samenvatting consumentenrecht

SAMENVATTING CONSUMENTENRECHT




!!!! 2 jaar garantie geldt alleen in 1ste 6 maanden.

DEEL 1: Inleiding consumentenrecht
Ontstaan
Consumentenrecht vrij recent fenomeen, nl. vanaf 1960.

Geen aparte rechtstak, leunt aan bij privaatrecht, publiekrecht, strafrecht, economisch recht...
Vb. je koopt als consument bij een boekhandel een cd.

Ondernemingsrecht kan omschreven worden als de tak van het recht die de activiteiten van
ondernemingen regelt. Economische recht bestaat uit regelen van zowel publiekrecht als
privaatrecht die er specifiek toe strekken de economische activiteit te organiseren met oog op
verwezenlijken van economische ordering en van economisch sturingsbeleid.

Geen eensluidende definitie van ‘het consumentenrecht’:
 Consumentenrecht sensu stricto (enge zin van woord)
o = geheel van regels van toepassing tussen beroepsbeoefenaars en consumenten.
o Afbakening begrippen ~ rol op de markt

1

, o Consument: neemt deel aan de markt.
 Consumentenrecht sensu lato (brede zin van woord)
o = geheel van regels die tot doel hebben, de economische zelfbeschikking van de consument
te garanderen.
o Basisvoorwaarden (constitutieve elementen)
 Contractsvrijheid
 Vrije mededinging
o Compenserende maatregelen: indien de constitutieve elementen niet volstaan om
economische zelfbeschikking te garanderen. *
 Soms volstaat het niet voor de consument om de zelfbeschikking te garanderen.




Rechtsbronnen
(Zie ppt DEEL 1)

 EU-recht
o Heel sterke invloed Europees recht
o Zowel verordeningen als richtlijnen
o Belangrijke RS Europees Hof van Justitie

 Nationaal recht, o.m.:
o BW
o WER
o Wet betreffende de aansprakelijkheid voor producten met gebreken

DEEL 2: Bescherming van de consument tegen gebrekkige en onveilige producten
Hoofdstuk 1: Consumentenkoop
Gebrekkig product >< onveilig product!
 Als een consument schade lijdt ten gevolge van een onveilig product, dan moet men de Wet
productaansprakelijkheid gebruiken.
 Gaat het om een gebrekkig goed (= een goed dat een gebrek aan overeenstemming vertoont),
dan moet de rechtspositie van de consument bepaalt worden a.d.h.v. de bepalingen inzake
consumentenkoop. Dat is voor zover het gebrek zich manifesteert, binnen een termijn van 2
jaar te rekenen vanaf het leveren van het goed.

1. Algemeen
 Rechtsbronnen
o Algemeen verbintenissenrecht
 Als consument iets koopt van een verkoper, dan is er sprake van een contract waaruit
verbintenissen voortvloeien.
2

, o Bijzondere regels inzake consumentenkoop
 Zijn specifiek van toepassing als het gaat om een verkoop aan een consument.
 Zie art. 1649bis ev. BW: “bepalingen m.b.t. de verkopen aan consumenten”
 Ingevoerd bij wet van 1 september 2004 betreffende de bescherming van de
consumenten bij verkoop van consumptiegoederen*




o Omzetting Europese richtlijn consumentenkoop 1999/44/EG (25 mei 1999)
 Gebaseerd op de minimale harmonisatie: de lidstaten kunnen voorzien in een
additionele bescherming voor de consument boven op de bepalingen van de richtlijn.
Natuurlijk voor zover die verenigbaar is met de principes van vrij verkeer van goederen.
 De Belgische wetgever (die deze richtlijn laattijdig heeft omgezet) heeft slechts in
beperkte mate gebruik gemaakt van deze mogelijkheid.

