Geodesie: practicum
1 Boldriehoeken – grootcirkelnavigatie
1.1 Het noorden
Geografisch / ware noorden: de noordpool waar alle meridianen samenkomen.
Magnetisch noorden: de noordpool van het aardmagnetisch veld, dit is afhankelijk van
de tijd
Kompasnoorden: het noorden dat wordt aangegeven door je kompas
Kaartnoorden: het noorden op je kaart of de richting van de y-as van je kaartprojectie
1.2 Koers of richting
Koers is de hoek tussen het noorden of de referentielijn en de
richting
Verschillende soorten noorden betekent ook verschillende
referentielijnen dus dit is belangrijk om rekening mee te
houden
MN = magnetisch noorden
GN = geografische noorden / ware noorden
KN = kompasnoorden
R = richting
WK = ware koers: hoek in de plaats van de
waarnemer tussen het GN en de beschouwde
richting, wordt positief gerekend vanaf WN in
wijzerzin
MK = magnetische koers: hoek in de plaats van
de waarnemer tussen de MN en de beschouwde richting, wordt positief gerekend
vanaf MN in wijzerzin
KK = kompaskoers: hoek in de plaats van de waarnemer tussen het KN en de
beschouwde richting, wordt positief gerekend vanaf KN in wijzerzin
V = variatie / magnetische declinatie: hoek tussen GN en MN
D = deviatie: hoek tussen MN en KN
KA = kompasafwijking: hoek tussen GN en KN
, 1.3 Grootcirkelnavigatie
Een grootcirkel = cirkel op het boloppervlak waarbij het middelpunt van de cirkel het
middelpunt van de bol is. Door 2 punten kan slechts 1 grootcirkel getekend worden.
De afstand tussen 2 punten op de grootcirkel door deze punten is de kortste afstand
Navigatie = de kunst van het plannen en volgen van een route om zich daarmee van de
huidige positie naar de bestemming te verplaatsen
Boldriehoek = krijg je als 3 grootcirkels elkaar snijden
Orthodroom: kortste afstand tussen 2 punten op de aardbol, ligt altijd op de grootcirkel
Loxodroom: lijn op de aardbol die de meridianen onder dezelfde hoek snijdt, een rechte
op de mercator projectie, vliegtuigen en schepen verplaatsen zich langs loxodromen
Vertex:
➔ Punt op een grootcirkel dat het dichts bij de pool is gelegen
➔ Elke grootcirkel heeft 2 vertexen, maar de evenaar niet
➔ Op de plaats van de vertex maakt de grootcirkel een rechte hoek met de
meridiaan
Formules voor grootcirkelnavigatie:
1 Boldriehoeken – grootcirkelnavigatie
1.1 Het noorden
Geografisch / ware noorden: de noordpool waar alle meridianen samenkomen.
Magnetisch noorden: de noordpool van het aardmagnetisch veld, dit is afhankelijk van
de tijd
Kompasnoorden: het noorden dat wordt aangegeven door je kompas
Kaartnoorden: het noorden op je kaart of de richting van de y-as van je kaartprojectie
1.2 Koers of richting
Koers is de hoek tussen het noorden of de referentielijn en de
richting
Verschillende soorten noorden betekent ook verschillende
referentielijnen dus dit is belangrijk om rekening mee te
houden
MN = magnetisch noorden
GN = geografische noorden / ware noorden
KN = kompasnoorden
R = richting
WK = ware koers: hoek in de plaats van de
waarnemer tussen het GN en de beschouwde
richting, wordt positief gerekend vanaf WN in
wijzerzin
MK = magnetische koers: hoek in de plaats van
de waarnemer tussen de MN en de beschouwde richting, wordt positief gerekend
vanaf MN in wijzerzin
KK = kompaskoers: hoek in de plaats van de waarnemer tussen het KN en de
beschouwde richting, wordt positief gerekend vanaf KN in wijzerzin
V = variatie / magnetische declinatie: hoek tussen GN en MN
D = deviatie: hoek tussen MN en KN
KA = kompasafwijking: hoek tussen GN en KN
, 1.3 Grootcirkelnavigatie
Een grootcirkel = cirkel op het boloppervlak waarbij het middelpunt van de cirkel het
middelpunt van de bol is. Door 2 punten kan slechts 1 grootcirkel getekend worden.
De afstand tussen 2 punten op de grootcirkel door deze punten is de kortste afstand
Navigatie = de kunst van het plannen en volgen van een route om zich daarmee van de
huidige positie naar de bestemming te verplaatsen
Boldriehoek = krijg je als 3 grootcirkels elkaar snijden
Orthodroom: kortste afstand tussen 2 punten op de aardbol, ligt altijd op de grootcirkel
Loxodroom: lijn op de aardbol die de meridianen onder dezelfde hoek snijdt, een rechte
op de mercator projectie, vliegtuigen en schepen verplaatsen zich langs loxodromen
Vertex:
➔ Punt op een grootcirkel dat het dichts bij de pool is gelegen
➔ Elke grootcirkel heeft 2 vertexen, maar de evenaar niet
➔ Op de plaats van de vertex maakt de grootcirkel een rechte hoek met de
meridiaan
Formules voor grootcirkelnavigatie:
