Wetboek van koophandel ; wanneer koopman +
handelszaak
A) koopman
• objectieve daden van koophandel ; onweerlegbare daden van
koopman stonden in wet zoals het organiseren van openbare
schouwspelen —> moesten éénmalig of herhaaldelijk gesteld
worden
• Subjectieve daden van koophandel ; verricht door degene die
objectieve daden van koophandel stelde, daden die uitgingen
van een persoon die reeds de hoedanigheid van koophandel
bezat
• Daden van koophandel naar vorm ; daden ongeacht door wie
die gesteld waren als daden van koophandel gezien werden bv
wisselbrief of obligaties (geen winstoogmerk verreist)
Later kwam daar nog pastoorsarrest of zwembadarrest bij
Pastoor die beetje geld vroeg als mensen zen zwembad wouden
betreden bedoelt om het zwembad ermee te kunnen onderhouden —
> werd hij dan ook gezien als koopman aangezien het onder een
objectieve daad van koophandel kon gezien worden
• nieuwe voorwaarden voor koopman gesteld ; met het oog op
winst te genereren er moest dus niet per se winst gemaakt
worden , winstoogmerk (winstoogmerkcriteria enkel voor
objectieve daden van koophandel) ,
Kooplieden (mv koopman) had geen uniform toepassingsgebied
= zijn die daden uitoefenen bij de wet daden van koophandel
genoemd en daar hoofdzakelijk of aanvullend hun beroep maken
• het kwam aan de rechter toe om na te gaan op grond van door
de partijen aangehaalde bewijsmiddelen op soevereine wijze te
oordelen over de hoedanigheid van koop van één der partijen
B) handelszaak
= geheel van materiële en immateriële elementen door koopman
aangewend om winst te verwezenlijken
• geen aparte RP
• Feitelijke algemeenheid
• <—-> geen rechterlijke algemeenheid waardoor het geen
aparte RP had
• Belangrijk in zekerheidsrecht; kan volledig in pand worden
gegeven aan SE
,Hervorming van het begrip koopman tot onderneming
Wetboek van koophandel
• Aanknopingspunt ; zakelijk aanknopingspunt daden van
koophandel en personeelsaanknopingspunt koopman
• Onderneming door objectieve daden van koophandel waarbij
winstoogmerk verreist was na pastoorsarrest+ kon al zijn
vanaf eenmalige daad of herhaaldelijk , daden naar vorm,
subjectieve daden
WER
1e hervorming 2013-2014
• insolventierecht niet opgenomen door bevoegdheidsconflict
waardoor er geen volledige codificatie mogelijk was
• gekomen onder vorm van aanbouwwetgeving
• Regel interpreteren terug gaan naar voorbereidende
werkzaamheden
• Aanknopingspunt personele aanknoping bij begrip
onderneming
• Onderneming art 1,1°WER; elke natuurlijke persoon of
rechtspersoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent ≠
geen winstoogmerk verreist
• 2 onderscheidene bestanddelen afgeleide uit def 1) op
duurzame wijze; daad moest herhaaldelijk zijn 2) economisch
doel nastreven; het aanbieden van goederen en diensten op de
markt + diensten die toebehoren aan imperiumbevoegdheid
OH + sociale diensten
• Ondernemingsbegrip kreeg geen uniforme betekenis aangezien
er geen hervorming gebeurde maar eerder een codificatie van
wetgeving
2e hervorming 2017-2018 in 2 tijden
• 2017; moderniseert + integreert insolventierecht
• 2018; neemt afstand van begrip handelaar en koopman +
ruime invulling begrip onderneming zodat alle actoren die
economisch actief zijn gedekt zijn
• Rechtbank van koophandel wordt ook
ondernemingsrechtbank
• Het nieuw art 1,1° WER komt ook tot stand (veel uitgebreider
dan in fase 1, def uit fase 1 wordt wel nog gebruikt voor
bepaalde boekdelen ) , de nieuwe formele definitie richt zich op
rechtspersoonlijkheid want niet elke activiteit van een
, natuurlijke persoon valt onder ondernemingsbegrip zo zal
iemand die zijn eigen persoonlijk vermogen normaal beheert
niet onder het ondernemingsbegrip vallen
• 3 soorten RP in privaatrecht ; 1) vennootschap 2) vereniging 3)
stichting
• Zonder RP heb je feitelijke vereniging die wou wetgever niet
onder begrip onderneming zetten
• Algemene allesomvattende definitie is er dus niet gekomen
• <—> formele def <—-> functionele definitie ; Elke natuurlijke
persoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft
alsmede zijn verenigen (oude def die alleen nog van toepassing
is op bepaalde boekdelen )
• Er blijven na 2018 nog steeds divergentie mbt de invulling van
het ondernemingsbegrip
, Venootschapsbestuurder = onderneming?
