Organisatie v/d veiligheidssector
2
INLEIDING – VEILIGHEID ALS ECOSYSTEEM
22 maart 2016: aanslagen Brussel, Zaventem
- Veel chaos en weinig tot geen coördinatie
- Wakker geschud: onderzoekscommissie om aanpak te verbeteren voor
de toekomst
Was een stresstest voor de veiligheidsketen met veel actoren
Heeft gezorgd voor verandering in de sector, men zag in dat er coördinatie
nodig was
MAAR: grote uitdaging want er is een ‘grote kaart’ van veel verschillende
diensten
- Dreiging & analyse: OCAD, VSSE, ADIV
- Crisisbesluitvorming: Crisiscentrum, minister BiZa, gouverneurs,
burgemeesters
- Operaties & hulpverlening: politie (lokaal/federaal), noodcentrales,
brandweer, medische diensten, ASTRID/telecom
- Opsporing & vervolging: federale politie (FGP/Terror), lokale politie
(info/aanlevering), federaal parket
- Nazorg: overheid + slachtofferorganisaties en
ondersteuningsmechanismen
Er werd een ‘spel’ ontwikkelt om te kunnen voorbereiden op mogelijke
rampen tot en met 2030: in samenwerking met universiteit en stad
Antwerpen – operation frontdraft
De continue uitdaging van veiligheid:
- Geopolitieke spanningen
Sinds 9/11 is er eigenlijk acuut tot nu een risicodreiging geweest (nu:
niveau 3)
Gaan over naar niveau 4 als er zich een incident voordoet & optreden
nodig is
- New kid on the block – Trump & Elon Musk
Moeten ook nadenken over hoe we veiligheid van onze burgers
kunnen garanderen
Momenteel in volle beweging (zie USA en ICE problematiek)
- Alles staat of valt met het netwerk – is al eeuwen zo
Hoezo is veiligheidssector zo complex? Heeft te maken met hoe we
vroeger waren
, Verschillende boeken die daarover inzichten brengen – zie PPT 1, slide
16
- Veiligheid is een ecosysteem in continue beweging: bijblijven is
belangrijk
- Actoren zijn vaak gevoelig voor trends: een crisis kan plots veel doen
veranderen
Veiligheidssector is ook gevoelig aan trends:
Als morgen oorlog uitbreekt op EU-grondgebied, grote kans dat wij
ons anders gaan organiseren en doen
,INLEIDING: DE KAART VAN DE VEILIGHEIDSSECTOR – HET
VEILIGHEIDSLANDSCHAP
- Veiligheidssector: formeel & informeel karakter
Informeel: Bv. Hell’s Angels als bewakingsfirma ondermijning vs.
innovatie
Formeel: alles wat wettelijk verankerd is
- Soms mengen formeel & informeel zich met elkaar, kruisen elkaar
Paden kruisen en informele infiltreert als het ware in het formele =
ondermijning
Bv. Iemand van douane die geld ontvangt om pakjes door te laten (formeel +
informeel)
Dat noemen we ondermijning, want het gezag van de staat wordt ondermijnd
Wettelijk kader: de grondslag
- Oprichting van België, conflict met Nederland: wij werden onafhankelijk
- MAAR: waren wel alert omdat NL onafhankelijk kon afnemen – dus om te
voorkomen:
Veiligheidsdiensten opgericht, patrouilles, veiligheid burgers
garanderen, …
Is dus ook de oudste veiligheidsdienst ter wereld
Inlichtingendienst zoals we nu kennen België: 1 van eerste officieel
opgericht
Als gevolg van de
oorlogssituatie met
Nederland (tot 1838) en
het internationaal Wettelijk kader: Politie
precaire bestaan van Wet op het Politieambt (5 augustus 1992)
België heeft het - Bepaalt opdrachten van politie (bestuurlijk &
Voorlopig Bewind beslist
gerechtelijk)
om in oktober 1830 de
‘Openbare Veiligheid’ op - Bepaalt ook de basisregels voor politiewerk
te richten.
De Belgische Wet tot organisatie van geïntegreerde
burgerlijke politiedienst, gestructureerd op 2 niveaus
inlichtingen- en
- 7 december 1998
veiligheidsdienst is
hiermee de oudste - Legt de structuur vast: lokale politie + federale
inlichtingendienst ter politie als één geïntegreerd geheel
wereld die - Op twee niveaus
ononderbroken heeft
bestaan (de ‘Inquisitie’ 1992 = “wat moet politie doen?” / 1998 = “hoe is politie
van het Vaticaan georganiseerd?”
uitgezonderd).
België’s Grondwet (1831)
vormt de basis: rechten
en vrijheden, organisatie Wettelijk kader: Lokale bestuurlijke handhaving
van de machten, en het (gemeenten)
idee dat openbare - GAS-wetgeving geeft gemeenten
orde/veiligheid binnen instrumenten om op te treden tegen overlast
wettelijke grenzen wordt
bewaakt. Voor openbare
- Via administratieve sancties (eerste grote
bijeenkomsten “in open basis in 1999, dan gemoderniseerd in 2013)
lucht” verwijst de
oorspronkelijke grondwet
expliciet naar de Wettelijk kader: Civiele veiligheid & crisisbeheer
“politiewetten”.
