Samenvatting Microbiologie

MICROBIOLOGIE



Inleiding: indeling van de (micro-)organismen


Meercellige organismen
 Eukaryoten: cellen met goed gedefinieerde celkern en meerdere subcellulaire
structuren
 Planten, dieren, algen, fungi en protozoa

Eencellige organismen
 Bacteriën
 Virussen (geen echte cellen, maar gebruiken cellen om te overleven)
 Protozoa
 Prokaryoten: cellen zonder gedefinieerde celkern




Groote van een bacterie
 200 nanometer = diameter van kleinste bacterie
 1 micrometer = typische bacterie
 600 micrometer = diameter van grootste bacterie

Overzicht




1

,1 De bacterie


1.1 De structuur van de bacterie




flagel uitsteeksel om voort te bewegen
capsule of slijmlaag buitenste laag
celwand enkel bacteriën als eencellig organisme hebben dit
celmembraan omhulsel van kern
cytoplasma inhoud van de cel
insluiting zaken die bacterie heeft omsloten en binnengetrokken
in cel
plasmide omsluit circulair DNA
ribosoom nodig om eiwitten aan te maken
chromosoom al het erfelijke materiaal, niet in een kern
pilus uitsteeksel dat dient voor communicatie met andere
bacteriecellen


1.1.1 De bacteriële wand of peptidoglycaan of celwand
De bouw
 Samenstelling
 Peptidoglycaan = aan elkaar gekoppelde aminozuren
 Functie
 Voorkomt osmotische lyse (= celdood)
 Geeft vorm en sterkte aan bacterie




2

,  Dik en stevig
 Cocci = kokken = bollen
 Bacillen = staafjes
 Spirillen = spiralen
 Vibrio’s = komma’s




 Dun en buigzaam
 Spirocheten = soepele komma’s
 Gram positieve celwand
 Enkele celmembraan
 Meerlagige peptidoglycaanlaag
 Gram negatieve celwand
 Dubbele celmembraan
 Dunne peptidoglycaanlaag
 Onderscheiden door gramkleuring
Gramkleuring
 Grampositief: paarse kleur
 Gramnegatief: roze kleur
Het belang
 Verantwoordelijk voor selectieve doorlaatbaarheid
 Vormt substraat voor kleuring

1.1.2 De celmembraan
Bouw
 Dubbele laag fosfolipide
 Hydrofiel polair gedeelte
 Lipofiel apolair gedeelte




Membraaneiwitten

3

,  In buitenste apolaire laag
 Functies:
 Energielevering
 Synthese van celwandelementen
 Celdeling
 Actief transport van wateroplosbare stoffen

1.1.3 Het cytoplasma
 Binnenkant van cel
 Bevat bouwstenen (aminozuren, lipiden, suikers…)
 Bevat enzymen
 Bevat genetisch materiaal
 DNA
 Chromosomen van bacterie
 Plasmiden
 RNA
 Ribosomaal RNA
 mRNA
 Ribosomen voor eiwitsynthese
 80% water

1.1.4 Plasmiden
 Klein circulair DNA
 Staat los van bacterieel chromosoom
 Meerdere kopijen mogelijk
 Meerdere verschillende plasmiden mogelijk
 Kunnen interspeciës overgeërfd worden = aan andere bacterie doorgeven
 Niet altijd overgeërfd
 DNA-cyclus is apart van celcyclus
 Resistentie (bestand) tegen antibiotica

1.1.5 Het kernmateriaal of DNA
 Chromosoom van bacterie
 Een lange dubbelstrengige DNA molecule
 Sterk opgevouwen in cel
 In een nucleotide (geen kern dus ook geen kernmembraan)
 Bestaat uit DNA




1.2 De indeling van bacteriën



4