• Belangrijk want als men een onderneming is is men
onderworpen aan het insolventie recht en kan er dus
verschoonbaarheid worden aangevraagd tov collectieve
schuldregeling ( = de persoonlijke schuld zal dan
weggescholden worden ) <—-> toestand onvermogendheid
privaatrecht daar is er geen volledige kwijtschelding van uw
schuld
a) Bestuurder + RP sowiso onderneming
b) natuurlijke persoon die bestuurder is van een
onderneming ; onderneming indien voldoet aan art I.1
lid1, 1° (a) WER
- zelfstandige uitoefening besstuursmandaad; dus
geen AOVK, niet verbonden aan sociale zekerheid
(niet absoluut)
- met regelmaat verricht beroepsactiviteit; dus niet
occasioneel
• cassatiearrest 18 maar 2022 tegen arrest hof van beroep
bergen
rechtsvraag; is een fysieke persoon bestuurder een
onderneming in de zin van art I.1.1° zodat zij failliet
kan verklaard worden volgens XX.99 WER
1) strekking 1: wetgever had de bedoeling om fysieke
persoon die ene bestuursmandaat van een
rechtspersoon uitoefent onder het
toepassingsgebied van insolventierecht te brengen,
ookal heeft de weg dit niet uitdrukkelijk opgenomen
was dit wel zijn bedoeling
2) wetgever had niet de bedoeling om wijzigingen
aan te brengen aan het onderscheid tussen een
mandant van de vennootschap en
venootschapsbestuurder die optreedt in het orgaan
om de ondernemingsactiviteiten van de
vennootschap gestalte te gevende en niet om
zelf ondernemingsacitiviteiten te verrichten
==> steeds in concrete na te gaan of de voorwaarden van
de wettelijke definitie vervuld zijn
- zelfstandig ; sz zelfstandig (weerlegbaar) , btw
statuut
handelszaak
A) koopman
• objectieve daden van koophandel ; onweerlegbare daden van
koopman stonden in wet zoals het organiseren van openbare
schouwspelen —> moesten éénmalig of herhaaldelijk gesteld
worden
• Subjectieve daden van koophandel ; verricht door degene die
objectieve daden van koophandel stelde, daden die uitgingen
van een persoon die reeds de hoedanigheid van koophandel
bezat
• Daden van koophandel naar vorm ; daden ongeacht door wie
die gesteld waren als daden van koophandel gezien werden bv
wisselbrief of obligaties (geen winstoogmerk verreist)
Later kwam daar nog pastoorsarrest of zwembadarrest bij
Pastoor die beetje geld vroeg als mensen zen zwembad wouden
betreden bedoelt om het zwembad ermee te kunnen onderhouden —
> werd hij dan ook gezien als koopman aangezien het onder een
objectieve daad van koophandel kon gezien worden
• nieuwe voorwaarden voor koopman gesteld ; met het oog op
winst te genereren er moest dus niet per se winst gemaakt
worden , winstoogmerk (winstoogmerkcriteria enkel voor
objectieve daden van koophandel) ,
Kooplieden (mv koopman) had geen uniform toepassingsgebied
= zijn die daden uitoefenen bij de wet daden van koophandel
genoemd en daar hoofdzakelijk of aanvullend hun beroep maken
• het kwam aan de rechter toe om na te gaan op grond van door
de partijen aangehaalde bewijsmiddelen op soevereine wijze te
oordelen over de hoedanigheid van koop van één der partijen
B) handelszaak
= geheel van materiële en immateriële elementen door koopman
aangewend om winst te verwezenlijken
• geen aparte RP
• Feitelijke algemeenheid
• <—-> geen rechterlijke algemeenheid waardoor het geen
aparte RP had
• Belangrijk in zekerheidsrecht; kan volledig in pand worden
gegeven aan SE
,Hervorming van het begrip koopman tot onderneming
Wetboek van koophandel
• Aanknopingspunt ; zakelijk aanknopingspunt daden van
koophandel en personeelsaanknopingspunt koopman
• Onderneming door objectieve daden van koophandel waarbij
winstoogmerk verreist was na pastoorsarrest+ kon al zijn
vanaf eenmalige daad of herhaaldelijk , daden naar vorm,
subjectieve daden
WER
