Samenvatting ORGANISATIE VD VH-SECTOR: LES 10/INTERNATIONALE VEILIGHEID - VIVES KORTRIJK BAMV: TC

LES 10: INTERNATIONALE VEILIGHEID
DEEL 1: HET STAATSBEGRIP & STAATSSOEVEREINITEIT
Staatssoevereiniteit: de basis van het internationaal recht
Net zoals een gemeenschap, heeft de internationale samenleving
‘spelregels’ nodig
De eenheden van deze ‘gemeenschap’ zijn geen ‘individuen’ eerder staten
De relatie kenmerkt zich door hoge mate van samenwerking, maar ook
confrontatie

De Vrede van Westfalen (1648) als hoeksteen
- Staatssoevereiniteit = regering heeft volledige & exclusieve
bevoegdheid
- Om gezag uit te oefenen over haar eigen grondgebied
 Geeft zekerheid tot behartigen belangen, zonder internationale
inmenging
 Dat heet het non-interventiebeginsel = andere staten gaan zich niet
mengen

- Werd bekrachtigd in het VN-Handvest, Art. 2:
 Lidstaten onthouden zich van bedreiging of geweld tegen andere
staten
 Tegen territoriale integriteit of politieke onafhankelijkheid andere
staten
 Ze gaan zich dus niet gaan ‘moeien’, geen geweld tegen andere
lidstaten

- Zelfverdediging (Art. 51 VN-Handvest):
 Enige rechtvaardiging voor militair ingrijpen vanuit
soevereiniteitslogica
 Militair ingrijpen enkel gerechtvaardigd indien het moet voor
zelfverdediging
 Het inherente recht tot individuele of collectieve zelfverdediging

- Spanning door globalisering:
 Soevereiniteit staat steeds meer ter discussie door:
 Interdependentie, internationale organisaties (VN, EU) en
integratieprocessen
 Interne problemen van landen kan veiligheid van andere in gevaar
brengen

Belangrijk:
- António Guterres = secretaris-generaal van de VN (verenigde naties)



Het sociaal contract (Rousseau)
Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)
- Volledige vrijheid = bedreiging voor de veiligheid (van de mens)
 Volledige vrijheid is immers niet zo wenselijk als eerst lijkt
 Volledige vrijheid = iedereen heeft toegang tot dezelfde middelen
 Stel middelen worden schaars = strijd/spanning tussen individuen,
groepen, …

, Rousseau wil:
- Mensen staan een deel van hun vrijheid af in ruil voor veiligheid
 Is dus een overeenkomst waar volledige vrijheid van eenieder wordt
ingeperkt
 M.o.o. vergroten van de veiligheid voor iedereen
 Sociaal contract: wordt VRIJWILLIG gesloten door het volk zelf

- Volonté générale: wil van de gemeenschap (≠ NIET de som van
individuele wensen)
- Gemeenschapswil dient belangen van de gemeenschap & niet van
individu!
 Algemeen belang niet zomaar optelsom alle individuele wensen
(volonté de tous)
 Volonté générale streeft het algemeen welzijn van de HELE
gemeenschap na
- Contract leidt tot creatie van overheid waardoor burgers bestuurd willen
worden
 Overheid = hoeder van het algemeen belang, moet dat beschermen
 Bestaat uit creëren en bestendigen van een veilige samenleving
 Misdrijf = schending van sociaal contract → overheid mag handhaven/
bestraffen
 Overheid kan het sociaal contract afdwingen


Relevantie voor veiligheidsbeleid?
- Waarom meer overheidsactoren voor veiligheid dan private actoren?
 Overheid heeft het MONOPOLIE op geweld als hoeder van het sociaal
contract
 Zij heeft dus alles in handen inzake geweld

Hedendaags voorbeeld:
- Verkeersregels = afspraken uit het sociaal contract
- Wie ze negeert, schaadt veiligheid van anderen → overheid mag
beboeten/bestraffen
- Door het afstaan van klein beetje vrijheid, wordt iedereen veiligheid in
verkeer groter
- Het is de taak van overheid beleid te maken dat gericht is op
beschermen van MS



DEEL 2: LEGALE INTERVENTIEMOGELIJKHEDEN
- Humanitaire interventie:
 Gebruik van geweld door Staten, in of tegen andere staat
 Zonder toestemming, om ernstige schendingen van mensenrechten
te voorkomen

- Responsibility to protect (R2P)
 Term humanitaire interventie is op de achtergrond geraakt
 Verantwoordelijkheid om te beschermen  deze term is meer van
kracht nu
 Impliceert dat primaire bescherming bij betrokken staat ligt i.p.v.
gemeenschap