Samenvatting verkenning van het recht
Hoofdstuk 1: STAATSRECHT
Deel 1: België is een federale staat
Dwz: de opeenvolgende grondwetsherzieningen hebben België uitgebouwd tot
een federale staat, bestaande uit gemeenschappen en gewesten.
1) De bestuursniveaus
het federale niveau het provinciaal niveau
het gemeenschapsniveau het gemeentelijk niveau.
het gewestniveau
2) De deelgebieden
België bestaat uit 4 taalgebieden:
- Nederlandse taalgebied
- Franse taalgebied
- Tweetalige gebied Brussel – Hoofdstad
- Duitse taalgebied
België telt 3 gemeenschappen:
de Vlaamse Gemeenschap (= het Vlaamse Gewest
en de Nederlandstalige instellingen op het
grondgebied van het Brussels hoofdstedelijk
Gewest)
de Franse Gemeenschap (= het Waalse Gewest,
zonder het Duitse taalgebied maar met de
Franstalige instellingen op het grondgebied van het
Brussels hoofdstedelijk Gewest)
de Duitstalige Gemeenschap (=Duitse taalgebied)
België telt 3 gewesten: het Vlaams Gewest (= het Nederlandse taalgebied) met
de provincies Antwerpen-Limburg-Oost- en West-
Vlaanderen- Vlaams-Brabant
het Waals Gewest (= het Franse en het Duitse taalgebied)
met de provincies Henegouwen-Luik-Luxemburg-Namen-
Waals-Brabant
het Brussels hoofdstedelijk Gewest (= het tweetalig gebied
Brussel -Hoofdstad).
1
, 3) De bevoegdheidsverdeling
In België is de bevoegdheidsverdeling opgesplitst tussen 3 niveaus.
De federale overheid behandelt de nationale en algemene materies, zoals de
Grondwet, justitie, defensie,... Ook bevoegd voor alle restbevoegdheden die niet aan
andere niveaus zijn toegewezen. De gemeenschappen staan in voor
persoonsgebonden aangelegenheden, zoals gezinsbeleid, jeugdbescherming,
gezondheidszorg, maar ook voor culturele zaken zoals onderwijs, musea,…
De gewesten regelen plaatsgebonden aangelegenheden, waaronder leefmilieu,
waterbeleid, landbouw, regionale economie, werkgelegenheid en havens.
Wanneer een overheid haar bevoegdheden overschrijdt, kan het Grondwettelijk
Hof ingrijpen door wetten, decreten die in strijd zijn met de bevoegdheidsverdeling
te schorsen of vernietigen.
Tot slot kunnen we dus komen tot een definitie van de Belgische federale staat:
Een staat bestaande uit 3 niveaus met elk een eigen bestuur:
- Federaal niveau
- Gemeenschapsniveau
- Gewestniveau
4) De 4 basiskenmerken van de Belgische staat
4.1) de scheiding der machten (John Locke en Montesquieu)
Om dictatuur/totalitarisme en machtsmisbruik te voorkomen moet
de macht van de staat dus in 3 onafhankelijke machten worden
verdeeld:
Wetgevende macht (wetten maken): maakt wetten en controleert
uitvoerende macht.
Uitvoerende macht (wetten toepassen): zorgt ervoor dat wetten
worden toegepast en bestuurt het land.
2
Hoofdstuk 1: STAATSRECHT
Deel 1: België is een federale staat
Dwz: de opeenvolgende grondwetsherzieningen hebben België uitgebouwd tot
een federale staat, bestaande uit gemeenschappen en gewesten.
1) De bestuursniveaus
het federale niveau het provinciaal niveau
het gemeenschapsniveau het gemeentelijk niveau.
het gewestniveau
2) De deelgebieden
België bestaat uit 4 taalgebieden:
- Nederlandse taalgebied
- Franse taalgebied
- Tweetalige gebied Brussel – Hoofdstad
- Duitse taalgebied
België telt 3 gemeenschappen:
de Vlaamse Gemeenschap (= het Vlaamse Gewest
en de Nederlandstalige instellingen op het
grondgebied van het Brussels hoofdstedelijk
Gewest)
de Franse Gemeenschap (= het Waalse Gewest,
zonder het Duitse taalgebied maar met de
Franstalige instellingen op het grondgebied van het
Brussels hoofdstedelijk Gewest)
de Duitstalige Gemeenschap (=Duitse taalgebied)
België telt 3 gewesten: het Vlaams Gewest (= het Nederlandse taalgebied) met
de provincies Antwerpen-Limburg-Oost- en West-
Vlaanderen- Vlaams-Brabant
het Waals Gewest (= het Franse en het Duitse taalgebied)
met de provincies Henegouwen-Luik-Luxemburg-Namen-
Waals-Brabant
het Brussels hoofdstedelijk Gewest (= het tweetalig gebied
Brussel -Hoofdstad).
1
, 3) De bevoegdheidsverdeling
In België is de bevoegdheidsverdeling opgesplitst tussen 3 niveaus.
De federale overheid behandelt de nationale en algemene materies, zoals de
Grondwet, justitie, defensie,... Ook bevoegd voor alle restbevoegdheden die niet aan
andere niveaus zijn toegewezen. De gemeenschappen staan in voor
persoonsgebonden aangelegenheden, zoals gezinsbeleid, jeugdbescherming,
gezondheidszorg, maar ook voor culturele zaken zoals onderwijs, musea,…
De gewesten regelen plaatsgebonden aangelegenheden, waaronder leefmilieu,
waterbeleid, landbouw, regionale economie, werkgelegenheid en havens.
Wanneer een overheid haar bevoegdheden overschrijdt, kan het Grondwettelijk
Hof ingrijpen door wetten, decreten die in strijd zijn met de bevoegdheidsverdeling
te schorsen of vernietigen.
Tot slot kunnen we dus komen tot een definitie van de Belgische federale staat:
Een staat bestaande uit 3 niveaus met elk een eigen bestuur:
- Federaal niveau
- Gemeenschapsniveau
- Gewestniveau
4) De 4 basiskenmerken van de Belgische staat
4.1) de scheiding der machten (John Locke en Montesquieu)
Om dictatuur/totalitarisme en machtsmisbruik te voorkomen moet
de macht van de staat dus in 3 onafhankelijke machten worden
verdeeld:
Wetgevende macht (wetten maken): maakt wetten en controleert
uitvoerende macht.
Uitvoerende macht (wetten toepassen): zorgt ervoor dat wetten
worden toegepast en bestuurt het land.
2
