel zoals WO2 fascime overwinnen, soms kunnen ideologieën ook samenwerken zodat ze
samen regeringen kunnen vormen zoals samengaan sociale democraten en liberalen)
- Verschillende centrale concepten
o Bv. Marx en zijn ‘klasse’ (klassenstrijd): voor hem was de motor van de geschiedenis
de strijd tussen de klassen (19e e: tss arbeid en kapitaal)
3
Gedownload door Manon Cuypers ()
, lOMoARcPSD|36238081
o Bv. Pareto gebruikt een ander concept dan klasse maar ‘elites’; heersende en
nietheersende, motor vd geschiedenis zijn de aristocraten (= elite vd maatschappij,
toplaag)
- Verschillende interpretaties van dezelfde concepten: vrijheid en gelijkheid voor een socialist
is niet hetzelfde als vrijheid voor een liberaal
- Zie in sociale en politieke bewegingen, alsook politieke partijen
IDEOLOGISCHE STRIJD & POLITIEK-MAATSCHAPPELIJKE ACTIE
- Dynamisch
- Ideologie ≠ doctrine (vastgeroeste ideeën die door een instantie worden afgekondigd; bv. de
Kerk, Bushdoctrine…)
- Marxisme-wetenschap-ideologie
Breekt met de marxistische visie op ideologie
Probleem bij ideologie volgens marx is dat de mensen een blinddoek worden
voorgehouden om de werkelijkheid echt te zien, alleen sociologen kunnen
dat onderzoek doen
Marx dacht dat marxisme en sociologie een wetenschap was ipv ideologie,
was op zoek naar de bewegingswetten van onze maatschappij
Niet mogelijk om een grens te trekken tussen wetenschap, ideologie…
- Wetenschap & ideologie
WETENSCHAPPELIJKE THEORIE EN IDEOLOGIE
GELIJKENISSEN
- Bevatten beiden een set van aannames en startpunten
- Legt uit hoe de sociale wereld er uit ziet
- Legt uit hoe en waarom de wereld verandert
- Reikt een systeem van concepten en ideeën aan
- Verduidelijkt relaties tussen concepten
- Verschaft een gerelateerd systeem van
ideeën
VERSCHILLEN
IDEOLOGIE SOCIALE THEORIEËN
- Geeft absolute zekerheid aan haar
volgelingen (vandaag =omgekeerde van
afgenomen) ideologie
- Alle antwoorden op alle - Conditioneel, onderhandeld begrijpen
- vragen
Vast, gesloten, - Incompleet, aanvaarde
- af
Gaat afwijkende info uit de weg of - Groeiend,
onzekerheid
open, proces, uitbreidend
verwerpen - Verwelkomt tests, positief en negatief
4
Gedownload door Manon Cuypers ()
