Algemene Gezondheidszorg
Inhoud
hoorcollege 1:..................................................................................................................... 7
Gezondheid: verschillende definities..................................................................................7
Gezondheid heeft een….................................................................................................. 7
Gezondheid is maw…................................................................................................... 8
Kritiek op deze klassieke gezondheidsdefinitie.............................................................8
Gezondheidsdeterminanten.............................................................................................8
Health Field Concept (Lalonde, 1974)...........................................................................9
Sociale determinanten van gezondheid.........................................................................10
Toepassing van de determinanten van gezondheid op een casus.................................11
Sustainable Development Goals (=SDG).......................................................................11
Positieve gezondheid (werkveldbezoek villa varen).......................................................12
Toepassing van positieve gezondheid op de casus.....................................................12
Gezondheid als mensenrecht............................................................................................ 12
Link met OCMW.......................................................................................................... 13
Hoorcollege 2.................................................................................................................... 13
6 bouwstenen voor een goed gezondheidssysteem:.....................................................13
Uitdagingen van onze gezondheidszorg:.......................................................................14
Wet op patiëntenrechten – 2002...................................................................................14
Nieuwe wet op patiëntenrechten van 2024................................................................14
Patiëntenrechten niet gerespecteerd? SW…...............................................................15
Praktijkvoorbeeld:....................................................................................................... 15
Beleid en financiëring....................................................................................................... 16
beleid............................................................................................................................. 16
Federaal niveau – Arizona-regering:...........................................................................16
Gezondheid Federale regering....................................................................................17
Federaal of Vlaamse gemeenschap?..........................................................................17
Federale bevoegdheid / diensten:...............................................................................18
Vlaamse Bevoegdheden:............................................................................................ 18
Lokale bevoegdheden................................................................................................. 19
Financiering................................................................................................................... 19
Visies en basisprincipes GZ België..............................................................................19
Hoeveel geven we uit aan gezondheidszorg in België?..............................................19
Hoe betalen we de gezondheidszorg?........................................................................20
Wat vindt de Belg van de gezondheidszorg?..............................................................20
Prestatiegeneeskunde................................................................................................... 20
Derdebetalersregeling................................................................................................ 20
1
,Algemene Gezondheidszorg
Verhoogde tegemoetkoming......................................................................................21
Voordelen?................................................................................................................. 22
Forfaitaire geneeskunde................................................................................................ 22
Troeven...................................................................................................................... 23
Maximumfactuur (MAF) / jaarbasis.............................................................................23
hoorcollege 3.................................................................................................................... 24
Voorzieningen in de Somatische zorg...............................................................................24
Voorzieningen GZ België: Algemeen..............................................................................25
Huisartsen..................................................................................................................... 25
“Huisartsen zijn de sterren van de geneeskunde”......................................................26
wijkgezondheidscentra.................................................................................................. 26
tandartsen..................................................................................................................... 27
Eerstelijnszones............................................................................................................. 27
Structuur GZ............................................................................................................... 27
Ziekenhuizen: algemeen................................................................................................ 28
Een zorgcrisis door…..................................................................................................... 28
Ouderenzorg: algemeen................................................................................................ 28
Woonzorgcentra......................................................................................................... 28
Ouderenzorg: hoe organiseren?.................................................................................29
Ouderenzorg: een ambitieus plan…............................................................................29
Tendensen in de gezondheidszorg....................................................................................29
1. Schaalvergroting........................................................................................................ 29
Werken in netwerken.................................................................................................. 30
2. Specialisatie............................................................................................................... 30
3. Digitalisering.............................................................................................................. 30
3.1 Elektronisch Patiëntendossier (EPD): Wat?...........................................................30
3.2 Globaal medisch dossier (GMD): Wat?..................................................................31
3.3 CoZO: wat?........................................................................................................... 31
4. Artificiële intelligentie in de zorg…............................................................................31
De Ai-therapeut?........................................................................................................ 31
5. Interprofessioneel samenwerken...............................................................................32
Moeilijkheden:............................................................................................................ 32
Competenties:............................................................................................................ 32
6. Vermaatschappelijking van de zorg...........................................................................32
eerstelijnszones.......................................................................................................... 33
8. Zorgzame buurten..................................................................................................... 33
Werkveldbezoek Villa Varen (les 4)...................................................................................34
Individuele ondersteuning............................................................................................. 34
2
,Algemene Gezondheidszorg
Villa varen magische recept.......................................................................................... 34
Mijn notities:.................................................................................................................. 34
Bezoek WGC Nieuw Gent (les 5).......................................................................................36
Cijfers:........................................................................................................................... 36
WGC in eerstelijns gezondheidszorg..............................................................................36
Eerstelijnsgezondheidszorg........................................................................................36
WGC Nieuw Gent........................................................................................................ 36
Financieringssystemen gezondheidszorg.......................................................................37
Geconventioneerd:..................................................................................................... 37
Niet geconventioneerd:.............................................................................................. 37
Forfaitaire financiering............................................................................................... 37
Wijkgezondheidscentra?................................................................................................ 37
Werking...................................................................................................................... 38
Waarden en principes................................................................................................. 38
Visie op gezondheid.................................................................................................... 38
................................................................................................................................... 38
Individueel Sociaal werk in een WGC.............................................................................38
Sociaal werk in een WGC............................................................................................ 39
Pleidooi voor een meer sociale benadering in zorg.....................................................39
Gezondheidspromotie in een WGC................................................................................39
Gezondheidspromotor in een WGC?...........................................................................39
Wat is gezondheidspromotie?.....................................................................................39
Visie en missie GP...................................................................................................... 39
Takenpakket van een GP’er in een WGC....................................................................40
Bepalen van prioriteit via............................................................................................ 40
Een blik op enkele GP projecten.................................................................................40
Gastcollege eerstelijnszone Gent (les 6)...........................................................................41
Eerstelijnszone gent uitgelegd.......................................................................................42
Gastles 26/03 – Dokters van de wereld (les 7)..................................................................43
Wie ben ik?.................................................................................................................... 43
Wat doen wij op COZO (centrum voor onthaal, zorg en oriëntatie)................................43
Doelgroep COZO......................................................................................................... 43
Toegang tot gezondheidszorg........................................................................................ 44
Onzekere toegang tot gezondheidszorg:....................................................................44
Dringende medische hulp, fout gekozen term?..........................................................44
Rechten respecteren..................................................................................................... 45
Gezondheidszorg via Fedasil voor verzoekers internationale bescherming...................46
Schendig van de opvangwet.......................................................................................... 46
3
, Algemene Gezondheidszorg
Mensenrechten/ sociaal werk als mensenrechtenberoep...............................................46
Getuigen en pleidooi...................................................................................................... 46
bestaansrecht................................................................................................................ 47
Multidisciplinair werken................................................................................................. 47
Rekening houdend met culturele achtergrond...............................................................47
Impact van het federaal regeerakkoord op onze werking..............................................48
Conclusie....................................................................................................................... 48
02/04 (les 8)..................................................................................................................... 48
Dementie....................................................................................................................... 48
Enkel (hallucinante!) cijfers:.......................................................................................48
Soorten dementie:...................................................................................................... 49
Even een zijsprongetje…............................................................................................ 49
Symptomen van Alzheimer:........................................................................................ 49
14 risicofactoren:........................................................................................................ 49
Het Vlaams Dementiebeleid.......................................................................................49
Sociaal werk speelt een cruciale rol bij dementie.......................................................49
Communicatie met personen met dementie...............................................................50
Euthanasie en (jong)dementie:...................................................................................50
Film: human forever...................................................................................................... 50
Les 9: CM - Wegwijs in de Dienst Maatschappelijk Werk...................................................50
Het ziekenhuis, huis met vele kamers...........................................................................50
Ontstaan en formeel mandaat.......................................................................................51
Dienst Maatschappelijk werk, onze missie.....................................................................51
Doelgroep Dienst Maatschappelijk Werk........................................................................51
Kerntaken Dienst Maatschappelijk Werk........................................................................52
Onthaal en vraagverheldering....................................................................................52
Directe hulp & ondersteuning.....................................................................................52
Proactieve benadering................................................................................................ 52
belangenbehartiging.................................................................................................. 53
begeleiden.................................................................................................................. 53
Welke ondersteuning is mogelijk in de thuiszorg?.........................................................54
Thuiszorg: een bewuste keuze?..................................................................................54
Diensten in de thuiszorg............................................................................................. 54
Hulpmiddelen............................................................................................................. 55
Welke financiële zaken spelen een rol?.........................................................................55
Kan je alle kosten betalen?......................................................................................... 55
Bij verlies van inkomen............................................................................................... 55
Bij medische kosten.................................................................................................... 55