2. Toepassingsgebied
= verkopen van consumptiegoederen*** door een verkoper** aan een consument*.

 Art. 1649bis, §1 BW

 Consument*
o = iedere natuurlijke persoon die handelt voor doeleinden die geen verband houden met
zijn beroepsactiviteit of zijn commerciële activiteit.
o Rechtspersonen kunnen zich niet beroepen op de bescherming die in regels van
consumentenkoop vervat ligt!
o Bestemmingscriterium (>< specialisatiecriterium)
 Nagaan voor welk doeleinde het goed wordt aangekocht. Als een natuurlijke persoon
een goed aankoopt voor privédoeleinden, dan is dat een consument.
 Vb. 6 stoelen kopen voor in je keuken te zetten
 Toepassing van het bestemmingscriterium houdt ook in dat er geen toepassing wordt
gemaakt van het specialisatiecriterium: iemand is consument zodra de persoon niet over
een bijzondere expertise beschikt bij een bepaalde aankoop.
 Vb. Rechtbank van eerste aanleg te Bxl: het loutere feit dat de koper van een
kunstwerk vaak veilingzalen bezoekt, op zich niet bewijst dat hij een professional is. Je
moet kijken naar de doeleinden waarvoor men handelt. Als de koper van het
kunstwerk handelt voor doeleinden die geen verband houden met een
beroepsactiviteit, dan zal hij als consument beschouwd worden. De eventuele
expertise van de koper speelt geen rol!!
o Gemengd gebruik
 Wat dit betreft, rijst de vraag of de regels van de consumentenkoop van toepassing zijn
als de goederen gedeeltelijk voor privédoeleinden en gedeeltelijk voor professionele

3

, doeleinden zijn bestemd. Het is zo dat een NP als een consument moet worden
beschouwd van zodra hij dat goed voor hoofdzakelijk privédoeleinden verwerft.
 Vb. er wordt een pc gekocht om die hoofdzakelijk in de privésfeer te gebruiken en
occasioneel voor het werk => koper = consument.


 Verkoper**
o = iedere natuurlijke persoon of rechtspersoon die consumptiegoederen verkoopt i.k.v. zijn
beroepsactiviteit of zijn commerciële activiteit.
o Duurzame economische activiteit
 Het HvC besliste daaromtrent in 2010 dat elke persoon die op een duurzame wijze een
economische activiteit ontplooit, als een verkoper in de zin van art. 1649bis, §2 BW
beschouwd kan worden.
 Vb. In casu ging het over de vraag of een hobbyfokker van dieren als verkoper kan
worden aangemerkt. Alhoewel nu treedt een hobbyfokker niet beroepsmatig op => geen
verkoper in die zin van de regels betreffende consumentenkoop. Een professionele
hondenfokker, die een economische activiteit op duurzame wijze gaat ontplooien is wel
een verkoper.
o Vertegenwoordiging?
 In naam en voor rekening van de opdrachtgever treden.
 Vb. een garagist die in naam en voor rekening van een opdrachtgever auto’s verkoopt,
kan zelf niet worden aangesproken m.b.t. de bijzondere regels inzake consumentenkoop.
Dus als een garagist optreedt als vertegenwoordiger/lasthebber, dan moet die garagist
geen wettelijke garantie verstrekken. Maar als de garagist voor eigen rekening en voor
eigen naam een wagen verkoopt, dan is hij wel een verkoper in zin van art. 1649, §2 BW.

 Consumptiegoederen***
o = alle roerende lichamelijke goederen, behalve:
 Goederen die in uitvoering van een beslag of gerechtelijk zijn verkocht.
 Water en gas die niet meetbaar zijn gemaakt in een bepaald volume of in een bepaalde
hoeveelheid.
 Elektriciteit.
o Roerende lichamelijke goederen
o Zowel nieuw als tweedehands
 De RS heeft al herhaaldelijk bevestigd dat ook dieren (honden, katten, paarden...)
roerende lichamelijke zaken zijn. En dat heeft tot gevolg dat een consument die van een
professionele verkoper een dier aankoopt, zich ook kan beroepen op de bijzondere
bescherming van de regels inzake consumentenkoop.
 Ook kunstwerken zijn lichamelijke roerende zaken.
o Onroerend door bestemming of incorporatie?
 Er rijst de vraag naar het tijdstip waarop je moet oordelen of een bepaald goed een
roerend karakter heeft. De rechtbank van koophandel/ ondernemingsrechtbank
oordeelde dat RG die later OG worden door bestemming of incorporatie onder het
toepassingsgebied van de bijzondere regels inzake consumentenkoop vallen.
 Vb. in het vonnis ging het om een houtkachel en een metalenschoorsteen: dit zijn eerst
RG die later OG zijn geworden door bestemming/incorporatie. Deze zullen toch als RG
worden beschouwd omdat je kijkt naar het roerend karakter op het ogenblik van de
levering van het RG.

4