1e hervorming 2013-2014
• insolventierecht niet opgenomen door bevoegdheidsconflict
waardoor er geen volledige codificatie mogelijk was
• gekomen onder vorm van aanbouwwetgeving
• Regel interpreteren terug gaan naar voorbereidende
werkzaamheden
• Aanknopingspunt personele aanknoping bij begrip
onderneming
• Onderneming art 1,1°WER; elke natuurlijke persoon of
rechtspersoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent ≠
geen winstoogmerk verreist
• 2 onderscheidene bestanddelen afgeleide uit def 1) op
duurzame wijze; daad moest herhaaldelijk zijn 2) economisch
doel nastreven; het aanbieden van goederen en diensten op de
markt + diensten die toebehoren aan imperiumbevoegdheid
OH + sociale diensten
• Ondernemingsbegrip kreeg geen uniforme betekenis aangezien
er geen hervorming gebeurde maar eerder een codificatie van
wetgeving
2e hervorming 2017-2018 in 2 tijden
• 2017; moderniseert + integreert insolventierecht
• 2018; neemt afstand van begrip handelaar en koopman +
ruime invulling begrip onderneming zodat alle actoren die
economisch actief zijn gedekt zijn
• Rechtbank van koophandel wordt ook
ondernemingsrechtbank
• Het nieuw art 1,1° WER komt ook tot stand (veel uitgebreider
dan in fase 1, def uit fase 1 wordt wel nog gebruikt voor
bepaalde boekdelen ) , de nieuwe formele definitie richt zich op
rechtspersoonlijkheid want niet elke activiteit van een
, natuurlijke persoon valt onder ondernemingsbegrip zo zal
iemand die zijn eigen persoonlijk vermogen normaal beheert
niet onder het ondernemingsbegrip vallen
• 3 soorten RP in privaatrecht ; 1) vennootschap 2) vereniging 3)
stichting
• Zonder RP heb je feitelijke vereniging die wou wetgever niet
onder begrip onderneming zetten
• Algemene allesomvattende definitie is er dus niet gekomen
• <—> formele def <—-> functionele definitie ; Elke natuurlijke
persoon die op duurzame wijze een economisch doel nastreeft
alsmede zijn verenigen (oude def die alleen nog van toepassing
is op bepaalde boekdelen )
• Er blijven na 2018 nog steeds divergentie mbt de invulling van
het ondernemingsbegrip
, Venootschapsbestuurder = onderneming?
• Belangrijk want als men een onderneming is is men
onderworpen aan het insolventie recht en kan er dus
verschoonbaarheid worden aangevraagd tov collectieve
schuldregeling ( = de persoonlijke schuld zal dan
weggescholden worden ) <—-> toestand onvermogendheid
privaatrecht daar is er geen volledige kwijtschelding van uw
schuld
a) Bestuurder + RP sowiso onderneming
b) natuurlijke persoon die bestuurder is van een
onderneming ; onderneming indien voldoet aan art I.1
lid1, 1° (a) WER
- zelfstandige uitoefening besstuursmandaad; dus
geen AOVK, niet verbonden aan sociale zekerheid
(niet absoluut)
- met regelmaat verricht beroepsactiviteit; dus niet
occasioneel
• cassatiearrest 18 maar 2022 tegen arrest hof van beroep
bergen
rechtsvraag; is een fysieke persoon bestuurder een
onderneming in de zin van art I.1.1° zodat zij failliet
kan verklaard worden volgens XX.99 WER
1) strekking 1: wetgever had de bedoeling om fysieke
persoon die ene bestuursmandaat van een
rechtspersoon uitoefent onder het
toepassingsgebied van insolventierecht te brengen,
ookal heeft de weg dit niet uitdrukkelijk opgenomen
was dit wel zijn bedoeling
2) wetgever had niet de bedoeling om wijzigingen
aan te brengen aan het onderscheid tussen een
mandant van de vennootschap en
venootschapsbestuurder die optreedt in het orgaan
om de ondernemingsactiviteiten van de
vennootschap gestalte te gevende en niet om
zelf ondernemingsacitiviteiten te verrichten
==> steeds in concrete na te gaan of de voorwaarden van
de wettelijke definitie vervuld zijn
- zelfstandig ; sz zelfstandig (weerlegbaar) , btw
statuut