, Wet betreffende de civiele veiligheid (15 mei 2007):
- Basis voor organisatie van o.a. brandweer/ HVL-zones en civiele
bescherming
In het brede hulpverleningslandschap (gaat puur over organisatie, …)
Wie doet wat, welke dingen in HVL-landschap aanwezig, organiseren,
…
2
INLEIDING – VEILIGHEID ALS ECOSYSTEEM
22 maart 2016: aanslagen Brussel, Zaventem
- Veel chaos en weinig tot geen coördinatie
- Wakker geschud: onderzoekscommissie om aanpak te verbeteren voor
de toekomst
Was een stresstest voor de veiligheidsketen met veel actoren
Heeft gezorgd voor verandering in de sector, men zag in dat er coördinatie
nodig was
MAAR: grote uitdaging want er is een ‘grote kaart’ van veel verschillende
diensten
- Dreiging & analyse: OCAD, VSSE, ADIV
- Crisisbesluitvorming: Crisiscentrum, minister BiZa, gouverneurs,
burgemeesters
- Operaties & hulpverlening: politie (lokaal/federaal), noodcentrales,
brandweer, medische diensten, ASTRID/telecom
- Opsporing & vervolging: federale politie (FGP/Terror), lokale politie
(info/aanlevering), federaal parket
- Nazorg: overheid + slachtofferorganisaties en
ondersteuningsmechanismen
Er werd een ‘spel’ ontwikkelt om te kunnen voorbereiden op mogelijke
rampen tot en met 2030: in samenwerking met universiteit en stad
Antwerpen – operation frontdraft
De continue uitdaging van veiligheid:
- Geopolitieke spanningen
Sinds 9/11 is er eigenlijk acuut tot nu een risicodreiging geweest (nu:
niveau 3)
Gaan over naar niveau 4 als er zich een incident voordoet & optreden
nodig is
- New kid on the block – Trump & Elon Musk
Moeten ook nadenken over hoe we veiligheid van onze burgers
kunnen garanderen
Momenteel in volle beweging (zie USA en ICE problematiek)
- Alles staat of valt met het netwerk – is al eeuwen zo
Hoezo is veiligheidssector zo complex? Heeft te maken met hoe we
vroeger waren
, Verschillende boeken die daarover inzichten brengen – zie PPT 1, slide
16
- Veiligheid is een ecosysteem in continue beweging: bijblijven is
belangrijk
- Actoren zijn vaak gevoelig voor trends: een crisis kan plots veel doen
veranderen
Veiligheidssector is ook gevoelig aan trends:
Als morgen oorlog uitbreekt op EU-grondgebied, grote kans dat wij
ons anders gaan organiseren en doen
,INLEIDING: DE KAART VAN DE VEILIGHEIDSSECTOR – HET
VEILIGHEIDSLANDSCHAP
- Veiligheidssector: formeel & informeel karakter
Informeel: Bv. Hell’s Angels als bewakingsfirma ondermijning vs.
innovatie
Formeel: alles wat wettelijk verankerd is
- Soms mengen formeel & informeel zich met elkaar, kruisen elkaar
Paden kruisen en informele infiltreert als het ware in het formele =
ondermijning
Bv. Iemand van douane die geld ontvangt om pakjes door te laten (formeel +
informeel)
Dat noemen we ondermijning, want het gezag van de staat wordt ondermijnd
Wettelijk kader: de grondslag
- Oprichting van België, conflict met Nederland: wij werden onafhankelijk
- MAAR: waren wel alert omdat NL onafhankelijk kon afnemen – dus om te
voorkomen:
Veiligheidsdiensten opgericht, patrouilles, veiligheid burgers
garanderen, …
Is dus ook de oudste veiligheidsdienst ter wereld
Inlichtingendienst zoals we nu kennen België: 1 van eerste officieel
opgericht
Als gevolg van de
oorlogssituatie met
Nederland (tot 1838) en
het internationaal Wettelijk kader: Politie
precaire bestaan van Wet op het Politieambt (5 augustus 1992)
België heeft het - Bepaalt opdrachten van politie (bestuurlijk &
Voorlopig Bewind beslist
gerechtelijk)
om in oktober 1830 de
‘Openbare Veiligheid’ op - Bepaalt ook de basisregels voor politiewerk
te richten.
De Belgische Wet tot organisatie van geïntegreerde
burgerlijke politiedienst, gestructureerd op 2 niveaus
inlichtingen- en
- 7 december 1998
veiligheidsdienst is
hiermee de oudste - Legt de structuur vast: lokale politie + federale
inlichtingendienst ter politie als één geïntegreerd geheel
wereld die - Op twee niveaus
ononderbroken heeft
bestaan (de ‘Inquisitie’ 1992 = “wat moet politie doen?” / 1998 = “hoe is politie
van het Vaticaan georganiseerd?”
uitgezonderd).
België’s Grondwet (1831)
vormt de basis: rechten
en vrijheden, organisatie Wettelijk kader: Lokale bestuurlijke handhaving
van de machten, en het (gemeenten)
idee dat openbare - GAS-wetgeving geeft gemeenten
orde/veiligheid binnen instrumenten om op te treden tegen overlast
wettelijke grenzen wordt
bewaakt. Voor openbare
- Via administratieve sancties (eerste grote
bijeenkomsten “in open basis in 1999, dan gemoderniseerd in 2013)
lucht” verwijst de
oorspronkelijke grondwet
expliciet naar de Wettelijk kader: Civiele veiligheid & crisisbeheer
“politiewetten”.
, Wet betreffende de civiele veiligheid (15 mei 2007):
- Basis voor organisatie van o.a. brandweer/ HVL-zones en civiele
bescherming
In het brede hulpverleningslandschap (gaat puur over organisatie, …)
Wie doet wat, welke dingen in HVL-landschap aanwezig, organiseren,
…