4
Inhoud
hoorcollege 1:..................................................................................................................... 7
Gezondheid: verschillende definities..................................................................................7
Gezondheid heeft een….................................................................................................. 7
Gezondheid is maw…................................................................................................... 8
Kritiek op deze klassieke gezondheidsdefinitie.............................................................8
Gezondheidsdeterminanten.............................................................................................8
Health Field Concept (Lalonde, 1974)...........................................................................9
Sociale determinanten van gezondheid.........................................................................10
Toepassing van de determinanten van gezondheid op een casus.................................11
Sustainable Development Goals (=SDG).......................................................................11
Positieve gezondheid (werkveldbezoek villa varen).......................................................12
Toepassing van positieve gezondheid op de casus.....................................................12
Gezondheid als mensenrecht............................................................................................ 12
Link met OCMW.......................................................................................................... 13
Hoorcollege 2.................................................................................................................... 13
6 bouwstenen voor een goed gezondheidssysteem:.....................................................13
Uitdagingen van onze gezondheidszorg:.......................................................................14
Wet op patiëntenrechten – 2002...................................................................................14
Nieuwe wet op patiëntenrechten van 2024................................................................14
Patiëntenrechten niet gerespecteerd? SW…...............................................................15
Praktijkvoorbeeld:....................................................................................................... 15
Beleid en financiëring....................................................................................................... 16
beleid............................................................................................................................. 16
Federaal niveau – Arizona-regering:...........................................................................16
Gezondheid Federale regering....................................................................................17
Federaal of Vlaamse gemeenschap?..........................................................................17
Federale bevoegdheid / diensten:...............................................................................18
Vlaamse Bevoegdheden:............................................................................................ 18
Lokale bevoegdheden................................................................................................. 19
Financiering................................................................................................................... 19
Visies en basisprincipes GZ België..............................................................................19
Hoeveel geven we uit aan gezondheidszorg in België?..............................................19
Hoe betalen we de gezondheidszorg?........................................................................20
Wat vindt de Belg van de gezondheidszorg?..............................................................20
Prestatiegeneeskunde................................................................................................... 20
Derdebetalersregeling................................................................................................ 20
1
,Algemene Gezondheidszorg
Verhoogde tegemoetkoming......................................................................................21
Voordelen?................................................................................................................. 22
Forfaitaire geneeskunde................................................................................................ 22
Troeven...................................................................................................................... 23
Maximumfactuur (MAF) / jaarbasis.............................................................................23
hoorcollege 3.................................................................................................................... 24
Voorzieningen in de Somatische zorg...............................................................................24
Voorzieningen GZ België: Algemeen..............................................................................25
Huisartsen..................................................................................................................... 25
“Huisartsen zijn de sterren van de geneeskunde”......................................................26
wijkgezondheidscentra.................................................................................................. 26
tandartsen..................................................................................................................... 27
Eerstelijnszones............................................................................................................. 27
Structuur GZ............................................................................................................... 27
Ziekenhuizen: algemeen................................................................................................ 28
Een zorgcrisis door…..................................................................................................... 28
Ouderenzorg: algemeen................................................................................................ 28
Woonzorgcentra......................................................................................................... 28
Ouderenzorg: hoe organiseren?.................................................................................29
Ouderenzorg: een ambitieus plan…............................................................................29
Tendensen in de gezondheidszorg....................................................................................29
1. Schaalvergroting........................................................................................................ 29
Werken in netwerken.................................................................................................. 30
2. Specialisatie............................................................................................................... 30
3. Digitalisering.............................................................................................................. 30
3.1 Elektronisch Patiëntendossier (EPD): Wat?...........................................................30
3.2 Globaal medisch dossier (GMD): Wat?..................................................................31
3.3 CoZO: wat?........................................................................................................... 31
4. Artificiële intelligentie in de zorg…............................................................................31
De Ai-therapeut?........................................................................................................ 31
5. Interprofessioneel samenwerken...............................................................................32
Moeilijkheden:............................................................................................................ 32
Competenties:............................................................................................................ 32
6. Vermaatschappelijking van de zorg...........................................................................32
eerstelijnszones.......................................................................................................... 33
8. Zorgzame buurten..................................................................................................... 33
Werkveldbezoek Villa Varen (les 4)...................................................................................34
Individuele ondersteuning............................................................................................. 34
2
,Algemene Gezondheidszorg
Villa varen magische recept.......................................................................................... 34
Mijn notities:.................................................................................................................. 34
Bezoek WGC Nieuw Gent (les 5).......................................................................................36
Cijfers:........................................................................................................................... 36
WGC in eerstelijns gezondheidszorg..............................................................................36
Eerstelijnsgezondheidszorg........................................................................................36
WGC Nieuw Gent........................................................................................................ 36
Financieringssystemen gezondheidszorg.......................................................................37
Geconventioneerd:..................................................................................................... 37
Niet geconventioneerd:.............................................................................................. 37
Forfaitaire financiering............................................................................................... 37
Wijkgezondheidscentra?................................................................................................ 37
Werking...................................................................................................................... 38
Waarden en principes................................................................................................. 38
Visie op gezondheid.................................................................................................... 38
................................................................................................................................... 38
Individueel Sociaal werk in een WGC.............................................................................38
Sociaal werk in een WGC............................................................................................ 39
Pleidooi voor een meer sociale benadering in zorg.....................................................39
Gezondheidspromotie in een WGC................................................................................39
Gezondheidspromotor in een WGC?...........................................................................39
Wat is gezondheidspromotie?.....................................................................................39
Visie en missie GP...................................................................................................... 39
Takenpakket van een GP’er in een WGC....................................................................40
Bepalen van prioriteit via............................................................................................ 40
Een blik op enkele GP projecten.................................................................................40
Gastcollege eerstelijnszone Gent (les 6)...........................................................................41
Eerstelijnszone gent uitgelegd.......................................................................................42
Gastles 26/03 – Dokters van de wereld (les 7)..................................................................43
Wie ben ik?.................................................................................................................... 43
Wat doen wij op COZO (centrum voor onthaal, zorg en oriëntatie)................................43
Doelgroep COZO......................................................................................................... 43
Toegang tot gezondheidszorg........................................................................................ 44
Onzekere toegang tot gezondheidszorg:....................................................................44
Dringende medische hulp, fout gekozen term?..........................................................44
Rechten respecteren..................................................................................................... 45
Gezondheidszorg via Fedasil voor verzoekers internationale bescherming...................46
Schendig van de opvangwet.......................................................................................... 46
3
, Algemene Gezondheidszorg
Mensenrechten/ sociaal werk als mensenrechtenberoep...............................................46
Getuigen en pleidooi...................................................................................................... 46
bestaansrecht................................................................................................................ 47
Multidisciplinair werken................................................................................................. 47
Rekening houdend met culturele achtergrond...............................................................47
Impact van het federaal regeerakkoord op onze werking..............................................48
Conclusie....................................................................................................................... 48
02/04 (les 8)..................................................................................................................... 48
Dementie....................................................................................................................... 48
Enkel (hallucinante!) cijfers:.......................................................................................48
Soorten dementie:...................................................................................................... 49
Even een zijsprongetje…............................................................................................ 49
Symptomen van Alzheimer:........................................................................................ 49
14 risicofactoren:........................................................................................................ 49
Het Vlaams Dementiebeleid.......................................................................................49
Sociaal werk speelt een cruciale rol bij dementie.......................................................49
Communicatie met personen met dementie...............................................................50
Euthanasie en (jong)dementie:...................................................................................50
Film: human forever...................................................................................................... 50
Les 9: CM - Wegwijs in de Dienst Maatschappelijk Werk...................................................50
Het ziekenhuis, huis met vele kamers...........................................................................50
Ontstaan en formeel mandaat.......................................................................................51
Dienst Maatschappelijk werk, onze missie.....................................................................51
Doelgroep Dienst Maatschappelijk Werk........................................................................51
Kerntaken Dienst Maatschappelijk Werk........................................................................52
Onthaal en vraagverheldering....................................................................................52
Directe hulp & ondersteuning.....................................................................................52
Proactieve benadering................................................................................................ 52
belangenbehartiging.................................................................................................. 53
begeleiden.................................................................................................................. 53
Welke ondersteuning is mogelijk in de thuiszorg?.........................................................54
Thuiszorg: een bewuste keuze?..................................................................................54
Diensten in de thuiszorg............................................................................................. 54
Hulpmiddelen............................................................................................................. 55
Welke financiële zaken spelen een rol?.........................................................................55
Kan je alle kosten betalen?......................................................................................... 55
Bij verlies van inkomen............................................................................................... 55
Bij medische kosten.................................................................................................... 55
4
